45 saatin altında çalışan işçiden kesinti yapılabilir mi?

45 saatin altında çalışan işçiden kesinti yapılması

İş sözleşmesiyle daha az bir süre belirlenmemişse, işyerinde çalışma süresinin 45 saat olduğu kabul edilir. İş Kanununa göre haftalık çalışma süresi en çok 45 saat olarak belirlenebilirken, bundan daha az belirlenmesi mümkündür; ancak daha çok belirlenmesi mümkün değildir. O halde, haftalık çalışma süresi 45 saat olarak belirlenen bir işyerinde 45 saatin altında çalışılması durumunda, işçinin ücretinden kesinti yapılabilir mi?

Haftalık çalışma süresi kaç saattir?

İş hukukunda sözleşme serbestisi ilkesi geçerlidir. Bunun anlamı, İş Kanununda işçiler için belirlenen hükümleri işçi aleyhine daraltmadıkça her türlü düzenlemenin yapılabilmesidir. İş Kanunu çalışma sürelerinin haftalık belirlemeyi tercih etmiştir. Bunu yaparken de bir üst sınır getirmiştir. İşçinin haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir. Öyleyse, bunun altında bir çalışma süresinin belirlenmesi mümkündür. Fakat yazı konusu gereği, işyerinde haftalık çalışma süresinin azami süre üzerinden, yani 45 saat belirlendiğini varsayacağız.

İşçinin 45 saatin altında çalışması

Haftalık çalışma süresi 45 saat olan işçinin, bir hafta için 40 saat çalıştığını varsayalım. Bu durumda, işçiye ay sonunda 5 saat eksik ücret ödeneceğini varsayabilir miyiz? Bu sorunun cevabı hem evet hem de hayır’dır. Bakılması gereken husus, işçinin eksik çalışmasının nedenidir.

İşçinin bir saatlik ücreti nasıl hesaplanır?

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

Burada da iki farklı senaryo gündeme gelecektir. İlkinde işçi, kendi kusuruyla ve mazeretsiz olarak 5 saat eksik çalışmıştır. İkincisinde ise her hangi bir kusuru olmaksızın, işin gereği olarak 5 saat eksik çalışmıştır.

İşçinin iradesi dışındaki eksik çalışma ücreti kesilemez

işçinin 45 saati doldurmaması

Yukarıdaki senaryoların ilkinde işçi mazeret bildirmeksizin ya da yasal bir gerekçesi olmaksızın 5 saat işe gelmemiştir. İşverenin bu ücreti kesmesinden daha doğal bir şey olamaz. Çünkü işçi, iş sözleşmesinin gereğini yapmamış ve iş görme borcunu eksik şekilde yerine getirmiştir. İşverenin bu durumda işçinin ücretinden kesinti yapması normal ve yasaldır.

İkinci senaryoda ise işçinin iradesi dışında bir eksik çalışma vardır. İşin gereği olarak ya da işverenin düzenlemesi nedeniyle işçi 5 saat eksik çalışmıştır. Böyle bir durumda işverenin ücretten kesinti yapması kabul edilemez. Çünkü işveren, işçi ile yaptığı anlaşma gereği onu haftalık 45 saat çalıştıracağını peşinen kabul etmiş ve bunun karşılığında bir ücret tayin etmiştir. İşçiyi  çalıştırsa da çalıştırmasa da ücretini tam olarak ödemekle yükümlüdür.

SONUÇ

İşçinin haftada 45 saatten az çalışması kendi kusurundan kaynaklanıyorsa ya da geçerli bir mazereti yoksa, ücretinden kesinti yapılması yasaldır. Ancak işverenin düzenlediği çalışma saatlerine uyan işçiye, haftada 45 saatten az çalıştığı için eksik ücret ödenmesi mümkün değildir. Böyle bir durum işçiye, iş sözleşmesini haklı nedenle fesih imkanı verecektir.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

47 Yorum

  1. Merhaba fazla mesai yapmak istemiyorum diye isyerine dilekçe verdim onlarda beni haftalık 45 saat çalıştırmaya başladılar bir haftada 42 saat mesai yaptım kalan üç saati sonraki haftanın çalışma süresinde kullandılar yani 48 saat calistirdilar bu yasal mi bide başka sorum var. Bu dilekçesi yazdıktan sonra mesai saatlerimi degistirip 12:09 20:30 vardiyasina getiriyorlar bir aydır evden ise gelebilmek için 11 de çıkıp Aksam 21:30 da eve dönüyorum sosyal hayatım kalmadı yardımcı olursanız sevinirim

  2. merhaba ,
    Kişi kendi isteğiyle izin de almadan 5 saat eksik çalışma yaptı . işveren bu durumda 45 saati doldurmadığı için kişinin hafta tatili ücretini de kesebilir mi
    (haftalık çalışma saati 45 saat olarak sözleşme ile belirlendiğini varsayarsak).
    şimdiden teşekkürler.

