Taşeron işçisinin kıdem tazminatını devlet ödeyecek

Taşeron işçisinin kıdem tazminatı

Alt işveren bünyesinde kamu kurumlarında çalışan işçilerin en büyük sıkıntılarından biri de kıdem tazminatıydı. Kıdem tazminatıydı dedim, çünkü bu sorun 11 Eylül 2014 tarihi itibariyle ortadan kalktı. “Bu ne demek?” dediğinizi duyar gibiyim. Gelin, bu sorunun cevabını vermeden önce eski uygulamaya bir bakalım.

Kıdem tazminatı, mülga 1475 sayılı İş Kanununun 14. maddesinde yerini bulan ve belirli koşullarda işten ayrılmış işçilere, işyerinde çalışmış oldukları her yıl için belirli bir miktar ücret ödenmesini öngören bir haktır. İşçinin bunu hangi koşullarda hak edeceğini şurada, ücretinin nasıl hesaplanacağını ise şurada açıklamıştık.

Bu güne kadar yaşanan temel sorun ise bu tazminatı kimin ödeyeceğine ilişkindi. Bildiğiniz üzere, kamu kurumları bazı işlerini alt işverenlere (bundan böyle taşeron diye anılacaktır) veriyorlardı. İhale ile verilen bu işler sık sık el değiştiriyor, bir kamu kurumunda yıllarca örneğin temizlik elemanı ya da güvenlik görevlisi olarak taşeron bünyesinde çalışan bir işçi, bu sürenin sonunda birden fazla şirketle çalışmak durumunda kalıyordu.

İşçi, kıdem tazminatını hak edecek şekilde işten ayrıldığında çalıştığı yıllar boyunca hak ettiği kıdem tazminatını en son çalıştığı şirketten talep ediyor, bu şirket ise doğal olarak bu tutarın tamamını ödemek istemiyordu. İş Kanunu gereğince de kamu kurumunun ödemesi imkanı bulunmadığından, kıdem tazminatları muhakkak davalık oluyordu. Bu davalar sonununda da yerleşik Yargıtay içtihatlarından da açıkça görüleceği üzere kıdem tazminatından asıl işveren olan kamu kurumu ile son alt işveren olan taşeron firma birlikte sorumlu tutuluyor, işçi de mahkeme sonunda dilediğinden kıdem tazminatını istiyordu. Bu noktada işçilerin tercihi, şüphesiz kamu kurumu oluyordu.

Yani, bütün bu karmaşık, uzun ve ekstra masraflı süreç sonunda işçi yıpranıyor, taşeron şirket yıpranıyor ve sonuçta kıdem tazminatını yine kamu kurumu ödüyordu. Kamu kurumu çoğu zaman da ödediği bu kıdem tazminatları hususunda taşeronlara ilgili dönemler için rücu ettiğinde ödediği tazminatları tahsil edemiyordu.

İşte 11 Eylül 2014 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun ile bütün bu keşmekeşe ve yıpratıcı sürece son verildi. Bu torba kanunla birlikte, kamuda çalışan taşeron işçilerin kıdem tazminatlarını ödeme yükümlülüğü doğrudan kamu kurumlarına verildi.

Bu kanun değişikliğiyle ilgili beklenen yönetmelik ise geçtiğimiz günlerde 8 Şubat 2015 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik ile birlikte de kıdem tazminatının nasıl ödeneceği ve diğer hususlara ilişkin ayrıntılar belirlendi.

11.09.2014 tarihinden sonra (bu tarih dahil) kamu kurumundaki taşeron işinden kıdem tazminatını hak edecek şekilde ayrılan işçi ne yapacak? Bunları maddeler halinde sıralayalım:

1- İşten ayrıldığı taşeron şirketten iş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiğini gösteren bir belge alacak. Bu belgeyi alamazsa SGK kayıtlarında işverence gösterilen neden esas alınacak.

2- Kamu kurumuna İBAN numarasını da içerir bir dilekçe ve yukarıdaki belge ile başvuracak.

3- Kıdem tazminatı tutarı kamu kurumu tarafından işçinin hesabına yatırılacak.

İşçinin eskiden olduğu gibi, kıdem tazminatı almak için taşeron şirkete başvurmasına artık gerek yok. Bu kanun ve ilgili yönetmelikle kıdem tazminatını hesaplama, takip etme ve ödeme yükümlülüğü artık devlete ait. İşçilerin bundan böyle, kıdem tazminatını almak için mahkemelerde senelerce uğraşmasına gerek yok. Aynı şekilde kamu kurumları da eninde sonunda kendilerinin ödeyeceği tutarlar için bir de üzerine faiz ödemek zorunda kalmayacak.

İŞÇİNİN FARKLI KAMU KURUMLARINDA ÇALIŞMIŞ OLMASI

İşçinin tüm çalışması aynı kamu kurumunda değilse ne olacak? Yıllar boyunca aynı taşeron firma bünyesinde farklı kamu kurumlarında çalışan işçi işten ayrıldığında kıdem tazminatını almak için en son çalıştığı kamu kurumuna başvuracak. Bu kamu kurumunca, işçinin çalıştığı diğer kamu kurumundaki süreleri de dikkate alınarak işçiye toplu olarak kıdem tazminatı ödenecek.

