Geriye dönük fazla çalışma ücretlerinin alınması

Geriye dönük fazla mesai talebi

İşçinin yapmış olduğu fazla çalışma ücretinin karşılığının ona zamanında ödenmesi gerektiği açıktır. Fazla mesai ücretinin bekletilmesi, geciktirilmesi ya da hiç ödenmemesi mümkün değildir. Buna rağmen işçi, fazla mesai ücretini almadan uzun yıllar çalışmışsa ne olacaktır? Bu işçinin; geriye dönük kaç yıllık fazla çalışma ücretini, hangi şekilde alabileceğini sizlere açıklamaya çalışacağım.

Fazla çalışma

Öncelikle fazla çalışma kavramından kısaca bahsetmek istiyorum. İşçiler arasında yaygın kanının tersine; fazla çalışma, günlük ya da aylık olarak hesaplanmaz. İstisnai durumlar haricinde, fazla çalışma hesabı haftalık yapılır. O halde; haftalık 45 saatlik çalışma süresinin üzerinde çalıştığınızı, ancak fazla çalışma ücretinizi alamadığınızı düşünüyorsanız doğru yerdesiniz. Yine de burada şu önemli ayrıntıyı vermekte fayda görüyorum. Unutmayın, ara dinlenmeleriniz çalışma süresinden sayılmaz. Örneğin 08:00-16:00 saatleri arasında mesai yapan ve yarım saat de yemek molası olan işçi, o gün için 7,5 saat çalışmış kabul edilir. Haftalık hesabınızı da bunun üzerinden yapmanız önemlidir.

Fazla çalışma ücreti

Fazla çalışmanın en önemli sonucu, ücretinin zamlı hesaplanmasıdır. İşçinin normal bir saatlik çalışması ücretinden en az yüzde elli zamlı ödenmesi gereken bu ücret; daha zamlı da ödenebilir ama daha az ödenemez.

Örneğin aylık net ücreti 1.500 TL olan bir işçinin saatlik ücretini bulmak için bu ücreti 225’e böleriz. Çıkan sonuç 6,66 TL işçinin saatlik ücreti iken, fazla çalışmasının karşılığı saatlik ücreti ise en az bu ücretin yüzde elli zamlı haliyle 9,99 TL olarak belirlenmelidir.

Fazla mesaide zamanaşımı

geriye dönük mesai dava talep

Bazen; işçilerin uzun yıllar boyunca hizmet verdikleri ve fazla çalışma ücretlerini alamadıkları işverenlerine karşı dava açtıklarında, geriye dönük tüm fazla çalışma ücretlerini alabileceklerini düşündüklerini görüyorum. Bu, ne yazık ki, mümkün değildir. Bir tür ücret olan fazla çalışma ücreti, zamanaşımına tabi olup bu süre 5 yıl olarak belirlenmiştir. O nedenle; işten ayrılan bir işçi, dava açtığı  tarihten itibaren geriye dönük olarak en çok 5 yıllık fazla çalışma ücretini alabilir. Unutulmamalıdır ki, işten bugün ayrılan bir işçi hemen dava açarsa geriye dönük 5 yıllık fazla çalışma ücretini alabilecekken; davayı örneğin bir sene sonra açarsa bu kez 4 yıllık alacağını alabilecektir.

Ödenmeyen fazla çalışma alacakları için ne yapılmalı?

Elbette bunun için işverene başvurmak ve geriye dönük ödeme istemek ilk seçenektir. Ancak bu seçenek zorunlu olmadığı gibi, çoğu zaman sonuç da vermemektedir. Bu durumda işçiye kalan, iş mahkemesinde dava açarak hakkını aramak olacaktır. Geriye dönük fazla mesai alacağı olduğunu iddia eden işçi, 5 yıllık zamanaşımı işlemeye devam ettiğinden, en kısa sürede davasını açmalıdır.

Geriye dönük fazla çalışma nasıl ispat edilir?

Dava açan işçinin bu iddiasını ispatlaması gerekecektir. Bu konu oldukça ayrıntılı olup bu yazının içinde anlatılması, konunun bütünlüğünü bozacaktır. O nedenle, dava açma aşamasına gelmiş bir işçinin bu noktada hukuki destek almasında fayda bulunmaktadır. Ancak yine de; işçinin çalıştığı dönem boyunca yazılı bir takım delilleri elde etmiş olmasının, lehinde tanık dinletebilmesinin, ücret bordrolarında fazla çalışma ücretlerinin hiç yer almamış olmasının işçiye fayda sağlayacağını belirtmek gerekir.