    1. İsmail bey, bu kişi 6 iş günü üst üste işe gelmişse, hafta tatilinin kesilmesi yasal değildir.

  3. Merhaba geçen yıllarda çalışmış olduğum ekşi mesaileri şimdi tamamlatiyorlar bu iş kanununa uygunmudur. Teşekkür ederim şimdiden.

  4. izin almama rağmen iş veren 45 saaati doldurmadığım için akşamları tamamlarsın diyor yada pazar ını keserim diyor böyle bişeye hakkı varmı

    1. Ondan önceki 6 iş günü işe gelmişseniz, pazar günü hafta tatilinin verilmesi gerekir.

  5. Kamuda 4dli olarak Hafta ici 42.5 saat çalışmaktayız 45 saati doldurmagimiz icin haftalik 2.5 saatler toplanip ay icinde 10 saat mesai tamamlama yazilmakta eksik çalışılan zamanlar toplanip tamamlatilabilirmi ve mesai tamamlama ile o ay 200 saat calismis oluyoruz. 180 saati gecmis oluyoruz. Bilgilendirirseniz sevinirim

  6. merhaba,

    biz pazartesiden-cuma gününe kadar çalışıyoruz haftalık 45 saati dolduruyoruz.
    size sorum cuma günü işe gelmeyen kişiden cumartesi gününün maaşı kesilebilir mi.

  7. Merhaba ben burut ücret ile saat ücreti üzerinden çalışıyorum.isyerimizde sendika var.c.tesi pazar günleri çalışmıyorum.ancak işin yoğun olduğu zamanlarda c.tesi fazla mesai yapıyoruz(%75) fazla ücretle.benim sorum hafta içi ücretsiz izin kullandigimda(örneğin 3 saat) bu kesintiyi 3 saat mesai olarak kesebilir mi? Yoksa normal çalışma ücreti üzerinden mi kesinti yapabilir.170 ile görüştüğümüz de işveren normal çalışma ücreti üzerinden 3 saatlik ücreti kesebilir diyor.sendika avukatımiz ise haftalık bazda değerlendirileceğini eğer eksik çalışma olan haftada fazla mesai yapmış isem 45 saat tamamlandıktan sonra artan kısmın fazla mesai olarak ödeneceğini yani eksik çalışma saatine karşılık birebir fazla mesai saati kesileceğini.ama izin kullandığım hafta fazla mesai yapmamış isem normal çalışma ücreti üzerinden kesinti yapılabileceğini söylüyor.

    1. Merhaba sorunuz biraz karışık olmuş. Ama şöyle cevap vereyim; hafta içi 3 saat devamsızlık yapmışsanız 3 saatlik ücretiniz kesilir. Ama o hafta örneğin toplam 50 saat çalışmışsanız, bu durumda 3 saat düşüldüğünde 47 saat çalışmış olursunuz ve fazla mesainiz 5 yerine 2 saat ödenir. Böylece, 3 saat gelmemenize rağmen, 3 saat normal değil de fazla mesai ücreti kesilmesi doğal olur.

  8. İlginiz ve cevabınız için teşekkür ederim.tam olarak sormak istediğim kesintiyi normal saat ücreti olarak mı keser yoksa çalışma saati olarak mı?hafta içi 3 saatlik iznim örneğin 3*10=30 TL iken fazla mesai ücretim 3*17.5=52.5 TL yapıyor.bu durumda işçinin hak kaybı söz konusu değil mi?işverenin kesintiyi normal saat ücreti üzerinden kesip aradaki 22.5 TL yi ödemesi gerekmez mi?

    1. Bana kalırsa, işverenin uygulaması doğrudur. Neticede haftalık çalışma süreniz düşüyor ve 45 saat üzerinden değerlendirme yapıldığında, ortada yanlış bir şey olmadığı kanaatindeyim.