İŞÇİNİN KAMU KURUMUNDAN SONRA ÖZEL SEKTÖRDE ÇALIŞMAYA DEVAM ETMESİ

İşçi yıllarca aynı taşeron şirket bünyesinde kamu kurumlarında çalıştıktan sonra aynı şirketle hiç ara vermeksizin özel sektör işyerinde de çalışmaya devam edebilir. Bu durumda ne olacak?

Örneğin 8 yıl boyunca ABC taşeron şirketi bünyesinde çeşitli kamu kurumlarına güvenlik görevlisi olarak çalışan işçi, 8 yılın sonunda özel sektörü işyeri olan DEF işyerinde şirketçe görevlendirilmiş olabilir. Bu işyerinde bir süre daha çalışan işçi, işten ayrıldığında daha önceki 8 yıllık çalışması için kıdem tazminatını en son çalıştığı kamu kurumundan dilekçeyle isteyebilecektir. Bunun tek şartı, işçinin iş sözleşmesinin özel sektör işyerinde kıdem tazminatı alabilecek şekilde sona ermiş olmasıdır. İşçinin kamu kurumundaki tazminat tutarı hesaplanırken, kamu kurumundan ayrıldığı tarihteki ücreti, asgari ücret artış tutarı oranında güncellenir. Yani işçinin kıdem tazminatına esas ücreti erimez, değer kaybetmez.

SONUÇ
Mevcut fiili durumun mevzuat hükmü haline getirilmesinden ibaret olan bu adımı olumlu bulduğumu söylemek isterim. Aynı torba kanunla taşeron işçilerine getirilen ücret, izin ve benzeri devlet garantilerini de İşçi Dünyası olarak bir başka yazıda ayrıca açıklayacağız.
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (Lütfen yazıya oy veriniz)
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 10 YORUM
  1. zutku diyor ki:

    Bu yönetmelik kapsamında işçiye ödenen kıdem tazminatı için asıl işveren devlet kuırumunun alt işverene rücu hakkı kalktı mı? Yoksa bu sadece işçiyi korumaya yönelik olup iç ilişkide Borçlar Kanunu kapsamında rücu hakkı saklı kalmaya devam ediyor mu?

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Rücu hakkının kalktığına dair açık bir hüküm bulunmadığına göre, genel hükümler çerçevesinde sorumluluk devam etmektedir. Kıdem tazminatını ödeyen kamu kurumu, alt işverene rücu etmekle mükelleftir. İşçinin korunmasına dair bir hüküm olduğu şeklindeki yorumunuza katılıyorum.

  2. MEHMET diyor ki:

    merhaba ben yaklaşık 3 yıldır kamu kurumunda taşeron işçi olarak çalışıyorum kendi isteğimle ayrılsam tazminat alabilrmiyim ve alabiliyorsam bunu kurummu yoksa şirketmi öder

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Hayır alamazsınız. Bundan böyle kurum ödeyeceğinden, istifa eden bir taşeron işçisine tazminat ödemeyecektir.

  3. İrem Kömürcü diyor ki:

    İyi çalışmalar, yönetmelik öncesinde emekliliğe hak kazanan ve emekli statüsü ile birlikte hastanede aynı görevinde çalışmaya devam eden sağlık personeli hakkında kıdem tazminatını direk Sağlık Bakanlığı’ndan isteme hakkımız olmadığı, dava açmamız gerektiği yönünde bilgilendirildim. 2014 yılı ve sonrası emekli olanlar basit bir idari başvuru ile Sağlık Bakanlığı’ndan kıdem tazminatlarını alırken, (hem de şu ortamda) dava ile muhtemelen 2 yılı bulacak bir aşamaya girmeden önce başka bir yol var mıdır?

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Evet, söylenenler doğrudur. Ne yazık ki, bu yönetmelikten önce işten ayrılan bir taşeron işçisinin dava açmaktan başka yolu bulunmamaktadır.

  4. mehmet diyor ki:

    iyi çalışmalar ben firma alarak resmi kurumda 2 yıl personel çalıştırmaya dayalı ihale aldım 2011/2012 yılları daha sonra ihale bitmeden 2012 yılın 6.ayında işçinin birini kurum işten çıkarmamı istedi her nekadar dirensemde çıkışı verildi işçi hemen mahkemeye gitti davayı devam ederken benim işim bitti kuruma hiç borcum kalmadı vergi ssk maaş gibi SGK dan soğuk damgalı teminat iade aldım kuruma kesin teminat iadesini istedim bana işten ayrılan işçini davası devam ettiği için kesin teminatımı vermedi işçi tabiki davayı kazandı bende kurumu teminat mektubunu vermesi için dava açtım kıdem tazminatını rücü etmek istiyor mahkeme yeni işkanunundan yararlanamıyorum bana bu konuyla ilgili teminatı almam için Yargıtay kakarları lazım

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Mehmet bey buna benzer bir Yargıtay kararından haberim yok ne yazık ki. Ama asıl işveren alt işveren ilişkisinin doğası gereği, işçi alacaklarını ödeyen asıl işverenin alt işverene rücu etmesi normal bir durumdur.

BİR YORUM YAZ
yazar kafe
Bumerang - Yazarkafe
Başka bir yazı:
asgari ücret 1300 altına düştü
Asgari ücretlinin maaşı 1.300 liranın altına inmeyecek

Asgari ücret 1.300 liranın altına iniyor mu? Bildiğiniz üzere asgari ücret her yıl tekrar belirlenmekte ve işçiye ödenebilecek günlük ve...

Kapat