SONUÇ

Geriye dönük fazla çalışma ücretleri, dava yoluyla tahsil edilebilir. İşçinin, fazla çalışma yaptığına dair bir takım yazılı delillerinin bulunması, tanıklarının olması gibi hususlar onun işine yarayacakken; fazla çalışma ücreti içeren ücret bordrolarında ihtirazi kayıtsız imzalarının olması, yazılı delilinin olmaması ya da tanık bulamaması aleyhinde olacaktır.

Ayrıca; fazla çalışma ücretlerinin 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu da unutulmamalıdır. İşçi, isterse yirmi yıldır aynı işyerine çalışıyor olsun, dava açtığı / işverene yazılı olarak başvurduğu tarihten itibaren geriye dönük en çok 5 yıllık fazla çalışma ücretini alabilecektir.

 

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (3 oy / LÜTFEN yıldıza tıklayarak YAZIYA OY VERİNİZ / ortalama: 4,33 / 5)
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 29 YORUM
  1. Ömer Coşkun diyor ki:

    Merhaba Mustafa bey özel bir bankada 7 seneyi aşkındır çalışıyorum. İlk üç sene çok fazla mesai yaptık ve fazla mesai ücreti almadık. Yapılan fazla mesaiyi belgelemiş olsam bile son beş yıllık zaman aşımı süresini aşamazmıyız.

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Merhaba, doğru anlamışsınız. 5 yıllık zamanaşımını hiçbir şekilde aşamazsınız.

  2. tekin diyor ki:

    iyi günler mustafa bey. bir torna atölyesınde 5 yıldır calısıyorum ama bunun 1.5 yılını sigortasız calıstım. 3.5 yıldır sıgortalıyım. sabah 8 de aksam 18.30 da işl bırakıyorum. ve cumartesı 14.00 e kadar calısıyorum. iş verenım onceden 1 tezgaha bakarken sımdı ustume 2 tezgah bıraktılar ve farkını verırız dedıler fakat haftalık alıyoruz ve sigortam asgari ücretten yatmakta. su an 2500 lıra alıyorum ama yıllık ızınler resmı tatıller vs kullanmadıum hatta asgari gecım ındırımı bıle almadım bu yıla kadar. bunu ıs verene soyledıgımde burası esnaf bız onları veremeyız dedıler. çalıstıgım yerde huzurum yok evlendım gecımım zor oluyor. sizce istifamı versem tazmınat alabılır mıyım?

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Bu şartlar altında ihtarname çekerek işten ayrılarak kıdem tazminatınızı talep edebilirsiniz. Büyük ihtimalle işveren ödeme yapmayacaktır. Bu durumda dava açmanız gerekecektir. Davaların ortalama 2 yıl sürdüğünü bilerek ve göze alarak işten ayrılabilirsiniz.

  3. Ozgur diyor ki:

    Geriye donuk 5 yil nasil hesaplanir. Her yil alinin maaşa gore mi yoksa en son alinan maaşa gore mi?

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Tam olarak bugünün tarihinden 5 yıl geriye doğru fazla mesai ücretlerinizi alabilirsiniz. 5 yıl 1 gün ve daha öncekiler zamanaşımına uğramıştır.

  4. Murat diyor ki:

    S.a mustafa abi ben 2009 yılı 2016 yılı arasinda bir firmada ortalama 2000 gün tır şoforlugu yaptim bu yillar arasinda giriş çıkışlarim var baska isyerlerindede sigortali calistim mahkemeye verdim tazminat haklarımı alabilirmiyim takograh kağıtlarımıda avukata verdim fazla çalışma sürelerim kayıtlı fazla mesayilerimide alabilirmiyim saygılar

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Murat bey zaten dava açmışsınız. Sonucunu bilmem mümkün değil ama takograf kayıtları oldukça önemli delillerdir.

