İşçi ücreti düşürülebilir mi?

İşçi ücreti azaltılabilir mi?

Bir şirkette ister genel müdür olun isterseniz vasıfsız bir işçi, bu durumla siz de karşılaşabilirsiniz. İşvereniniz ya da insan kaynaklarından bir yetkili sizi karşısına alıp sorabilir: Maaşını düşüreceğiz, itirazın var mı?

İşçi, ücretinin indirilmesine itiraz edebilir

Yapılan teklife işçinin evet demesi normal şartlar altında pek de mümkün görünmüyor; ancak bazen işçilerin, işlerini kaybetmemek adına böyle bir teklifi kabul ettiklerine rastlanmaktadır. Peki işçi bu teklifi kabul etmezse ne olacak? Bunun cevabı için öncelikle İş Kanununa bakalım.

İş Kanununda ücretin düşürülmesi

İş Kanununun 62 inci maddesine göre; aşağıdaki nedenlerle işçinin ücretinden her ne şekilde ve nedenle olursa olsun eksiltme yapılması mümkün değildir.

  • İşyerinde uygulanan çalışma sürelerinin yasal olarak daha aşağı sınıra indirilmiş olması nedeniyle
  • İşverenin kendine düşen kanuni bir yükümlülüğü yerine getirmesi sebebiyle
  • İş Kanunu hükümlerinden herhangi birisinin uygulandığı gerekçesiyle

Tarafların anlaşmasıyla ücretin indirilmesi

İş Kanununa göre işçi ücretinin düşürülemeyeceğini yukarıda açıkladık. Burada bahsettiğimiz düşürme, işçinin rızası aranmaksızın bir takım gerekçelerle ücretin indirilmesidir. İş Kanunu buna müsaade etmemiştir. İşçinin korunması ilkesinin gereği olarak, kanun koyucu burada işçiyi korumayı tercih etmiştir. Ama bütün bunlara rağmen işverenin teklifine işçi evet cevabını verirse ne olacak?

İşverenin ücretin indirilmesi teklifini işçinin kabul etmesi

Böyle bir durum bazen gönüllü olarak bazen de işçinin bir takım çekincelerinden kaynaklanan zorlayıcı sebeplerden kaynaklanabilir. Ama iki türlü de sonuç değişmeyecektir. İşçi ister işvereniyle gerçekten anlaşarak isterse mecbur kaldığı için olsun; işvereninin bu teklifini yazılı olarak kabul ettiği anda artık kanunen yapacağı bir şey kalmamış demektir.

Bunun temel nedeniyse işçi ile işveren arasındaki ikili ilişkide sözleşme serbestisi ilkesinin geçerli olmasıdır. Kanun koyucunun açıkça yasaklamadığı bir konuda tarafların anlaşması mümkündür. Bu konuda da kanunda açıkça bir yasak bulunmamakta ve kanun sadece işverenin tek taraflı müdahalesini yasaklamaktadır.

iscinin ucretinin dusurulmesi iscidunyasi

İşçinin kabul etmemesine rağmen ücretinin düşürülmesi

Uygulamada en sık rastlanacak durum belki de budur. İşveren, ücretin indirilmesini teklif etmiştir ama işçi bu teklifi reddetmiştir. Böyle bir durumda işverenin geri adım atması ve işçinin kararını kabullenmesi haline bir sorun olmayacaktır.

Ama işveren, işçinin kabul etmemesine rağmen ücretini indirmişse ne olacaktır? Bu sorunun cevabı ise İş Kanununun 24/II-e maddesinde yer almaktadır. Buna göre; işveren, işçinin ücretini kanun hükümlerine ya da sözleşme koşullarına uygun şekilde hesap etmezse veya ödemezse işçi iş sözleşmesini süresinin bitmesinden önce veya bildirim önellerini beklemeden tek taraflı ve haklı olarak feshedebilir.

İşçinin işten ayrılmaması

Ücretinin düşürülmesini kabul etmeyen işçi yukarıda bahsettiğimiz gibi İş Kanununun 24 üncü maddesi gereğince iş akdini tek taraflı olarak feshedebilir ve böyle bir durumda da kıdem tazminatına hak kazanır.

