İşçinin eğitim izni

İşçiye eğitimi için izin verilir mi?

  • Anayasada kendine yer bulmuş bir hak: Eğitim hakkı

Eğitim hakkı Anayasa’da kendine yer bulmuş temel hak ve özgürlüklerden bir tanesidir. Anayasamızın 42. Maddesine göre hiç kimse, eğitim hakkından yoksun bırakılamaz. Eğitim hakkı bu kadar net bir şekilde Anayasa’da ifade edilmişken, örneğin üniversitede okuyan ya da orta öğretimini devam ettirmek isteyen bir işçiye izin verilmesi zorunlu değil midir?

  • İş Kanununda izin kavramı

İş Kanununda izin kavramı, ikiye ayrılarak incelenebilir. Bunları burada uzun uzun anlatmayacağım. Ama yıllık ücretli izinle ilgili “Yıllık izin ne zaman başlar?”“Kullanılmayan izin yanar mı?” ve “İşveren yıllık izin vermezse ne yapmalı?” konulu yazılara ve ücretsiz izinle ilgili “Zorla ücretsiz izne çıkarılma” konulu yazıya bakarsanız bu konuda fikir sahibi olabilirsiniz.

Konumuz açısında izin kavramının ücretli izin ve ücretsiz izin olarak ikiye ayrıldığını bilmeniz şimdilik sizin için yeterli olacaktır. Yıllık ücretli izin zaten başlı başına ayrı bir izin türü olup işyerinde en az bir yıl kıdemi olan işçiye duruma göre 14, 20 veya 26 iş günü olarak verilen bir izindir.

Ücretsiz izin ise doğum yapan işçiye doğumdan önce ve sonra, gebe işçiye periyodik muayeneleri için verilen ve yıllık izne gidecek işçiye verilen yolda geçecek süreleri için verilen yol iznini kapsar. Bunlarda başka kanunda öngörülmüş bir ücretsiz izin türü yoktur.

  • İş Kanununda eğitim izni var mıdır?

Yukarıda belirtilen izinler dışında eğitim izni diye bir kavramımız yoktur. O halde işverenin işçiye eğitim izni vermesinin mümkün olmadığını söyleyebilir miyiz? Elbette hayır. İşveren işçisine ücretli ya da ücretsiz olmak üzere istediği gibi eğitim izni verebilir. Ama asıl mesele bu değildir?

  • İşveren, ücretli eğitim izni isteyen işçiye izin vermek zorunda mıdır?

Böyle bir durumda ücretli izin verip vermemek tamamen işverenin takdirindedir. Aksini söyleyebilmemiz için, iş kanununda ve ilgili mevzuatta kesinlikle net bir hüküm  olması gerekir. Oysa İş Kanununda hangi hallerde ücretli izin verileceği yazılmış olup “eğitim” bu durumlardan birisi değildir.

  • İşçi ücretsiz izin isterse ne olacak?

Buraya kadar işverenin takdirinden, kanunda açıkça bir zorunluluk öngörülmediğinden bahsettik. Peki ama ya işçi buna rağmen, günün belli saatlerinde ücretsiz izin almak isterse işveren ne yapabilir? İşçi, mesela haftada iki gün 5 saat ücretsiz izin isterse, işveren yine de hayır diyebilir mi?

Bu soruya ilk bakışta, işçi ücretsiz izin istediğine göre vermesi gerektiği şeklinde cevap verebilirsiniz. Ama para her şey mi?

  • İşverenin işçiyi çalıştırma hakkı

İş sözleşmesi; işçinin işverene bağlı olarak iş yapmayı, işçinin de ücret ödemeyi taahhüt ettiği bir sözleşme türüdür. O halde, işçinin en temel borcu iş görmektir. İşverenin de işçisinden çalışmasını isteme hakkı vardır. Bu sözleşmede tarafların üzerine düşen yükümlülükler bellidir. İşçinin ücret istemediğini söylemesi bir şeyi değiştirmeyecektir. Çünkü önemli olan ücret değil, işçinin işini tam olarak yapmasıdır.

  • Anayasanın eğitimle ilgili âmir hükmü ne olacak?

Evet anayasa vatandaşların eğitim hakkını düzenlemiştir ama aynı zamanda çalışma hürriyetini de düzenlemiştir. Anayasa’nın 48. Maddesine göre herkes dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetine sahiptir. Bu ise bizi sözleşme serbestisine götürür.

  • Sözleşme serbestisi

Sözleşme serbestisi, işçi ile işverenin iş sözleşmesini oluştururken içeriği diledikleri gibi belirleyebileceklerini ifade eder. Buradaki tek sınırlama, içeriğin kanunlar aykırı olmamasıdır. Yani, kanunlara aykırı olmadıkça sözleşmenin içeriği taraflarca istedikleri gibi belirlenebilir. İşte, “bir işçiye işveren eğitim izni vermek zorunda mı” sorusunu cevaplayabilmemiz için bu iş sözleşmesine bakmamız gerekir.

  • İş sözleşmesi ne diyorsa o!

İş kanununda işçiye eğitimi için izin verilmesi zorunlu tutulmadığına göre iş sözleşmesinde yazan hüküm bizim için geçerli olacaktır. İş sözleşmesinde bu konuda hüküm yoksa işveren işçiye eğitim izni vermek zorunda değildir. İş sözleşmesine eğitim izninin verileceğine dair hüküm konulmuşsa, bu durumda da sözleşmedeki şartlara göre eğitim izni verilmesi zorunludur.

  • Toplu sözleşmede eğitim iznine dair hüküm var mı?