  9. Ben çağrı üzerine çalışan bir firmada çalışıyorum sözleşmede ilk maddelerinde çağrı üzerine çalıştığını ve bayram tatilerinj olduğunu söylüyor kendilerine göre ek olarak arka sayfada çalışma saat 45 saat olduğunu belirtiyorlar ve bayram paralarimizi ve izinli olarak yada onları çağırmadigindan dolayı ise 45 saat tamamlamadigimiz için ücretimiz kesiliyor sayfani başında 20 saat olana anlaşma sonuna 45 saat yükseliyor sizce de saçma değil mi

  10. Merhaba,
    Daimi işçi kadrosuna geçiş yaptım. Hafta içi 5 gün çalışıyorum haftalık çalışma saatim 45 saat. Ay sonunda 180 saat doldurmuş olmam gerekiyor günlük dinlenme saatim 1 saat olduğundan çalışma saatinden sayılmıyor 180+20(günlük 1 saat fazla) iş yerinde olmuş olmam gerekiyor.
    Eksik çalışma saatleri takip eden ay uyarı bildiri olmaksızın direk maaşımdan kesiliyor bu yasal mıdır?
    Günlük dinleme saatimi kendi talebim üzerine 1 saatten 30 dakika ya düşüre bilir miyim böylece 1 saatten az olan dinleme süresi çalışma saatinden sayılır mı?

    1. MADDE 68. – Günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında o yerin gelenekleri ve işin gereğine göre ayarlanmak suretiyle işçilere;
      a) Dört saat veya daha kısa süreli işlerde onbeş dakika,
      b) Dört saatten fazla ve yedibuçuk saate kadar (yedibuçuk saat dahil) süreli işlerde yarım saat,
      c) Yedibuçuk saatten fazla süreli işlerde bir saat,
      ara dinlenmesi verilir.

      Bu dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir.
      Ancak bu süreler, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmeler ile aralı olarak kullandırılabilir.
      Dinlenmeler bir işyerinde işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir.
      Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.

  11. Merhaba haftalık 45 çalışma saatimi dolduramadı zaman benim pazar yevmiye kesilmesi kanunen dogrumu teşekkürler

  12. Merhaba iyi günler
    Sabah 08=30 iş başı 18=00 çıkış saatim
    Hafta da 5 gün calisiyorum.
    Haftalık 45 saat tamamlamiyorum diye yaptığım fazla mesaiden kesinti oluyor 18=00 den sonra 22 ye kadar yaptım mesai varsa ondan düşünüyor mesai elden aldım da haftalik 45 saat olmadigini söylerim yaptığım fazla mesaiden kesinti oluyor

    1. Sorunuzu tam anlayamadım. Ama kesinti olup olmamasında öte, basit bir mantıkla sonuca varabilirsiniz. Diyelim ki, hafta içi bir gün geç saatlere kadar çalıştınız. Fazla mesainizi nasıl hesaplayacaksınız? Tek gün üzerinden mi? Yine haftalık hesap yapmanız gerek. O hafta toplam kaç saat çalışmışsanız, 45 saatin üzerindeki kısım fazla mesai olarak ödenmelidir.

  13. Merhaba özel sektördörde mavi yaka olarak çalışıyorum işe başlarken işveren 8 30 /18 00 çalışma saatlerini kullanıyorduk bir buçuk saatte ara dinlenme toplam saati şuan için işveren eksik çalıştığımızı ileri sürerek sadece mavi yakayı ayda iki Cumartesi ücretsiz çalıştırmaktadır
    İş hukukunda yasal yükümlülüğü olduğunu söylüyor işveren konu hakkında bilginize ihtiyacım var yardımcı olurmusunuz

    1. Merhaba. Aradığınız cevap gayet basit. İşverenin sizi, fazla mesai vb. ödeme yapmadan haftalık 45 saat çalıştırma hakkı vardır. Ara dinlenme sürelerinizi düştükten sonra, şu anda haftalık 45 saat veya altında çalışıyorsanız işveren haklıdır.Bu süreyi geçiyorsa, fazla mesai ücreti ödenmesi gerekir.