Ama işçi için daha kazanımlı bir yol daha vardır. Bu da işçinin işten ayrılması yerine ücretten indirimi kabul etmeyen işçiyi işverenin işten çıkarmasıdır. Aradaki farkın ne olduğunu sorduğunuzu duyar gibiyim. O halde hemen cevabı vereyim: İşe iade davası.

İşe iade davasını daha önce uzun uzadıya anlatmıştık. O nedenle tekrar ayrıntısına girmeyeceğim. Ama şu kadarını söyleyebilirim ki; işe iade davası açılırsa ve kazanılırsa kıdem tazminatı ek olarak ihbar tazminatı ve işe iade tazminatı da kazanılabilir. Bunun ön şartı ise işçinin o işyerinde en az 6 aylık kıdeminin bulunması ve işverenin o işyerinde çalıştırdığı toplam işçi sayısının en az 30 olmasıdır.

isci ucret indirilmesi iscidunyasi

SONUÇ
İşveren, işçinin maaşını tek taraflı olarak düşüremez. Ancak taraflar anlaşırsa maaşın düşürülmesi mümkündür. Anlaşma olmaması durumunda maaşından indirim yapılmasını kabul etmeyen işçi, işverenin buna rağmen ücretini düşürmesi halinde İş Kanununun 24/II-e maddesine dayanarak iş sözleşmesini tek taraflı ve haklı olarak feshedebilir. Ama benim tavsiyem; böyle bir durumda, işe iade davasını açabilecek şartlara sahipseniz, işverenin sizi işten çıkarmasını beklemeniz ve işe iade davası açmanızdır. Bu şekilde daha büyük kazanımlar elde edebilirsiniz.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (6 oy / LÜTFEN yıldıza tıklayarak YAZIYA OY VERİNİZ / ortalama: 4,83 / 5)
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 28 YORUM
  1. Kadir diyor ki:

    Merhaba,
    maaşı düşürülen işçi en fazla kaç gün içerisinde ihtar çekmek zorundadır?

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Bunun bir süresi yoktur. Ancak, ilerideki dava aşamasında; mahkemenin “ücretin sessiz kalınarak zımnen kabul edildiği” yorumu yapmaması açısından, düşük yatan ilk maaştan sonra ve ikinci maaştan önce ihtarname çekilmesinin doğru olacağını düşünüyorum.

  2. Haluk diyor ki:

    Merhabalar ben özel güvenlik olarak site bünyesinde çalışıyorum 4 aydır aldigim maaş 1900 tl yönetim bu ayki maaşımı 1515 tl ye düşürmus gerekçe olarak lojmanda otuyorum diye kanunen düşüre bilirmi haber vermeden tşk ler

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Yazı içeriğinden de görebileceğiniz üzere, böyle bir ücret azaltma için onayınızın alınması gerekir.

  3. Oğuz kağan diyor ki:

    Hayırlı günler Mustafa bey
    Ben kurumum da birim değişikliği yaptım.
    Sadece birim değişikliği gösteren ve yeni birimimde ki sorumluluklarım ın anlatıldığı bir kağıt imzaladım
    Fakat maaşımın düşürülmesi söz konusu olduğu sözlü olarak iletildi…maaşla alakalı resmi hiç bir belge yok
    Ne yapmalıyım size zahmet yardımcı olur musunuz??

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Bir şeyler yapmak için henüz erken. Ancak bir sonraki maaşınız düşük yatarsa bu durumda haklı nedenle fesih yapabilirsiniz.

  4. Merve diyor ki:

    Mrb çalışmış olduğum kurumda sözleşmeli personeliz.2100tl alıyoruz. (taşeron )3 yıllık sözleşme sene sonunda bitiyor. Yeni yapılacak ihale şartnamesinde maaşımızı1650 TL düşürülecekmiş bu mümkünmü.(ihaleyi önceki kurum yapmıyor farklı bir kuruma devrediyor )

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Önemli olan bu ücret düşüklüğünün nedenidir. Genelge ve benzeri çalışmalarla ilgili kurumlarca ücretlerin düşürülmesini Yargıtay normal karşılamaktadır.