  5. Selvi diyor ki:

    Merhaba Mustafa bey, 1,5 yıldır bir giyim firmasında Mağaza Müdür Yardımcısı olarak görev almaktayım. Elimde mağaza Shift i var imzalı olarak hemen hemen bütün personel imzalı. Şimdi ben bunları hesapladım 296 saat ediyor toplam da. İçeride ki hakkımı istedim fakat bana bunu izin olarak kullanmamı talep ettiler bende red ettim. Ne yapabilirim nasıl ücretimi alabilirim. Saygılar.

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Bu durumda ancak işten ayrılarak haklarınızı talep edebilirsiniz. Ödenmezse de mecburen dava açmanız gerekir.

  6. Enver İLKHAN diyor ki:

    selam aleyküm Mustafa Bey ben 2008 de haziran ayı gibi bir iş yerinde işe başladım.2012 ekim ayı gibi ayrıldım .fakat tazminat ve mesai ücreti olarak 3 bin tl yatırdılar hesabıma.sorduğumda hepsi bu kadar dendi. fakat bundan 5 ay önce beraber çalıştığım iş arkadaşlarım mahkemeye vermişler. 15 ile 50 bin arasında tazminat kazanalar var. şuan ne yapabilirim

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Siz de geriye dönük haklarınız için dava açabilirsiniz. Kıdem tazminatı için zaman aşımı 10 yıldır.

  7. Yıldıray kıral diyor ki:

    Selam mustafa bey ben bir gıda firmasında çalışıyorfum sabah 8 akşam 1830 çıkış işveren bizi işten çıkardı beni 7 sene fazla mesaim var ama maaş bodrosuda 7:5 SAat olarak yazıyor bodroları böyle imzaladık bu fazla mesaileri ala bilirmiyiz avukata danıştım alamassını dedi bodroları imzaladığımız için bilgi ala bilirmiyim

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Eksik bilgi verilmiş. Alabilirsiniz; ama bordroda imzanız olduğu için orada yazan saatlerden fazlasını hak ettiğinizi sadece YAZILI delillerle kanıtlayabilirsiniz. Puantaj kaydı, giriş çıkış imzaları ya da diğer fatura vb. evrakalr gibi…

  8. Halil diyor ki:

    Merhaba ben özel bir şirkette 4 senedir çalışıyorum 2016 4. ve 5. Aylarinda 30 saat mesajını bildirmeme rağmen şirketim odemedi biz mesailerimizi mail olarak ay sonunda çizelgede gönderiyorum bana odenmiyecegine dair bir yazı gelmedi.Ben noterden mesilerim odenmiyor diye ihtar göndererek işten ayrılan mahkemelik olsam tazminatından alabilir miyim .

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Eğer ödenmemiş fazla çalışma ücretiniz varsa, ihtarname göndererek talep ettiğiniz halde de ödenmezse, bu haklı bir gerekçe olarak kabul edilir.

  9. mesut diyor ki:

    mrb mustfa abi ben benzin istasyonunda pompacı olrak calışıyorum 24 saat calışıyoruz ve 24 saat izinliyiz ama 11 senden beri calışıyorum hic izin kullanmadım ve bizim patron nefahaat etti 8 tane cocukları var ve 3 aydan beride maaş alamıyoruz işyerinde iki kişi calışıyoz her türlü iş bizde marketede bakıyoruz haftalık ve resmi günlerde hiç izin kullanmadık ve aynı zamanda abi hic mesaide almadık geriye dönük mesai hakkımız varmı varsa nereye basvurmam gerek saygılar abi şimdiden

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Geriye dönük 5 yıllık fazla çalışma ücretlerinizi alabilirsiniz. Bunun için İş Mahkemesine dava açmanız gerekir.

  10. kurtuluş diyor ki:

    Mustafa bey merhaba, bir araç kiralama firmasında müdürümüzün ayrılması sonucu yerine kimse alınmamış ve sorumluluk tarafıma kalmıştır. bu sebeple iş yüküm , sorumluluğum ,mail trafiğim ve telefon görüşmelerim artmıştır. mesai dışı herhangi bir saatte ve haftasonları dahil olmak üzere “ofis dışında” araç servislerinden tamir onayı, kaza yapan müşteri, yol yardım, ikame araç vs. gibi sebeplerden ötürü mail ve telefondan işlerimi takip ettim. mesai saatleri ve ofis dışında çağrı merkezimizin olmaması sebebiyle bütün mail ve telefon trafiğini evimden takip etmek suretiyle fazla mesai talebinde bulunabilir miyim. herhangi bir ekstra iş sözleşmemiz bulunmamaktadır. mesai dışında çalışmama ait araç teslim formları mail yazışmaları ve operatörden alınmak suretiyle telefon kayıtlarını delil olarak sunabilir miyim

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Şu yazımı okumanızı tavsiye ederim.