  14. çalışan haftanın 6 günü 6*7,5= 45 saat çalışır pazar günü tatil hakader .peki 5 gün çalışıp cumartesi işe gelmez ise gelmediği gün cumartesi eksik hesaplanacak. bu durumda haftalık 45 saati doldurmadığı için pazar günü tatil hakedermi. yada gelmediği gün cumartesi ve haketmediği içinde pazar günü olmak üzere 2 günlük ücretmi kesilir.üstatlardan acil bilgi

    1. Merhaba. Bu konu tartışmalı ve herkesin söylediği, görüşünden ibaret olacaktır. Burada bence önemli olan, işçinin haftanın kaç günü rutin şekilde çalıştığıdır. Eğer işçinin rutini haftada 5 gün çalışma ve 2 gün tatil ise, cumartesi gelmedi diye pazarı kesilmez. İşçinin rutini 6 gün çalışma ve 1 gün tatil ise, cumartesi mazeretsiz olarak işe gelmemesi halinde işçinin 2 günlük ücreti kesilir.

  15. Merhaba benim meslek aşcı ve ben sabah 8.30 da iş başı yapiyorum saat 15.00 de işten cikiyorum ve bana diğer iş arkadaşlarıma yapılan zam ozanını vermiyor nedeni ise haftalık 45 saat i doldurmuyormusum böyle bir yasa varmı

  16. Merhabalar benim çalıştığım iş yeri benden haftalık 45 saatten eksik çalıştığım için ay sonunda toplam 180 saati doldurmadigimi beyan ederek bir pazar yevmiyemi kesti bunun yanında kesintiyde 1 gün işe gelmedim fakat benden 2 işgünü kesti yani dediği pazar yevmiyemi kesmedi bana gittiğim yerden resmi evrak getirirsen onuda kesmem diye belirmisti çocuğumu ameliyat için hastaneye götürmek için izin kullanmistim evragi teslim etmeme rağmen gene kesti böyle bir hakkı varmı

  17. Merhaba bizim çalışma saatimiz 07.30 çıkış 18.00 biz haftalik 5 gün çalışıyoruz 1 gün ücretsiz izin aldığımızda bizim cumartesi günümüz kesiyorlar yasal olarak hakkımiz diyorlar bu konu hakkında yardımcı olurmusunuz

    1. Merhaba Yavuz bey, tabiki aydınlatmak isteriz.
      07:30-18:00= toplam 10,5 saat mesai saati.
      En az 1 saat ara dinlenme süresi hesaba katar firma;
      9,5 saat (Belki de işbaşınızı 08:00 olarak tebliğ etmiştir, yarım saat işe hazırlık, servis giriş saati, serbest kahvaltı vb. vb. göstererek) eder yalın olarak 9 saat. Eğer asgari ücretin üzerinde maaş alıyorsanız zaten bu yarım saatleri de ödemiş olduğunu beyan eder, farketmez.
      9X5 gün= 45 saat aktif çalışmanız. İş kanunu uyarınca 1 eksik gününüz olduğunda hafta tatili ücretinizi de kesebilir, yasaya uygundur…
      Detay için>>> https://iscidunyasi.com/ise-bir-gun-gelmeyen-iscinin-2-yevmiyesi-kesilebilir-mi/

  18. özel bir işletmede operatör olarak çalışmaktayım
    2 gün önce çalıştığım işletmede bir toplantı düzenlendi ve
    toplantıda bu konu hakında bir açıklama yapıldı
    yıl sonu kayıp süre hesaplaması yaptıklarını ve bu kayıp zamanı engellemek
    adına haftalık 45 saati doldurmayan çalışanların pazar günü olan hafta tatili
    ücretinin kesileceği söylendi yani hafta içi 1 gün ücretsiz izin kullanırsak hafta tatilinin ücretini keseceklermiş yazınızı okudum bu ücretsiz izini iş verenimin bilgisi dahilinde aldığım zaman hafta tatili ücretimi kesme hakkı varmıdır
    mesela hastaneye gitmek için işyerinden 1 gün izin istedim ve izin verdiler
    bu verdikleri izin için hafta tatili ücretimi kesme hakkı varmıdır
    sorumu yanıtlarsanız sevinirim

    1. Merhaba,
      evet öyle bir hakkı vardır işyerinin, kanuna uygundur. Bilgisi dahilinde de alsanız kesilir. İş kanununda yazar.

