Sendikal tazminat nedir? Kimlere ve nasıl ödenir?

Sendikal tazminat nedir?

Sendikal tazminat; adından da anlaşılacağı gibi, sendika kaynaklı nedenlerle işten haksız olarak çıkarılan işçiye ödenen bir tazminat türüdür. Bu tazminatın hesaplanması ve gerekçeleri önem arz ettiğinden yazı içerisinde her yönüyle sendikal tazminat açıklanmaya çalışılacaktır.

Sendika nedir?

En az 7 gerçek veya tüzel kişi tarafından kurulabilen sendika, işçilerin haklarını savunmak ve geliştirmek amacı güder. Anayasanın da güvence altına aldığı bu hak, temel hak ve özgürlükler içinde yer alır. Sendika kurmak izne tabi olmadığı gibi sendikal faaliyet yürütmek de izne tabi değildir. Mevzuat kuralları çerçevesinde hareket etmek kaydıyla herkes sendikaya üye olabilir ve sendikal faaliyet yürütebilir.

Sendikal tazminat ne anlama gelir?

Sendikal tazminat; sendikaya üye olduğu için, sendika üyeliğine son verdiği için ya da sendikal faaliyette bulunduğu için işten çıkarılan işçiye ödenmesi gereken ve miktarı iş mahkemesince belirlenen bir tazminat türüdür.

Yasal dayanağını 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 25inci maddesinden alan bu tazminatın alınabilmesi için iş mahkemesine dava açılması gerekmektedir.

Kimler sendikal tazminat davası açabilir?

Bu konuda en çok karıştırılan husus, işe iade davası açma süresinin sendikal tazminat için de geçerli olduğu yönündedir. Bir başka deyişle, işe iade davası açabilmesi için işçinin taşıması gereken şartların bu davada da aranacağı düşünülmektedir.

İşe iade davası açabilmek için ise işçinin işyerindeki kıdeminin en az 6 ay olması ve işyerinde çalışan işçi sayısının en az 30 olması gerekmekte ve işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışıyor olması şartı aranmaktadır. Daha önce bu şartlar, sendikal tazminat davası için de aranmaktayken Anayasa Mahkemesinin 11.11.2015 tarih ve 29529 sayılı resmi gazetede yayımlanan 2013/1 esas sayılı kararı ile artık aranmamaktadır.

Bir başka deyişle işçinin işyerindeki kıdemi 1 gün dahi olsa işçi sendikal tazminat talep edebilmektedir. Ancak bu davanın açılması için, fesih tarihinden itibaren 10 yıl içinde iş mahkemesine başvurulması gerekmektedir.

Sendikal tazminatta zaman aşımı süresi

Sendikal tazminat da bir tür tazminat olarak kabul edildiğinden, zamanaşımı süresi 10 yıldır. İşçinin iş sözleşmesinin feshi ile başlayan bu süre, üzerinden 10 yıl geçmekle zaman aşımına uğrar.

Sendikal nedenle çıkış nasıl tespit edilir?

Bu konuda Yargıtay önemli ölçütler belirlemiştir. Önüne gelen bir sendikal tazminat davasını inceleyen yüksek mahkeme, aşağıdaki hallerin varlığını araştırmaktadır:

  • İşyerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı
  • Bunların hangi tarihlerde üye oldukları
  • Üyelikten çekilen işçilerin var olup olmadığı
  • İşyerinde çalışan işçilerin bulunup bulunmadığı
  • Aynı dönem içerisinde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği
  • İşyerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin yapılıp yapılmadığı
  • Yeni işçilerin alınıp alınmadığı ve alınmışsa bu yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı
  • İşverence ekonomik veya teknolojik nedenlerle fesih yoluna başvurulduğunun iddia edilmesi durumunda teknik açıdan bu durumun geçerliliği

İşe iade davası ile birlikte sendikal tazminat istenir mi?

sendikal tazminat

Sendikal nedenlerle iş akdinin sona erdirildiğini iddia eden işçi, davasını İş Kanununun 20 ve 21inci maddelerine dayanarak açmalıdır. Bu durumda işe iadesini de talep eden işçi ile ilgili mahkemenin verebileceği iki karar vardır: İşçinin işe iadesi ya da davanın reddi. İşçinin işe iadesine karar veren mahkeme, bilindiği üzere bir de işe başlatmama tazminatı belirlemekte ve işçiyi işe başlatmak istemeyen işveren bu tazminatı ödemek zorunda kalmaktadır. İşte Yargıtay içtihatları gereğince, mahkemece sendikal tazminata hükmedilmesi durumunda ayrıca işe başlatmama tazminatına hükmedilmemektedir.

Sendikal tazminat miktarı ne kadar?

Yine Yargıtay’a göre, sendikal nedenlerle işçinin işten çıkarıldığının tespiti halinde belirlenmesi gereken sendikal tazminat tutarı işçinin en az 1 yıllık ücreti tutarında olacaktır. Yüksek mahkemenin içtihatları gereğince; kıdemi 1 gün ile 5 yıl arasında olan işçi için 1 yıllık ücreti tutarında, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 1 yıl ve 1 aylık ücreti tutarında ve 15 yıldan çok kıdemi olan işçi için 1 yıl ve 2 aylık ücreti tutarında sendikal tazminata hükmedilmektedir.

SONUÇ

İş sözleşmesinin sendikal nedenlerle feshedildiğini iddia eden işçi, sendikal tazminat talep edebilir. Bu davayı açabilmek için her hangi bir kıdem şartı yoktur. İşçinin işyerindeki kıdemi 1 gün bile olsa, bu dava açılabilecektir.

İşe iade davası açma hakkına sahip olan işçi ise, işe iadesi için dava açtığında ayrıca sendikal tazminatını da talep edebilir. Bu durumda mahkeme, işçinin işe iadesine karar verirse ayrıca sendikal tazminata da hükmedecektir.

Sendikal tazminatı miktarı ise işçinin kıdemin göre değişmektedir. İşyerindeki kıdemi 5 yıla kadar olan işçi için 1 yıllık ücreti kadar, 5-15 yıl arasında olan işçi için 1 yıl ve 1 ay tutarında ücreti kadar ve 15 yıldan çok olan işçi için ise 1 yıl ve 2 aylık ücreti tutarında sendikal tazminat belirlenmektedir. Burada belirtilen ücretler, işçinin brüt ücretleridir.

Sendikal tazminat, 10 yıllık zaman aşımı süresine tabi olup; bu süre işçinin iş akdinin feshi ile başlar. Bu nedenle sendikal tazminat talebine ilişkin dava, fesih tarihinden itibaren 10 yıl içinde açılabilir.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (Lütfen yazıya oy veriniz)
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
yazar kafe
Bumerang - Yazarkafe
Başka bir yazı:
ucretli ogretmen prim 30 gun dava
Ücretli öğretmenin sigortası kaç gün üzerinden yatırılmalıdır?

Ücretli öğretmen kavramı, günümüz eğitim sisteminde sık sık karşılaştığımız bir durumu ifade ediyor. Öğretmen eksikliğini tamamlayamayan Milli Eğitim Bakanlığı, ücret...

Kapat