  5. mert diyor ki:

    merhabalar mustafa bey 8 yıldır istanbul da devlet kurumunda taşeron işci olarak calışiyorum. Bu 8 yılda genellikle sözleşmelerimiz ve ihalelerimiz askari ücretin 100/35 gibi bir rakamla yapılıyordu. Bu yıl ihale şart namesinin 100/10 a düşürüleceği söyleniyor bu mümkünmüdür. bilgi verdiğiniz için teşekkür ederim

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Açıkçası buna yapabileceğiniz bir şey olmayabilir. Normalde işçinin ücretinin, rızası dışında düşürülmesi mümkün olmasa da ihale makamı tarafından şartnameye ilişkin yapılan değişikliklerde bu kadar kesin konuşmam mümkün olmaz.

  6. Mithat Konukcu diyor ki:

    Mustafa bey merhaba ben bi kamu kurumunda 12 yıldır Özel Güvenlik Koordinatörü olarak çalışmaktayım 2017 yılı için ihale şartnamesinde bu ünvan gösterilmemiş. Bu Şartnameye göre normal güvenlik personeli olarak gözüküyorum maaşımda hemen hemen yarı yarıya düşüş olacak ne yapmam gerekiyor yardımcı olursanız sevinirim saygılar.

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Bu durumda yapabileceğiniz tek şey, bunu gerekçe göstererek işten ayrılmak olabilir. Bunun dışında yapılacak bir şey olduğunu sanmıyorum.

  7. Murat diyor ki:

    Mustafa bey çalıştığım firmanın şubelerinden bir tanesine temmuz ayında müdür olarak atandım ve 4 ay sonra tekrar müşteri temsilciliğine düşürüldüm. Müdür olunca maaşım,yemek param artmıştı ancak şuan müşteri temsilcisi yaptılar maaşla ilgili ne insan kaynakları ne bölge müdürü kimse birşey demedi. Sizce ne yapmalıyım ? Veya önüme maaşı düşürcez diye geldiklerinde be yapmalıyım ?

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Eğer somut bir gerekçe ortaya koymadan, yeniden görev değişikliği yapmışlarsa bu gerekçeyle işten ayrılabileceğiniz kanaatindeyim. Ancak çalışmaya devam edecekseniz, yapabileceğiniz fazla bir şey bulunmamaktadır.

  8. seyit diyor ki:

    merhaba mustafa bey işçinin rızası dışında ücretin düşülmesi halinde işçi tek taraflı iş akdini fes edebilir ve tazminata hak kazanabilir diye yazmışsınız.. böyle yaptığımızı farz edelim peki işsizlik maaşı alabiliyormuyuz böyle bir durumda sonuç olarak işten çıkarılma belgesi ile işsizlik maaşına başvuruluyor diye biliyorum bu konuda aydınlatırsanız sevinirim şiddiden tşk ederim..

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Elbette alabilirsiniz. Ancak işvereniniz, sizin çıkışınızı farklı bir koddan yaparsa ne yazık ki bunun için de dava açmanız gerekecektir.

  9. Cevdet diyor ki:

    1914/11/01tarihinde e devlete SSK dökümü de1985tl yazarken 1994/12/01 de 1130tl olarak gözüktü ne yapmalıyım iş yeri kapanıyor

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Cevdet bey 1914 ve 1994’ten kastınızın ne olduğunu anlayamadım. Biraz daha açarsanız cevap vermeye çalışırım.

  10. Nail diyor ki:

    Mustafabey ben 2000tl net maas aliyorum isverenim. Bana isi birak git dedi gitmezsen maasini dusurucem dedi ve maasimizin bir kismini elden aliyoruz ama elden aldigimiz maasi ben videoya kaydettim elden aldigimiz maasimizinda fislerini topluyorum bende ver benim ihpar ve kdem tazminatimi ve issizlik maasi alabilmem icin isten cikarttigin belgeyi ver dedim bana dedi ohal var ben isten cikartamiyorum dedi bende sen beni kandiramazsin onlar sehir efsanalari dedim kizdi bana agir kufurler etti neyse diraetk isci mahkemesine gidebilirmiyim ve ayrica 3 sahidimde var onlarda mahkemeye verdi

