45 saatin altında çalışan işçiden kesinti yapılabilir mi?

45 saatin altında çalışan işçiden kesinti yapılması

İş sözleşmesiyle daha az bir süre belirlenmemişse, işyerinde çalışma süresinin 45 saat olduğu kabul edilir. İş Kanununa göre haftalık çalışma süresi en çok 45 saat olarak belirlenebilirken, bundan daha az belirlenmesi mümkündür; ancak daha çok belirlenmesi mümkün değildir. O halde, haftalık çalışma süresi 45 saat olarak belirlenen bir işyerinde 45 saatin altında çalışılması durumunda, işçinin ücretinden kesinti yapılabilir mi?

Haftalık çalışma süresi kaç saattir?

İş hukukunda sözleşme serbestisi ilkesi geçerlidir. Bunun anlamı, İş Kanununda işçiler için belirlenen hükümleri işçi aleyhine daraltmadıkça her türlü düzenlemenin yapılabilmesidir. İş Kanunu çalışma sürelerinin haftalık belirlemeyi tercih etmiştir. Bunu yaparken de bir üst sınır getirmiştir. İşçinin haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir. Öyleyse, bunun altında bir çalışma süresinin belirlenmesi mümkündür. Fakat yazı konusu gereği, işyerinde haftalık çalışma süresinin azami süre üzerinden, yani 45 saat belirlendiğini varsayacağız.

İşçinin 45 saatin altında çalışması

Haftalık çalışma süresi 45 saat olan işçinin, bir hafta için 40 saat çalıştığını varsayalım. Bu durumda, işçiye ay sonunda 5 saat eksik ücret ödeneceğini varsayabilir miyiz? Bu sorunun cevabı hem evet hem de hayır’dır. Bakılması gereken husus, işçinin eksik çalışmasının nedenidir.

Burada da iki farklı senaryo gündeme gelecektir. İlkinde işçi, kendi kusuruyla ve mazeretsiz olarak 5 saat eksik çalışmıştır. İkincisinde ise her hangi bir kusuru olmaksızın, işin gereği olarak 5 saat eksik çalışmıştır.

İşçinin iradesi dışındaki eksik çalışma ücreti kesilemez

işçinin 45 saati doldurmaması

Yukarıdaki senaryoların ilkinde işçi mazeret bildirmeksizin ya da yasal bir gerekçesi olmaksızın 5 saat işe gelmemiştir. İşverenin bu ücreti kesmesinden daha doğal bir şey olamaz. Çünkü işçi, iş sözleşmesinin gereğini yapmamış ve iş görme borcunu eksik şekilde yerine getirmiştir. İşverenin bu durumda işçinin ücretinden kesinti yapması normal ve yasaldır.

İkinci senaryoda ise işçinin iradesi dışında bir eksik çalışma vardır. İşin gereği olarak ya da işverenin düzenlemesi nedeniyle işçi 5 saat eksik çalışmıştır. Böyle bir durumda işverenin ücretten kesinti yapması kabul edilemez. Çünkü işveren, işçi ile yaptığı anlaşma gereği onu haftalık 45 saat çalıştıracağını peşinen kabul etmiş ve bunun karşılığında bir ücret tayin etmiştir. İşçiyi  çalıştırsa da çalıştırmasa da ücretini tam olarak ödemekle yükümlüdür.

SONUÇ

İşçinin haftada 45 saatten az çalışması kendi kusurundan kaynaklanıyorsa ya da geçerli bir mazereti yoksa, ücretinden kesinti yapılması yasaldır. Ancak işverenin düzenlediği çalışma saatlerine uyan işçiye, haftada 45 saatten az çalıştığı için eksik ücret ödenmesi mümkün değildir. Böyle bir durum işçiye, iş sözleşmesini haklı nedenle fesih imkanı verecektir.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

9 Yorum

  1. Merhaba fazla mesai yapmak istemiyorum diye isyerine dilekçe verdim onlarda beni haftalık 45 saat çalıştırmaya başladılar bir haftada 42 saat mesai yaptım kalan üç saati sonraki haftanın çalışma süresinde kullandılar yani 48 saat calistirdilar bu yasal mi bide başka sorum var. Bu dilekçesi yazdıktan sonra mesai saatlerimi degistirip 12:09 20:30 vardiyasina getiriyorlar bir aydır evden ise gelebilmek için 11 de çıkıp Aksam 21:30 da eve dönüyorum sosyal hayatım kalmadı yardımcı olursanız sevinirim

  2. merhaba ,
    Kişi kendi isteğiyle izin de almadan 5 saat eksik çalışma yaptı . işveren bu durumda 45 saati doldurmadığı için kişinin hafta tatili ücretini de kesebilir mi
    (haftalık çalışma saati 45 saat olarak sözleşme ile belirlendiğini varsayarsak).
    şimdiden teşekkürler.

    1. İsmail bey, bu kişi 6 iş günü üst üste işe gelmişse, hafta tatilinin kesilmesi yasal değildir.

  3. Merhaba geçen yıllarda çalışmış olduğum ekşi mesaileri şimdi tamamlatiyorlar bu iş kanununa uygunmudur. Teşekkür ederim şimdiden.

  4. izin almama rağmen iş veren 45 saaati doldurmadığım için akşamları tamamlarsın diyor yada pazar ını keserim diyor böyle bişeye hakkı varmı

    1. Ondan önceki 6 iş günü işe gelmişseniz, pazar günü hafta tatilinin verilmesi gerekir.

  5. Kamuda 4dli olarak Hafta ici 42.5 saat çalışmaktayız 45 saati doldurmagimiz icin haftalik 2.5 saatler toplanip ay icinde 10 saat mesai tamamlama yazilmakta eksik çalışılan zamanlar toplanip tamamlatilabilirmi ve mesai tamamlama ile o ay 200 saat calismis oluyoruz. 180 saati gecmis oluyoruz. Bilgilendirirseniz sevinirim

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.