Çocuk ve genç işçilerin çalışma şartları

Çocuk ve genç işçilerin çalışma şartları

Çocuk ve genç işçilerin özel olarak korunması konusunda İş Kanunu ve ilgili mevzuat özel bazı hükümler getirmiştir. Bu hususlardan bahsetmeden önce çocuk işçi ve genç işçi tanımlarını yapmak gerekir. Bu tanımı daha önce ayrıntılı olarak yapmış ve şu yazımızda sizlere sunmuştuk. Ama bugün kısaca tekrarlayalım.

Genç işçi tanımı

Genç işçi; 15 yaşını tamamlamış ancak 18 yaşını bitirmemiş işçidir.

Çocuk işçi tanımı

Çocuk işçi; 14 yaşını tamamlamış fakat 15 yaşını henüz doldurmamış ve aynı zamanda ilköğretimi tamamlamış işçidir.

Bebek işçi tanımı

Böyle bir tanımlama İş Kanunu ya da ilgili mevzuatta yoktur. Ancak olayın daha iyi anlaşılması için bu şekilde bir tanımlama yapmayı uygun gördük. Çünkü İş Kanunu 18 yaşını tamamlamamış işçileri üçe ayırmıştır:

  • Genç işçiler
  • Çocuk işçiler
  • 14 yaşını tamamlamamış işçiler

Biz bu sonuncu gruba bebek işçiler demeyi uygun görüyoruz ama bunlar elbette sadece bebekler değil aynı zamanda 14 yaşını tamamlamamış tüm işçileri kapsamaktadır.

Genç işçilerin çalışma şartları

  • Genç işçiler günde en çok sekiz saat ve haftada en çok kırk saate kadar çalıştırılabilirler.
  • Genç işçiler 24 saatlik zaman diliminde, kesintisiz en az 14 saat dinlendirilmek zorundadır.
  • 2 saatten çok 4 saatten az süren çalışmalarda 30 dakika; 4 saatten 7,5 saate kadar süren işlerde ise çalışma süresinin tam ortasında 1 saat olmak üzere ara dinlenmesi verilir.
  • Genç işçinin hafta tatili kesintisiz 40 saatten az verilemez. Aynı zamanda hafta tatili ücreti de çalıştırmaksızın ödenir.
  • Genç işçi ulusal bayram günlerinde ve genel tatil günlerinde kesinlikle çalıştırılamazlar. Çalışmadıkları bu günlere ilişkin ücretleri ise iş karşılığı olmadan ödenir.
  • Genç işçinin yıllık izni en az 20 gündür. Bu iznin kesintisiz kullandırılması gerekir. Ama işçinin yararınaysa ve isteği varsa en çok ikiye bölünerek kullandırılabilir.

Çocuk işçilerin çalışma şartları

  • Çocuk işçiler; zihinsel, bedensel, ahlaki ve sosyal gelişmelerine uygun olan ve eğitimlerine devam etmekte olanların okullarına gitmelerine engel olmayacak işlerde çalıştırılabilirler.
  • Sadece hafif işlerde çalıştırılabilirler.
  • Çocuğun yaptığı iş onun okula devam etmesine, mesleki eğitiminin sürmesine engel olamaz, çocuğun derslerini düzenli olarak takip etmesine zarar veremez.
  • Okula gitmeyen ya da okul dönemi haricinde çalışan çocukların çalışma süresi günde 7 saat ve haftada 35 saatten çok olamaz.
  • Okul öncesi eğitim gören çocuklar ile okula giden çocuklar; eğitim aldıkları dönem boyunca, eğitim saatleri haricinde olmak üzere, günde en fazla 2 saat ve haftada en çok 10 saat çalıştırılabilir.
  • Çocuk işçiler 24 saatlik gün diliminde, kesintisiz en az 14 saat dinlendirilmek zorundadır.
  • 2 saatten fazla 4 saatten az süren işlerde 30 dakika; 4 saatten 7,5 saate kadar devam eden işlerde ise çalışma süresinin tam ortasında 1 saat olmak üzere ara dinlenmesi verilir.
  • Çocuk işçinin hafta tatili kesintisiz 40 saatten az olamaz. Aynı zamanda hafta tatilinin ücreti de iş karşılığı olmaksızın ödenir.
  • Çocuk işçi ulusal bayram ile genel tatil günlerinde, isteseler bile çalıştırılamazlar. Çalışmadan geçirdikleri bugünlere ilişkin ücretleri de iş karşılığı olmadan ödenir.
  • Çocuk işçinin yıllık izni en az 20 gün olarak kullandırılır. Bu yıllık iznin kesintisiz kullandırılması esastır. Fakat işçinin yararı ve isteği varsa en çok ikiye bölünmek suretiyle kullandırılabilir.

Bebek işçilerin çalışma koşulları

Bebek işçiden kastımızın 14 yaşını tamamlamamış işçiler olduğunu söylemiştik. Bu işçiler yıllık izin, hafta tatili, bayram çalışması ve benzeri çalışma koşulları bakımından yukarıda belirtilen çocuk ve genç işçilere ait çalışma koşullarına tabidirler.  Bunlarla ilgili özel hususları da aşağıda belirtiyoruz.

  • Zihinsel, bedensel, sosyal ve ahlaki gelişmelerine uygun olan ve eğitimine devam edenlerin eğitim hayatına engel olmayan işlerde çalıştırılabilirler.
  • Sadece kültür, sanat ve reklam işlerinde, yazılı sözleşme yapılması kaydıyla ve her bir faaliyet için tek tek izin alınması koşuluyla çalıştırılabilirler.
  • Bunlar günde en çok beş saat ve haftada en çok otuz saat çalıştırılabilirler.

SONUÇ
Yazımızda belirttiğimiz ve ortak özelliği 18 yaşını tamamlamamış olmaları olan bu işçilerin özel olarak korunduğunu unutmamak gerekir. Çocuk işçi, genç işçi ya da bebek işçi çalıştıran işverenlerin daha hassas olmaları hem kendi işyerlerinin verimi açısından hem de bu işçilerin fiziksel ve psikolojik gelişimleri bakımından son derece önemlidir.
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (Lütfen yazıya oy veriniz)
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
yazar kafe
Bumerang - Yazarkafe
Başka bir yazı:
tazminat alma yolları
İşyerinden tazminat alarak nasıl çıkılır?

İşyerinden nasıl tazminat alınır? Bu soruyu soran işçilerin kastettikleri tazminat, genelde kıdem tazminatı olmaktadır. Ancak elbette bazı durumlarda ihbar tazminatı...

Kapat