Reklam

Ücreti zamanında ödenmeyen işçi ne yapabilir?

Ücreti ödenmeyen işçi

İşçi ile işveren arasındaki ilişki karşılıklı bir etkileşim içerir. İşçi, iş görme borcunu yerine getirirken; işveren de bunun karşılığında işçisine ücret öder. O nedenle tarafların ikisinin de, üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmesi gerekir. Ücret ise, işverenin işçisine karşı en temel borcudur.

Ücret nedir?

Ücret, bir kişiye iş karşılığında sağlanan ödemedir. Bu ödemenin en temel kuralı ise sadece para ile yapılabilmesidir. İş Kanunu bakımından doğru bir ücret ödemesinden bahsedebilmemiz için, bu ödemenin ne mal ile ne çekle ne de senet ve benzeri bir yolla yapılmamış olması gerekir. İşçinin ücreti muhakkak para olarak ödenmelidir.

Ücretin ödenme zamanı

Bu konuda uygulamada bir takım sıkıntılar yaşandığını biliyorum. Bunun temel nedeni ise, ücret ödeme gününün iş sözleşmesinde net olarak belirlenmemiş olmasıdır. Oysa ki, işçinin ücretini hangi gün alacağı tarih olarak belirlenmiş olsa, bundan böyle ödeme gününün ne olması gerektiğine dair bir tartışmaya gerek kalmazdı. Ama, birçok işverenin ödeme günün bu şekilde net olarak belirlemektense fiilen belirlenen bir günde ödeme yapmayı tercih ettiğini görüyoruz.

Ücret ödeme günü nasıl belirlenmeli?

Burada ortaya çıkan en önemli sorun bu olsa gerek. Çünkü, işçinin İş Kanununun ona tanıdığı bazı hakları kullanabilmesi için, ödeme gününde itibaren belirli bir süre geçmesi gerekmektedir. O nedenle ilk olarak iş sözleşmesine bakılmalıdır. Orada yazan tarih ne ise, o tarih ödeme günü olarak esas alınmalıdır.

Eğer iş sözleşmesinde belirli bir gün belirlenmemişse bu durumda işçinin ücretinin ödendiği tarihler geçmişe dönük olarak araştırılmalı ve örneğin son bir yıldır ayın hangi günlerinde maaş ödemesi yapıldığı ortaya koyulmalıdır. Böyle bir çalışma sonucunda da, ödeme yapılan bu günler dikkate alınarak “makul” bir gün, ödeme günü olarak tespit edilmelidir.

Ücret en geç kaç gün içinde ödenmeli?

İşçinin, ücretinin ödenmediğini iddia etmesi için kaç gün beklemesi gerekir? İş Kanununun 34üncü maddesine göre ücreti ödeme tarihinden itibaren 20 gün içinde mücbir bir sebep dışında ödenmeyen  bir işçi, çalışmaktan kaçınabilir.

Yukarıdaki hükümden de anlaşılacağı üzere, bazı hakların kullanılabilmesi için ücret ödeme gününden itibaren 20 gün beklemek gerekmektedir.

Ücret yirmi gün içinde ödenmezse işçi ne yapabilir?

işçinin ücretinin zamanında ödenmemesi

İşçinin bu durumdaki en temel hakkı çalışmaktan kaçınabilmesidir. Yani işçi, ücretinin ödenmemesine dayanarak çalışmaktan vazgeçebilir. Bu durum, işçiye bir hak olarak tanınmıştır. İşveren; bu şekilde çalışmayan işçilerini iş akitlerini feshedemez ya da bunların işlerini başkalarına yaptıramaz. En önemlisi de, bu tip bir çalışmama eylemi bir tür grev olarak değerlendirilemez.

Burada unutulmaması gereken en önemli ayrıntı, işçinin ücretinin mücbir nedenle ödenememiş olmasıdır. Yoksa, işverenin somut şekilde ispat edebileceği bir ekonomik sıkıntı içinde olması ya da elinde olmayan başka nedenlerle ücret ödeyememesi halinde, yukarıdaki hüküm geçerli olmaz.

Ücreti ödenmeyen işçi başka ne yapabilir?

Yukarıda belirtilen husus, işvereni işçisine ücret ödemesi için zorlamaya yönelik bir anlam ifade etmektedir. Ortada mücbir bir nedeni olmadığı halde ücret ödemeyen işverene karşı işçilere tanınan bu hak, işçiye işine devam etme ama aynı zamanda da ücretini almak için mücadele etme hakkını birlikte vermektedir.