  11. Fatih diyor ki:

    Merhaba mustafa bey,
    Taşeron bir firmadan ana firmaya geçiş yapan bir garsonum yeni sözleşme yaptılar ve eskiden aldığım fazla mesailerin yerine boş günlerde serbest zaman(izin) vereceklerini söylediler bayramlarda ve hafta içi belli dönemlerde mesaide yazmalarına rağmen yaz dönemi mesai karşılığı 280 saat gibi fazla çalışmam var ve şimdi kış dönemi hafta içi boş günlerde başka işlere yardımcı olmam isteniyor bu bir hak ihlali ve fesih nedeni midir?
    Saygılar.

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Sonuç olarak fazla çalışma yapmışsanız ve ücretini alamıyorsanız ya da serbest zaman olarak kullanamıyorsanız elbette ki haklı fesih sebebidir.

      1. Fatih diyor ki:

        Peki tek taraflı fesih ile beraber içeride kalmış geçmiş yıllarımdan kalma yıllık izinler, izin ücreti ve tazminat hakkına sahipmiyim? Bunun için nasıl bir yol uygundur?
        Bilgilendirirseniz sevinirim.
        Teşekkürler.

        1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

          Elbette sahipsiniz. Mahkeme fesih gerekçenizi haklı bulursa tazminatlarınızı alırsınız. Ancak haklı bulmasa bile varsa diğer alacaklarınızın ödenmesine karar verecektir.

  12. İbrahim yamaç diyor ki:

    Sn Mustafa bey 2005 9 ayında işe başladım 2014 yılına kadarayda 12/12 olarak 12 çalıştırdılat kalan zamanda 12/24 çalıştırdılat fazla mesai olarak son 5 yılımı wlabilitorum şahitler vr evraklarla ispatlayabilirim saygılar

  13. Reyhan Ozer diyor ki:

    Mustafa Bey merhaba,

    Çalışan hangi aralıkta ücret alırsa alsın, fazla mesai davası açabilir mi? Örneğin 8000 TL ya da 20000 TL aylık maaş alan birisi de fazla mesai davası açabilir mi?

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Elbette açabilir ama fazla mesai dahil iş sözleşmesinin varlığı, sonucu değiştirecektir. Bu yazım ile şu yazımı okumanızı öneririm.

  14. eray temiz diyor ki:

    SN MUSTAFA BAYSAL BEY ;Ben bir nakliye firmasinda şoför olarak 2 senedir çalışmaktayim.net maaş 1650 lira ama asgari ücretten yatıyo maasimiz kalanini elden oduyolar ve sabah saat 5:00 6:00 gibi iş başı yapıyoruz aksam 18:00 19:00 gibi paydos yapıyoruz mesai ücreti alamıyoruz. Artı 08.06.2016 tarihinde trafik kazasi yaptım bir arabaya çarpmam sonucu 650 tl lik bir hasar olustu aradim is yeri araç sahibini olayı söyledim sigortadan yaptırma cebeninden öde ben ödemen dedi sonra parayi ödedi ve maaşından keski böyle bir hakkı varmıdır. Ben şikayetçiyim.ne yapmam gerekiyor

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Eray bey, yaptığınız kazanın masrafını işvereniniz sizden direkt olarak tahsile demez. Bunun için ya iş sözleşmenizde açık bir ceza maddesi ya da bir mahkeme kararı olmalı. Diğer bahsettiğiniz konularda da şikayetlerinizi nasıl yapabileceğinizi şu yazıdan okuyabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
yazar kafe
Bumerang - Yazarkafe
Başka bir yazı:
olaganustu hal kapanan isyeri isci haklari
Olağanüstü halde kapatılan kurumlardaki işçilerin hakları

Bildiğiniz üzere 21.07.2016 tarihinden geçerli olmak üzere ülkemizde 90 gün süreli olağanüstü hal ilan edildi. Bu kapsamda Bakanlar Kurulunca çıkarılan...

Kapat