8 maddede işyerinin devri hakkında her şey

Başlarken

Bir işyerinde yıllardır çalışıyorsunuz ve daha uzun yıllar çalışmayı planlıyorsunuz. Ama bir sabah çalıştığınız binanın girişindeki panoda yazılı ilanı okuyorsunuz ve gözlerinize inanamıyorsunuz: İşyeriniz satılmış.

İşyerinin devri nedir?

Yukarıdaki senaryo her yıl binlerce işçinin başına geliyor. Özellikle perakende market sektöründe sık sık karşımıza çıkan bu durum diğer sektörlerde de satın almalar sonucunda görülebilmektedir. Bazen bir marketler zinciri başka bir marketler zincirini satın alırken bazen de bir yurtdışı şirketi yerli bir şirketi satın alabilmektedir.

Bu satın almaların işçiler açısından doğurduğu sonuç ise işyerinin devri olmaktadır. İşyerinin devri; işyerinin tamamının ya da bir kısmının hukuki bir işleme dayanılarak bir başkasına devredilmesidir.

1- Devrin işçiler açısından sonuçları

  • İşyerinde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve alacaklarıyla devralana geçer.
  • İşçi, işyeri devredildi diye iş akdini feshetme hakkına sahip olmaz.

2- Devrin işveren açısından sonuçları

  • Yıllık izin, kıdem tazminatı, ihbar süreleri gibi, işçinin haklarının hizmet yılına göre belirlendiği durumlar söz konusu olduğunda; yeni işveren işçilerin eski kıdemlerini de dikkate almak zorundadır.
  • Devir tarihi itibariyle işçilerin alacaklarından hem devreden işveren hem devralan işveren birlikte sorumludur. Ancak 2 yıl geçince, devreden işverenin sorumluluğu kalkar. Yeni işverenin sorumluluğu ise devam eder.
  • İşyeri devri gerçekleşti diye, sadece bu nedene dayanarak işçilerin iş sözleşmeleri feshedilemez. Ancak ekonomik ya da teknolojik sebepler veya iş organizasyonu değişiklikleri nedeniyle fesih yapılabilir.

3- Devir, iflas nedeniyle olmuşsa!

Yukarıda bahsettiğimiz devir işlemi, iki işverenin karşılıklı anlaşması sonucu meydana gelmemişse ve iflas nedeniyle malvarlığının tasfiyesi sonucu işyerinin devri varsa; bu yazıda bahsedilen hususlar geçerli olmaz. Yani bu İş Kanunu açısından işyerinin devri gibi kabul edilmez. Bunun en bariz sonucu da, yeni işverenin eski işverenin işçilere borçlarından sorumlu olmamasıdır.

4- Tüzel kişiliğin türü değiştiriliyorsa!

Bir şirket Türk Ticaret Kanununa göre tür değiştiriyorsa, burada da işyerini devri hükümleri uygulanmaz. Örneğin bir limited şirket, anonim şirkete dönüşüyorsa bu bir tür değiştirme olarak kabul edilir. Kağıt üzerinde işverenin ismi değişmekle beraber İş Kanunu açısından bir işyeri devri söz konusu değildir.

5- BDDK tarafından el konulmuşsa!

İşyerine Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından el konulmuşsa bu da işyerinin devri hükümlerine tabi değildir. Bu durumda yönetim hakkına müdahale edilmekte ve bankacılık faaliyetleri askıya alınmaktadır.

6- Özelleştirme sonucunda işyerinin devri

Özelleştirme işlemi sonucu kamuya ait hisselerin devri de işyeri devri olarak değerlendirilemez. Özelleştirmede işyeri aynı tüzel kişilik altında faaliyetini sürdürmekte sadece kamuya ait hisselerin bir kısmı ya da tamamı el değiştirmektedir. Bununla birlikte, tamamı kamuya ait olan bir işyerinin özelleştirme işlemi sonucu başka bir işverene geçmesi işyeri devri niteliğindedir.

7- Kıdem Tazminatı açısından sorumluluk

İşyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücretiyle sınırlı olmak üzere sorumludur. 1475 sayılı Yasanın 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasında, devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı Yasanın 6’ncı maddesinde sözü edilen devreden işveren için öngörülen iki yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücretle sınırlı sorumluluk belirlenmelidir.

8- İhbar tazminatı ve yıllık izin açısından sorumluluk

Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

SONUÇ
İşyerinin devrinin işçiler ve işverenler açısından sonuçlarını aşağıdaki gibi özetleyebiliriz.
  • İşyerinin devrinde işçilerin alacakları korunur.
  • İşçilerin kıdemleri için, eski işveren bünyesinde çalışmaya başladıkları tarih esas alınır.
  • Şirketin iflası sonucu işyerinin devri varsa, İş Kanunu açısından işyeri devri hükümleri uygulanmaz.
  • İşyerinin türü değişiyorsa; örneğin limited şirket, anonim şirkete dönüşüyorsa, her ne kadar işverenin ismi değişse de bu İş Kanunu açısından işyerinin devri sayılmaz.
  • Özelleştirme sonucu sadece hisse devri varsa işyerinin devri hükümleri uygulanmaz ama kamu kuruluşunun tamamıyla başka bir işverene geçmesi söz konusuysa işyerinin devri hükümleri uygulanır.
  • BDDK tarafından bankaya el konulması durumunda işyerinin devri hükümleri uygulanmaz.
  • Eski işverenin sorumluluğu 2 yıl geçince kalkar.
  • Eski işverenin kıdem tazminatı açısından sorumluluğu 2 yıl geçince kalkmaz. Sürekli devam eder. Bu sorumluluk, işçinin devir tarihindeki ücreti üzerindendir.
  • Eski işverenin, yeni işverenin şahsi tasarrufuna bağlı olan ihbar tazminatı ve feshe bağlı yıllık izin ücreti ödemesi açısından hiçbir sorumluluğu yoktur. ( 2 yıl için bile yoktur.)
  • Eski işveren, devir tarihinden sonraki fazla çalışma, ücret, genel tatil vb. alacaklardan sorumlu değildir. ( 2 yıl için bile değildir.)

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (Lütfen yazıya oy veriniz)
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 1 YORUM
  1. ismail diyor ki:

    merhabalar kolay gelsin . bir iş yerine ait şirket ortaklarının hisselerinin tamamını başka bir kişiye hisse devretmesi durumunda hisse devri hükümleri mi yoksa iş yeri devir hükümleri mi geçerlidir. 5510 sayılı kanun açısından duruma açıklık getirebilir misiniz?

BİR YORUM YAZ
yazar kafe
Bumerang - Yazarkafe
Başka bir yazı:
işçi maaş haciz banka
Banka hesabına haciz koyulan işçinin maaşı elden ödenir mi?

Bilindiği üzere ülke genelinde 10 ve daha çok işçi çalıştıran işverenlerin, işçilerine yapacakları her türlü ödemeleri banka aracılığıyla yapmaları zorunludur....

Kapat