İşçi bunu dışında direkt olarak işten çıkmayı da düşünebilir. Bu da işçinin en doğal haklarından birisidir. İş Kanununun 24üncü maddesinin II/e fıkrasına göre, işçinin ücreti kanun hükümlerine ya da iş sözleşmesine uygun olarak hesaplanmaz veya ödenmezse işçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı vardır. İşçi bu hakkını kullanarak, iş sözleşmesini kendisi feshedebilir. Bu durumda kıdem tazminatı alma hakkına sahip olurken ihbar tazminatı hakkını ise kaybeder.

SONUÇ

Ücret ödeme günü geldiği halde ücreti ödenmeyen işçinin iki temel hakkı bulunmaktadır. Bunlardan ilki, yirmi günlük bir bekleme süresi şartına tabidir. Ücret ödeme gününden itibaren 20 gün geçmesine rağmen, mücbir bir sebebi olmayan işverenin işçinin maaşını ödememiş olması halinde işçi, ücretini alıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. (İşverenin mücbir bir nedeni olması halinde “işten kaçınma” eyleminin mümkün olmayacağına dikkat edilmelidir.)

İkinci yol ise 20 günlük süreden bağımsızdır. Ücreti zamanında ödenmeyen işçi, bu ödememenin mücbir sebebi olup olmadığına bakmaksızın ve 20 gün beklemeksizin iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir. İş Kanununun 24/II-e maddesine göre yapılan bu fesih neticesinde işçi, kıdem tazminatı alma hakkına da sahip olabilecektir.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (3 oy / LÜTFEN yıldıza tıklayarak YAZIYA OY VERİNİZ / ortalama: 3,67 / 5)
  1. Ragıp diyor ki:

    Merhaba mehmet bey ben çalıştığım yerden ayrıldım maaşımı yatırmadılar ve 14 günlük sigorta girişimde olmamış sonraki iki ay sigorta girişimi yapmışlar son ayki maaşımı yatırmadılar ne yapabilirim bu konu ile bir bilgi alabilirmiyim sizden mahkeme yoluna baş vursam hak idda edebilirmiyim bununla ilgili.

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Elbette dava açabilirsiniz. İşyeriniz ücretleri bankadan yatıran bir işyeriyse de, maaşınızı alamadığını daha rahat ispat edebilirsiniz.

  2. Semra çetin diyor ki:

    Mrb ben 22.07.2016-11.12.2016 tarihleri arasında kamera sistemi olan bir markette firmacı olarak çalıştm.son 41günlük maaşım ödenmedi..fakat sigorta pirimlerim yatmış..Ayrıca çalıştığım günlerde ki resmi tatil paralarımı da hiç alamadım.Firma marketten çekilme kararı aldı ve işime son verdi..Ben direk yeni gelen firmaya geçiş yaptm..Diğer firmadan tazminat hakkım doğmuş mudur? Ne yapmam gerekiyo?

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Bahsettiklerinize göre doğmuştur. Bir an önce dava açarak alacaklarınızı talep edebilirsiniz.

  3. Cihan ozmen diyor ki:

    Merhaba Mustafa Bey. Ben üniversite ogrencisiyim ve ünlü bir giyim markasının 1 günlük ürün dağıtımı yaptım. Evrakları doldurduk orda günlük iş yaptığımı her türlü kanıtlayabiliyorum. 2 ay oldu ucretimizi hala vermediler nasıl bir hukuksal yol izleyebilirim. Teşekkürler.

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Sigorta girişiniz yapılmışsa İşkur’a dilekçe vererek ücretinizi alabilirsiniz. Ama sigorta girişi yoksa tek yol, dava açmaktır Cihan bey.

  4. Mehmet ali yilmaz diyor ki:

    Merhaba.
    Bir dergiden halka ilişkiler sorumlusu olarak çalışıyorum ama asil yaptığım is ise tahsilat yapmak. Ve 2 aydır bu is yerinde çalışıyorum sigortam da 1 aylık yatmış olarak e devletten görebiliyorum ama daha hic maaş alamadım daha öncesinden de böyle 1 aylık 1 aylık calismisliklarim var başka firmalarda simdi ben 170 arayıp şikayet etsen iskura da gidip işsizlik maasi talep etsem alabilme imkânım var mi? Daha önceden 600 gün primden bahsediliyor ama öyle bir primim yok öncesinden

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      İşsizlik maaşı şartları için şu yazıma bakabilirsiniz.

