24 saat çalışan işçi hangi haklara sahiptir?

 Başlarken 

Gerek hizmet sektöründe faaliyet gösteren işyerleri ve gerekse üretim yapan fabrikalar günümüzde 24 saat boyunca faaliyet göstermeyi tercih etmektedirler. Bu tercih bazen ekonomik nedenlerle bazen de işin doğası gereği olmaktadır. Hastanelerin günün belirli saatlerinde kapalı olması düşünülemeyeceği gibi bazı işyerleri de kendi tercihleriyle yirmi dört saat çalışmaktadır.

24 saat çalışma durumunda vardiya sayısı

İşyerinde 24 saat çalışılıyorsa ana kural, çalışma şeklinin en az 3 vardiya olarak belirlenmesidir. Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmadan bir biri ardına postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülmekte olan işlerde posta sayısı yirmi dmrt saatlik süre içerisinde en az 3 işçi vardiyası çalıştırılacak şekilde düzenlenir.

İşçi 24 saat kesintisiz çalıştırılıyorsa ne olacak?

Yukarıda belirttiğimiz gibi esas olan, her biri –ara dinlenmeleri dahil- sekiz saat olan üç vardiya halinde işçileri çalıştırmaktır. Ama diyelim ki işveren bunu tercih etmedi. Bir işçiyi 24 saat boyunca çalıştırmayı seçti. Bu durum en çok otellerde, bekçilerde ve sağlık sektöründe doktor, hemşire gibi sağlık görevlileri arasında görülmektedir.

O halde mevzuatın âmir hükmüne rağmen 24 saat çalıştırılan işçinin haklarının neler olduğunu maddeler halinde sıralayalım.

  • 24 saat kesintisiz çalışan işçi 14 saat çalışmış kabul edilir. Evet, yanlış duymadınız. Bu ifade bana ait bir yorum olmayıp Yargıtay içtihadıdır. (Yargıtay 9 Hukuk 2014/34 K.)
  • Günlük çalışma süresi 11 saati aştığında, 11 saatin üzerindeki her saat için işçi fazla çalışma ücreti alır. Bu durum, işçinin haftalık toplam çalışma süresinden bağımsızdır. O halde işçinin fazla çalışması hesaplanırken haftalık hesap yapılmaz. Örneğin bir gün dinlenip bir gün çalışan bir işçiye bu durumda bir hafta 4 gün için üçer saat, diğer hafta 3 gün için üçer saat fazla çalışma ücreti ödenmesi gerekir.
  • 24 saat kesintisiz çalıştırılan işçi, bu şekilde çalıştırılmasına dayanarak haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebilir. Bu durumda fesih, İş Kanununun 24üncü maddesinin II/f bendi uyarınca yapılmalıdır.

Örnek:

Doktor A, özel hastanede 24 saat acilde nöbet tutarak çalışmaktadır. Bir gün çalışıp bir gün dinlenmektedir. Bu durumda doktor A ilk hafta pazartesi, çarşamba, cuma ve pazar çalışmakta; ikinci hafta ise salı, perşembe ve cumartesi çalışmaktadır.

Yukarıda bahsedilen Yargıtay kararı uyarınca işçinin günlük çalışma süresi 14 saat kabul edilecektir. İlk bakışta işçinin ilk hafta 14 × 4 = 56 saat, ikinci hafta 14 × 3 = 42 saat çalıştığı düşünüldüğünde doktor A’nın ilk hafta 11 saat (kırkbeş saatin üstü) fazla çalışma yaptığı, ikinci hafta ise fazla çalışmasının olmadığı düşünülebilir.

Bu sonuç hatalı olacaktır. Doktorun günlük 11 saati aşan her çalışması fazla çalışma sayılmalıdır. Yani doktor A ilk hafta 4 × 3 = 12 ve ikinci hafta 3 × 3 = 9 saat fazla çalışma yapmıştır.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (1 oy / LÜTFEN yıldıza tıklayarak YAZIYA OY VERİNİZ / ortalama: 5,00 / 5)
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 1 YORUM
BİR YORUM YAZ
yazar kafe
Bumerang - Yazarkafe
Başka bir yazı:
kıdem tazminatı nasıl hesaplanır
İşçi, kıdem tazminatını kendisi de hesaplayabilir!

Kıdem tazminatınızı siz de hesaplayabilirsiniz Kıdem tazminatı üzerine bu sitede yazdığım onlarca yazı bulunmaktadır. Kıdem tazminatı alma şartlarının neler olduğunu,...

Kapat