İşçilere birbirinden farklı zam oranlarının uygulanması

İşverenin işçiler arasında zam ayrımı yapması

Maaş zammı işçiler açısından önem arz eder. Birçok işçinin tek geçim kaynağı olan maaşı, işveren için de önemli bir maliyettir. O nedenle ücretteki bir artışın çift taraflı etkisinin olduğunu söyleyebiliriz. Peki ama işveren ücret zamlarını, hiçbir kritere bağlı kalmaksızın ve işçiler arasında ayrım yaparak belirleyebilir mi?

Ücret bakımından işverenin yükümlülükleri

Ücret, işçinin ortaya koyduğu emek karşılığında hak ettiği bir karşılıktır. İşverenin ücreti zamanında ve tam olarak ödeme, para olarak ödeme, belirli şartlar dahilinde ise banka kanalıyla ödeme gibi zorunlulukları bulunmaktadır. İşçinin ücret zamları ise İş Kanunu tarafından net bir kurala bağlanmamıştır. Ancak kanunun diğer bazı hükümleri bizi doğru sonuca götürecektir.

Eşit davranma ilkesi

Eşit davranma ilkesinin ne olduğunu daha önce yazmıştım. Bu ilke temel olarak; iş ilişkisinde dil, renk, ırk, cinsiyet, engel, siyasal düşünce, din,  felsefi inanç ve mezhep vb. sebeplere dayalı ayrım yapılamayacağı anlamına gelir. Ayrıca aynı veya eşit değerde olan bir iş için cinsiyet sebebiyle daha düşük ücret kararlaştırılamaması ve işçinin cinsiyeti nedeniyle özel koruyucu hükümlerin uygulanmasının daha düşük bir ücretin uygulanmasını haklı kılmaması da aynı ilkeden kaynaklanmaktadır.

İş Kanununun 24üncü maddesi

İşçinin haklı nedenle fesih hallerinin belirlendiği 24üncü maddenin II. fıkrasının (e) bendine göre; işverenin işçinin ücretini kanun hükümleri ya da sözleşme şartlarına uygun olarak hesap etmemesi veya ödememesi halinde işçinin derhal fesih hakkı bulunmaktadır.

Bazı işçilere az zam yapılırken bazılarına çok zam yapılması

isciler arasinda farkli zam uygulanmasi

Yazımızın konusu tam olarak da budur. İşyerinde çalışan işçinin maaşına zam yapılmamışken diğer işçilere zam yapılmışsa ya da işçiye az miktarda zam yapılmışken diğer işçilere daha yüksek oranda zam yapılmışsa ne olur? Bu durumda işveren, işyerinde yönetim hakkı kapsamında ücretlerdeki artışı belirleme yetkisinin kendinde olduğunu iddia edebilir mi? İşveren dilediği işçiye zam yaparken, istemediği işçiye zam yapmayabilir mi?

İşçiye zam yapılmaması

Öncelikle bu konuyu açıklığa kavuşturmakta fayda var. İşçiye hiç zam yapılmaması durumu, işçiler arasında farklı oranlarda zam yapılmasından farklıdır. Bu konuyu daha önce başka bir yazımda anlatmıştım. Tıklayarak bilgi alabilirsiniz.

İşçiler arasında farklı zam oranları olması

İşveren zam yapmışsa ancak zam oranları farklılık gösteriyorsa ne olur? Bu durumda bakılması gereken ilk husus, farklı zam oranları uygulanan işçilerin fiilen yaptıkları iştir. Eğer aynı veya benzer işi yapan iki işçi arasında ayrım yapılmışsa, bu durumda bu ayrımın somut bir nedene dayanması gerekir.

İşveren, farklı zam oranlarını açıklayabilmelidir!

Aynı veya benzer görevde bulunan işçiler arasında farklı zam oranları uygulanmışsa, bunun muhakkak somut kriterlere dayandırılması gerekir. Daha çok zam alan işçi daha mı başarılı oldu? İşyeri zam kriterleri değişti mi? Somut bir neden var mı? Buna benzer soruların cevabı verilebiliyorsa, işçiler arasında bir ayrım yapılabilir. Aksi takdirde böyle bir tercih, işçiye 24üncü madde gereğince haklı nedenle derhal fesih hakkı verecektir.

SONUÇ

Birbirinden farklı görevler üstlenen işçiler arasında eşit oranlarda zam yapılması zaten beklenemez. İşveren, işçisinin görevinin ehemmiyetine göre elbette farklı miktarlarda zam yapabilmelidir.

Ancak aynı veya benzer işi yapan işçiler arasında farklı zam oranları söz konusu ise aşağıda yazılı durumlara göre sonuca gidilmelidir:

  • Daha yüksek zam alan diğer işçi/işçiler ile ilgili zam kriterleri somut olarak ortaya koyulabiliyorsa, daha az zam alan işçinin yapabileceği bir şey yoktur.
  • Daha çok zam alan işçinin bu zammı neden aldığı somut olarak ortaya koyulamıyorsa, bu durumda işverenin eşit davranma ilkesini ihlal ettiği söylenebilir ve işçinin İş Kanununun 24üncü maddesinin 2nci fıkrasının (e) bendine haklı nedenle derhal fesih hakkı ortaya çıkar.
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (Lütfen yazıya oy veriniz)
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
yazar kafe
Bumerang - Yazarkafe
Başka bir yazı:
asgari ücretin işverene maliyeti
Brüt asgari ücret ve işverene maliyeti

(01/01/2016-31/12/2016 arası) Asgari ücret, işçiye ödenebilecek en az ücreti ifade etmekte olup işçiye bundan daha az ücret ödenemez. Ancak bunun...

Kapat