  5. TORUK diyor ki:

    Merhaba Mustafa bey ;

    Ben kurumsal ve halka açık bir şirkette 3 ayı geçkin süredir maaş alamıyorum. Bu şirketin yaklaşık 1000 çalışanı var ve bu çalışanların %90 mağdur. Şirketten tek taraflı haklı fesih sebebiyle dava açarak alacaklarımı alabilirim fakat mahkeme uzun yıllar sürmekte. Tek sorun da bu değil ayrıca işsizlik maaşı da alamıyorum. İhbar yöntemine başvurduğum da ise şirket benim aleyhim de karar alıp beni işten çıkartıyor ve hak ettiğim tazminatı ve işsizlik maaşını yine alamıyorum. Bununla ilgili bu şirkete nasıl bir yaptırım uygulanabilir. Bu şirketi denetleyen kurumlar yok mu ? İş kanunun 80 maddesin de ben alacaklarımı sadece avukat aracılığıyla alabiliyorum. Dava açacak parayı geçtim eve gidecek yol param kalmadı. Ne yapabiliriz ?

    İyi çalışmalar.

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Merhaba. Mahkeme uzun da sürse tek çara olarak görünüyor. Dava sonucunda haklı bulunursanız haklarınızı alacağınız gibi işsizlik maaşını da geriye dönük alabilirsiniz.

  6. mustafa diyor ki:

    iyi günler mustafa bey. Ben 12 yıl, 1 ay bir firmada çalışmaktayım. (sigorta başlangıcım 2005 yılı 1. ay bu firmaya ise 2005 11. ay da giriş yaptım.) Ancak son altı aydır düzensiz maaş almaktayım ve son üç aydır maaş alamıyorum. son üç aylık maaşımı alamadığım için işyerinden ayrılmak zorunda kalıyorum. çalıştığım süre boyunca hiç izin kullanmadım. ve izin ücretlerini alamadım. sormak istediğim işyerinden maaş alamadığım için tazminat alabilirmiyim. maaşımı, izin paralarımı, kıdem ve ihbar tazminatımı nasıl alabilirim. icra yolu ile alabilirmiyim. bu durumu firma muhasebesine sorduğumda 15 yıl sigorta süren dolmadığı için tazminat alamazsın dedi. işten sen ayrılıyosun dedi. firma çıkartsa almaya hakkın var diye söledi. ama ben maaş alamadığım için çok zordayım. tazminat hakkım ölmesin diye ne yapacağımı şaşırdım. bana fikir verirseniz çok sevinirim. teşekkürler

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Maaşların ödenmemesi sizin için bir haklı fesih nedenidir. Bu nedenle 15 yıl 3600 güne vesaire ihtiyacınız yok. Ama haklarınız ödenmezse dava açmanız gerekecek. Kimseyi dinlemenize gerek yok, davanızı açın ve işinize bakın. Kıdem tazminatı alma hakkınız vardır.

  7. akın diyor ki:

    selam firmamız 3 aydır maaş vermiyor bize 4 yıllık çalışanım maaşımı direk avukat aracı ile yani hacizle alabilir miyim sagılar

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Doğrudan icrayla alınması mümkündür ama bunun için mutlaka bir avukattan görüş almanızda fayda var.

  8. ersin diyor ki:

    Merhaba,

    Kurumsal ve halka açık bir firmada 3 aydır maaş alamıyoruz kıdem ihbar ve işsizlik alabilirmiyim.Konu hakkında yardımlarınızı rica ederim.

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Bu gerekçeyle işten ayrılırsanız alabilirsiniz. Ancak kıdem tazminatı için en az bir yıllık kıdeminizin olması gerekir. İşsizlik maaşı için ise, işverenin sizi doğru çıkış koduyla SGK’ya bildirmesi gerekmektedir.

  9. hüsrev diyor ki:

    Calistigim isyeri bgn icra yoluyla iflas etti. 5 aylik maas alacagim kaldi. Alma sansim var mi?

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Şu yazımdan bilgi alabilirsiniz.

  10. yasin diyor ki:

    İyi günler ben maaşımı düzenli alamadığımdan işten ayrıldım.zam istedim vereceklerini söylediler vermediler.maaşıda düzenli ödemediler.bende noterden ihtarname çektim.1 haftalık sonra istifa ettim.tazminatımı ve kalan maaşımı alabilirmiyim.bide maaş bodrosunun son 2 ayını imzalamadım.imzala dediler.atmadım imzayı sonra duydum ki benim yerime imzayı atmışlar. mahkemeye verdim kazanırmıyım acaba?

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Yasin bey zaten mahkemeye vermişsiniz. Ama şu kadarını söyleyebilirim; maaşların geç ödenmesi işçi için bir haklı fesih gerekçesidir.