Son olarak da varsa, toplu iş sözleşmesine bakmak gerekecektir. Kanunda yer almayan eğitim hakkı ile ilgili iş sözleşmesinde de hüküm yoksa toplu iş sözleşmesine bakılmalıdır. Toplu iş sözleşmesinde bu konuda hüküm yoksa işveren işçiye eğitim izni vermek zorunda değildir. Toplu iş sözleşmesine eğitim izninin verileceğine dair hüküm konulmuşsa, bu durumda da toplu iş sözleşmedeki şartlara göre eğitim izni verilmesi zorunludur.

SONUÇ

  • İş sözleşmesinde eğitim izni verileceğine dair hüküm varsa, iş sözleşmesindeki şartlara göre bu izni verilmek zorundadır.
  • Toplu iş sözleşmesinde eğitim izni verileceğine dair hüküm varsa, toplu iş sözleşmesindeki şartlara göre bu izin verilmek zorundadır.
  • Hem iş sözleşmesinde hem de toplu iş sözleşmesinde eğitim hakkına dair bir hüküm yoksa işveren işçisine ücretli ya da ücretsiz her hangi bir eğitim izni vermek zorunda değildir.

 

NOT: Bütün bunları dışında işveren uygun görür ve işçi de talep ederse, işveren takdir hakkını kullanarak işçiye her zaman ücretli ya da ücretsiz eğitim izni verebilir. Bunun için karşılıklı olarak anlaşma yeterlidir. Ama yukarıda açıklanan durum, işçinin eğitim izni istemesi işverenin de buna yanaşmaması halidir.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (2 oy / LÜTFEN yıldıza tıklayarak YAZIYA OY VERİNİZ / ortalama: 3,00 / 5)
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 7 YORUM
  1. ramazan diyor ki:

    Ben şok deposunda çalışıyorum cumartesi iş vardır. Bende hafta sonu ege Üniversitesinde formasiyon alıyorum, formasiyon saatleri hafta sonuna denk geliyor.ben eğitim hakim için cumartesi izin isteyebilir miyim onlar bana bu hakkı tanırlar mi

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Bu, tamamen işverenin takdirindedir. Böyle bir zorunluluklarının olmadığını söyleyebilirim.

  2. Ahmet diyor ki:

    Merhaba, ben de şunu sormak istiyorum. Vardiyalı bir şirkette 9 yıldır çalışıyorum ve bu senenin başında kendilerinden ingilizce kursuna gitmek için izin istedim sabit vardiyama geçmek için kurs haftasonları olacağından ve bana yaklaşık 1.5 yıl yani kurs süresince izin verdiler ve sabit vardiyaya aldılar. İzin verilince bende kursa Yazıldım fakat daha kursun yarısı bitmeden yönetim değişti deyip şimdi beni tekrar vardiyaya geciriyorlar. Kursumu da ona gore ayarlamami istiyorlar fakat kurs un böyle bir işleyişi yok.Yani sorum şu ki bana verdikleri izni, süresi dolmadan geri alabilirler mi ve bu durumda benim magduriyetimi yani kurs ücretimi karşılamalari gerekir mi? Sonuçta ben onların bana verdiği izin ile Yazıldım o izne guvendim. Teşekkürler

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Normalde size böyle bir izin vermeleri gerekmiyorken vermişlerse ve daha sonra bu izinden vazgeçmişlerse, meydana gelen mağduriyet nedeniyle haklı gerekçeyle işi bırakabilirsiniz. Ama bunun için her şeyden önce bu iznin yazılı olarak verilmiş olması gerekir. Bunun dışında işvereninizin kurs ücretinizi karşılama yükümlülüğü olduğunu düşünmüyorum.

    2. Adalet adalet.. diyor ki:

      Eğitim hakkı engellenemez diye birşey yok kardeşim laf bunlar.. herşey işverenin lehine senin okuyup okumanan kimsenin umrunda değil.. kısacası işverenin işçiyi sırf bu sebepten işten çıkarabilir.. bi yasa bile yok.. millet için yapılan hiçbirşey yok .. 😉 Eğitim hakkı diye birşey yok yaşasın işveren kahrolsun işçi olay bu.. ve malesef bizde buna uyup ezilmeye mahkumuz kardeş.. yasayla net bir hüküm olmadıkça bi anlamı yok.. sınav dilekçeni verdikten sonra kimseye bi açıklama yapmak zorunda kalmaman gerekir.. 👍😉
      boş kanun boş yasa 😅😅😅👏👏

  3. Mustafa diyor ki:

    Merhaba,
    Ben amerikada dil eğitimi almak istiyorum eğer imkanim olursa belki bi sertifika programı, çalıştığım kurumsal firma makul süre icin izin verileceğini söyledi ancak bu makul sürenin ne kadar olduğunu söylemiyorlar. Bende kendi yasal hakkim var mi varsa bu süre ne kadar bunu öğrenmek istiyorum. Çok teşekkürler

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Mustafa bey, size dil eğitimi için izin vermek, tamamen çalıştığınız kurumun takdirindedir. Şöyle ki; İş Kanunu bakımından işvereninizin size vermekle yükümlü olduğu bir eğitim izni yok. Dolayısıyla belirli bir süreden bahsetmek de mümkün değil.

BİR YORUM YAZ
yazar kafe
Bumerang - Yazarkafe
Başka bir yazı:
iş kanunu metni, 4857, iş kanunu
4857 sayılı iş Kanunu metni

    İş Kanunu BİLGİ Kanun No : 4857   Kabul Tarihi : 22/05/2003   Resmi Gazete Tarihi: 10/06/2003 Resmi...

Kapat