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      OHAL’de işçi çıkarılması mümkündür. Bunu dışında şunu bilmelisiniz ki işten kendiniz çıkarsanız ihbar tazminatı alamazsınız. Ancak işveren sizi çıkarırsa ve siz haklıysanız hem ihbar hem de kıdem tazminatı talep edebilirsiniz. Elden maaş aldığınızı mahkemede kanıtlamanız zor da olsa mümkündür. Ücretiniz ise anladığım kadarıyla henüz resmi olarak düşürülmemiş. Resmiyette düşürülürse bu bir haklı çıkış gerekçesi olacaktır.

  11. Selim diyor ki:

    Merhaba Mustafa bey,
    Çalışmış olduğum şirkette 4 yıl 1 ay 22 gün çalışma sürem bulunmakta.
    Önceki pozisyonumda 2500 TL Net Maaş, 185 TL Yol parası ve 200 TL sabit prim almaktaydım.
    Terfi aldığım halde zam alamadım aksine yol ve primim kesildi. 1 seneden uzun süredir de zam alamıyorum.

    Not: Herhangi bir iş sözleşmem bulunmamakta.
    Not: Maaşların bir kısmı elden ödeniyor.

    Bu pozisyonda ne tür haklarım olabilir konu hakkında yardımcı olabilir misiniz?

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      İşten ayrılma konusunda soruyorsanız; maaşın bir kısmının elden ödenmesi haklı bir gerekçedir ancak kanıtlanması çok zordur. Yol ücreti uzu süredir veriliyorsa ancak kesilmişse bu da bir haklı fesih gerekçesidir. Ama yol ücreti kesileli uzun zaman olduysa ve siz bunu zımnen kabul etmişseniz, bu da başınızı ağrıtabilir.

  12. Cüneyt diyor ki:

    Mustafa bey bıbay yani 1.10 de alacağımıznmaaş daha 2000 tl ama 1.11 de yatacak olan asgari ücret peki 1 ay beklediğimiz için sıkıntı olmasın, mahkeme demez mi 1 ayda aklın neredeydi diye

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Size maaşınızın asgari ücrete indirileceği tebliğ edilmişse olabilir. Ama diğer türlü işvereniniz maaşın asgari ücrete düşürülmediğini iddia edebilir. Ayrıca işçi maaşları çalıştıktan sonra ödenir. Dolayısıyla bir sonraki maaş günü hesabınıza yatacak parayı görmenizde yarar vardır.

      1. Cüneyt diyor ki:

        Sağolun mustaa bey sanırım sizin dediğinizi yapscağım ve 2 ekimde yıllım dolacağı için 14 iş günü izin alacağım en iyisi bu sanırım ardından 1.11 de istifa edip süreci başlatacağım (bu arada bugün toplantı yapıkdı şikayeylere ve oluşabilecek cezaya istinaden ay başında sgk girişi çıkışı yapacaklarmış) birde söylüyorlar tedbir için gerekli diye

        1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

          Siz de sağolun, hakkınızda hayırlısı olsun.

  13. Cüneyt diyor ki:

    Merhaba bizde şimdi aynı durum var 2000 tl net maaşımızı asgari ücrete düşürmek istiyorlar ve senemizin dolmasına 1 hafta var ne yapmalıyım seneyi beklemelimiyim yoksa şuanda da (ay başında) çıkabilit miyim

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Bana kalırsa maaşınızın düşmesini bekleyin. Resmiyette daha az maaş yattığında elinizde somut bir delil olmuş olur ve bu gerekçeyle işten ayrılabilirsiniz. Gerisi, dava açmanız durumunda iş mahkemesinin takdirindedir.

BİR YORUM YAZ
yazar kafe
Bumerang - Yazarkafe
Başka bir yazı:
iş hukuku yargıtay kararları
Muvazaa sonucunda işe iade (Yargıtay Kararı)

İşe İade ve Alt işveren – Asıl işveren ilişkisinin muvazaalı olması Davacı vekili, davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu, feshin de...

Kapat