  19. merhaba,
    bir iş veren olarak, aylık ücret ve saatlik ücret hesaplamalarında kafamı karıştıran bir nokta var aydınlatabilirseniz memnun olurum.
    örneğin, günde 9 saat haftada 5 gün olmak üzere çalışıyoruz, asgari ücret alan bir çalışanın günlük ücreti 77,50 tl, saatlik ücret 10,33 tl (2325/225). bu kişi bir cumartesi 9 tam saat fazla çalışma yaptığında 116,25 tl mi almalı 139,45 tl mi almalı. aynı şekilde çalışmadığı günler veya saatler içinde ne kadar kesinti yapmalı.

    teşekkürler

  20. Merhaba
    27 nisan ve 30 nisan arası toplam 20 saat fazla mesai yaptık.
    1 mayıs ve 2 mayısta calıştık ve 45 saatlik haftalık calışmayı doldurduk..
    Mesai planması geldiğinde 20 saatlik çalışmadan 12 saatimiz kesilmişti hergün 2 saat fazla mesasi yapmışız gibi gösterildi…

  21. Merhaba hafta içi 2 buçuk gün devamsızlığa iş veren Cumartesi pazarımı ve haftaiçi gelmediğim günleri kesme hakkı var mı ? Yani toplamda 4 buçuk gün kesicek

    1. Merhaba; mazeretsiz devamsızlık yapmışsanız, hafta tatili ücretiniz de kesilebilir. Sizin durumunuzda işveren buçuk günü tam gün saymışsa, 4 gün kesilmesi normaldir.

  22. Merhaba ben dün rahatsızlandığım için 9 vardiyamdan saat 12.20 de çıkış yaptım ve yöneticiminde haberi var.3 saat 20 dk çalışmışlığım gözüküyor fakat yöneticim aylık 240 saatin altında olduğu için o günümün ücretinin kesiliceğini söyliyor.Bende peki çalışmış olduğum 3 saat 20 dk lik hakkımı sorduğumda bunda yapılabilecek bir şeyin olmadığını söyledi.Erken çıkış saat olarak istediğimde bununda olmıyacağını beyan etti. Benim hem günüm kesilicek hemde çalışmış olduğum 3 saat 20 dk olan saatim çöpe gidicek.Sizce bu durum nasıl olucaktır.

    1. Merhaba, çalışmış olduğunuz kaç saat var ise bunun ücretinin ödenmesi gerekir. Yalnız, işveren bu durumda da sizin hafta tatilinizi kesme hakkına sahip olacaktır. Burada önemli olan, işten ayrıldığınızda işverenin haberdar olup olmadığı ve bunun karşılığında ücret ödeyip ödemeyeceğinin baştan konuşulup konuşulmadığıdır.

  23. Bir işyerinde hafta içi 08,18 saatleri arasında çalişmaktayız. 1 saat 15 dakika gün içinde molamız var. Yani günde sekiz saat onbeş dakika çalışıyoruz beşgünde 45 saat15 dakika çalışıyoruz kalan üçsaat kırkbeş dakikayıda cumartesi 08,30 12,30 saatleri arasında 15 dakika çay molası yaparak 45 saate tamamlıyoruz. Normal şartlarda cumartesi günü işyerinden izin aldığımızda cumartesi için tam gün kesiliyor. Pandemi sürecinde haftanın beş günü çalışıyoruz cumartesi sokağa çıkma yasağı olduğu zamanda tam gün kesiliyor. Bu yasal mı?nereye sorduysam tam bir yanıt alamadım,şimdiden teşekkürler

    1. Merhaba, sokağa çıkma yasağı olduğunda ve işçi çalışmadığında o güne ait ücreti işverenin ödeme yükümlülüğü olmadığı kanaatindeyim. Böyle olunca bir günlük ücretin kesilmesinin doğru olduğunu düşünüyorum.

  24. Kolay gelsin haftalık 45 saat normal çalışma saatimizi doldurmadık diye yapılan fazla mesailerimizden normal saati tamamlıyorlar. Buna nasıl bir çözüm yolu bulaniliriz sonuçta normal çalışma saat ücretimiz ile fazla çalışma saat ücretimiz aynı değil

    1. Merhaba, haftalık 45 saati doldurmadığınız bir haftada nasıl fazla mesai hak etmiş oluyorsunuz?

  25. merhabalar , gıda firmasında muhasebe bölümünde çalışıyorum. çalışma zamanlarımız haftaiçi 5 gün ve cumartesi pazar tatil. haftalık saatini tamamlamayan ve gün ücretsiz izin kullanan bir personel haftalık dinlenme iznini kazanır mı ?
    iş kanuna göre gününü kesebilirmiyim. eksik geldiği gün için cumartesi ve pazar gününü çalıştırabilirmiyim. konu ile ilgili ciddi şekilde soru işaretim var.
    şimdiden teşekkürler

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.