  11. zuhal diyor ki:

    merhaba mustafa bey esim calistıgı güvenlik sirketinden kasım sonu kendi ayrıldı maasını ödemler i gerekir ama ödemiyorlar ne yapmalıyız

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Öncelikle İşkura giderek şikayet dilekçesi doldurun. Onların inceleme sonucunu bekleyin. Yine sonuç alamazsanız dava açmanız gerekir.

  12. Ayşe diyor ki:

    Merhaba,
    Özel sektörde bir firmada asgari ücret ile çalışıyorum. Sözleşmemde maaş günü 1-5 arası geçiyor. Fakat Eylül ayı maaşımı 10 Ekim tarihinde gecikmeli aldım. Bunun ardından gelen Ekim ve Kasım ayı maaşı 15 Aralıkta olmamıza rağmen hala verilmedi. Ekim ayı maaşından güç bela 600 TL avans şeklinde alabildim ama Ekim maaşından kalan 816 TL ve Kasım ayı maaşım hala yatmadı. Ne gibi bir yol izleyebilirim? İhtarname ile iş akdimi fesettiğimde tazminat alma hakkım var mıdır ?

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Bahsettiğiniz duruma göre almanız gerekir. Yine de bir avukata danışmanızda yarar vardır.

  13. Eyup diyor ki:

    Mustafa bey yaklaşık 2 aydır çalışmakta olduğum şirket maaşları zamanında yatirmiyor maaş yatim tarihinden itibaren 20 gün geçtikten sonra calismama hakkını kullanırsan bu çalışmadığım günlerin yovmiyesini işveren kesebilir mi?

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Hayır elbette kesilemez.

  14. Orhan diyor ki:

    Merhaba mustafa bey bizim 2 3 aydir maasimiz iki taksitle odeniyor ve sendikaliyiz bize bu durum tazminat hakki saglar mi acaba?

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Eğer maaşlarınız, ödeme gününden sonra ödeniyorsa bu bir haklı fesih gerekçesidir.

      1. Orhan diyor ki:

        İhbar alabiliyomuyuz bu durumda acaba?

        1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

          Hayır, iş akdini kendi fesheden işçi ihbar tazminatı hak etmez.

  15. bilal diyor ki:

    mustafa bey merhaba benim bi sorum var da yardımcı olabilirmisiniz?
    1 temmuz 2015 te işe girdim 2015 ekim ve kasım ayı maasını alamamıstım ve 2016 kasım ayın maasını alamadım. işverene maasının yatırılmasını istedim ama işveren nereye basvurabiliyorsan basvur zaten bi halta yaramıyorsun dedi ve temmuzda işe girip iki ay sonra sigortanın yatırıldıgını fark ettim ne yapabilirim yardımcı olabilirmisiniz şimdiden tesekkür ederim.

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Bu durumda İŞKUR’a başvurarak şikayet dilekçesi doldurabilirsiniz. Belki onlar, maaşlarınızın ödetilmesini sağlayabilirler.

  16. mehmet kaya diyor ki:

    Merhaba mustafa bey ben yaklaşık bir ay boyunca bi turizm firmasinda calistim muavinlik yapiyodum bundan 7 8 Ay once isten kendi istegimle ciktim paran yatcak dediler hala yatmadi isten cikarken cikisimi yazdim bi kagida verdim ha bide ise girerken kagit falan imzaladim acaba ondanmi vermiyorlar ne yapabilirim sizce yardimci olurmusunuz

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Mehmet bey işverenle görüşmeniz gerekir. Alacağınız varsa ve yatırılmıyorsa isterseniz önce İŞKUR’a şikayetee bulunabilirsiniz. Orası sorununuzu çözemezse mecburen dava yoluyla almanız gerekir.

  17. Kaan Kartal diyor ki:

    Hayırlı günler Mustafa Bey . 8 ay çalıştığım yerde neredeyse 3 ay maaşımı alamadım işten ayrıldıktan sonra bir miktar aldım geriye kalan kısmını alamıyorum ve mahkeye vermeye karar verdim işten çıkarken müdürüme söyledim işi bırakacağımı ve hiç birşey imzalamadan ayrıldım . mahkeme kaç ay sürer birde başka çözüm yolu varmıdır şimdiden teşekkürler.

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      En doğru çözüm yolu mahkemedir. Ama iş mahkemelerinin bu konuda bir standardı olmadığından, ne kadar süreceğinin bilinmesi mümkün olmaz.

  18. mehmet36 diyor ki:

    slm mustafa abi yardımcı olursanız sevinirim
    özel sektörde yaklaşık 2yıldır çalışmaktayım yani 02.2015ten beri sigortam ödeniyor yatırlıyor son zamanlarda işveren iş yok fazla diyerek 2aydır maaşımı alamaıyor bana sürekli sigorta olmuş 700küsür dıye söyleniyor maaşını vercem dedi vermedi kendisinide söyledim benim işimimi bırakmamımı istıyorsunz dedim hayır dedi fakat maaşımı halen verememektedir bu süreç içeresinde neyapmam gerekmektedir bana hak olarak ne geçmektedir saygılar

    Not:patron 3sektör iş yapmaktadır maddi durum ıyı olmasına rağmen halen maaşımı verememktedir yarın yarın vercem diyor,

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Yazı içeriğinde sorunuzun cevabı var. Ancak bu gerekçeyle işten de ayrılabilir ve kıdem tazminatınız başta olmak üzere diğer alacaklarınızı talep edebilirsiniz. Ödenmezse dava yoluyla alabilirsiniz.

  19. ali diyor ki:

    Merheba ben bir taşımacılık firmasında kendi aracımla servis personel taşımacılığı yaptım ancak 2 ay oldu bana işi bıraktırdı ve paramı ödemiyorlar ne yapabilirim teşekürler

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      İşçi olarak çalıştıysanız İŞKUR’a şikayette bulunabilirsiniz. İşçi değil de başka bir şekilde çalıştıysanız, bir avukatla görüşmenizi tavsiye ederim.

  20. Hüseyin diyor ki:

    1 ay 2gün bir hotelde güvenlik olarak çaliştim maaşimi yatirmadilar. Ne yapabilirim?

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      İşkur il müdürlüğüne giderek bir şikayet dilekçesi doldurmanızı tavsiye ederim. Belki avukata gerek kalmadan hakkınızı bu şekilde alabilirsiniz.

  21. Mekselina diyor ki:

    Merhaba ben Malatya arena stadyumda çalıştım 1.5 aylık maaşım ve sigortam yatmadı ana firma taşeronu verdik dava sürüyor 2 karar verildi duruşma 3 çü yapılacak eğer hak iddia edebilirsek ne kadar para alırım acil bekliyorum cevabınızı saygılar sevgiler iyi günler

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Sitemizdeki hesaplama araçlarını kullanarak kendiniz hesaplayabilirsiniz.

  22. Zafer diyor ki:

    16 elaman sigortası yatmadi paralarını alamıyor iinsat ustalari 24 gun calistilar işi biraktik kurban bayramindan bugüne hak edilen paramizi alamiyoruz ne yapmalıyız

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      İşkura giderek şikayet dilekçesi doldurmanızı tavsiye ederim.

  23. Onur gunay diyor ki:

    İşçi haki yok bence şimdi öncelikle ben öğrencinin 3 ay boyunca elektrik firmasinda çalıştık. 2 aylık param içerde +götür işlerinde var ben paramı alabilmek için ne yapmalıyım ne tur yerlere başvurmak gerek

    1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

      Madem paranızı alamadınız, önce İşkura giderek şikayet dilekçesi doldurun. Orası lehinize karar vererek ücretinizin ödenmesin sağlayabilir. Hakkınızı aramadan işçi haklarının olmadığından bahsetmeniz doğru değil. Önce hakkınızı arayın, alamazsanız o zaman bu konuda bir şeyler söylemeniz daha doğru olacaktır.

      1. Baran diyor ki:

        Mustafa bey, 15 gün önce bir inşaat sektöründe seramik döşeme ustasıydim, 5 gün çalıştıktan sonra işi beceremiyorum diye işten çıkarıldım. Sigortalarim yatırıldı ama işveren ücretimi ödemiyor.. ne yapabilirim, işkura mi gitmem gerekir ?

        1. Mustafa BAYSAL diyor ki:

          Madem sigortanız da yatırılmış, İşkura giderek dilekçe verin. Onlar büyük ihtimalle sizin lehinize karar verecektir.

  24. ferhat diyor ki:

    yok kardesim nerde isci hakki.

  25. sefa acar diyor ki:

    firmalara agır yaptırım yapabilir devlet garibin maaşına üçkuruşuna göz dikenlere bidaha yapabiliyormu biz işçilerin hakları sadece böyle yazılıyor ama bu gariban vatandaşa sahip çıkılmıyor. bu sorun daha çok inşaatlarda var benim istegim benim hakkimi koruyacak bir kurum olsun

BİR YORUM YAZ
yazar kafe
Bumerang - Yazarkafe
Başka bir yazı:
takim sozlesmesi isci dunyasi
Takım Sözleşmesi

Takım sözleşmesi nedir? Birden çok işçinin oluşturduğu bir takımı temsil eden işçilerden birinin, takım kılavuzu olarak işverenle yaptığı iş sözleşmesine takım sözleşmesi denir....

Kapat