Arabuluculuk sonrası dava açma süreci

01/01/2018 tarihinden itibaren, işçiler için zorunlu arabuluculuk müessesi getirildi. Böylece, işverenden alacağı olan işçinin, alacağı için dava açmadan önce arabulucuya başvurması gerekiyor. Eğer arabulucuda bir uzlaşma sağlanamazsa, işçi bu defa dava açabiliyor. Peki ama arabulucu sonrası dava açma süreci nasıl işler?

Zorunlu arabuluculuk

2018 öncesinde, işverenden tazminat ya da ücret benzeri bir alacağı olan işçi, bu alacağının tahsili için doğrudan iş mahkemesine başvurabiliyordu.

Ancak uzun yıllar içinde davaların birikmesi, sonuca bağlanma süresinin git gide uzaması ve dava dışı yollarla anlaşma ihtimali göz önüne alınarak, zorunlu arabuluculuk sistemi getirildi: iscidunyasi.com/yeni-is-mahkemeleri-kanun-tasarisi-ve-zorunlu-arabuluculuk

Artık işçi, dava açmadan önce, arabulucuya başvurmak ve işverenle uzlaşmayı denemek zorunda. Elbette uzlaşma olmayabilir ve hatta işveren arabuluculuk sürecine katılmayabilir. Böyle olacağı en baştan belli bile olsa, işçi yine de önce arabulucu başvurusu yapmak durumundadır: iscidunyasi.com/isciler-icin-arabulucu-basvurusu-nasil-yapilir

Arabulucu başvurusu yapılmazsa ne olur?

Öyle ya; işçi arabulucu başvurusu yapmayı unutabilir ya da buna gerek duymayıp doğrudan dava açabilir. Böyle bir hareket zaman kaybından başka bir şey olmayacaktır.

Çünkü iş mahkemesi, işçinin davasını “dava şartı” yokluğu nedeniyle usulden reddedecek ve davayı görmeyecektir.

Derhal fesih nedir?

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

Bunun nedeni, arabulucu başvurusunun, iş mahkemesine dava açılmasının bir ön şartı olmasıdır ve bu şart sağlanmadan dava açılamaz.

Uzlaşma olursa ne olur?

arabulucu sonrası dava açma

Arabulucuda uzlaşma sağlanırsa zaten sorun yok demektir. Diyelim ki; işçi kıdem tazminatı için arabulucuya başvurdu ve 20.000 TL alacağı olduğunu iddia ediyor. İşveren ise 15.000 TL ödemeyi kabul ediyor.

Bu durumda bir uzlaşma olmuşsa ve işçi örneğin 15.000 TL’yi kabul etmişse, son tutanakla bu durum kayıt alına alınır ve ödeme koşulları belirlenir.

İşçi belirlenen tarihte ya da derhal ödemesini alır ve süreç burada sona erer. İşveren, belirlenen tarihte ödeme yapmazsa işçi, işveren aleyhine yasal takip yapabilir.

Uzlaşma olmazsa ne olur?

Adı üstünde: Arabuluculuk… Arabulucunun görevi, tarafların arasını bulmak ve onları uzlaşmaya ikna etmektir.

Çünkü her şeyden önce, dava süreçleri yıpratıcı ve uzun süreçlerdir. Bu süreç yaşanmadan sorun çözülürse, iki taraf için de faydaları olacaktır.

Buna rağmen uzlaşma olmayabilir. Bu durumda ne olacak?

Arabulucu sonrası dava açma süresi

arabulucu sonrası dava açma süresi

Burada kanun tarafından belirlenen tek süre, iş iade için arabulucu başvurusu sonrası, açılacak olan dava içindir. Bu davanın, arabulucu son tutanağının düzenlenmesinden itibaren 2 hafta içinde açılması gerekir: iscidunyasi.com/ise-iade-arabulucu-basvurusu

Bunun dışındaki tüm davalar, genel zamanaşımı sürelerine tabidir: iscidunyasi.com/is-kanununda-yeni-zamanasimi-sureleri

Bir başka deyişle, her bir alacak davası, zamanaşımı süresi dolmadan, istendiği zaman iş mahkemesinde açılabilir.

Örneğin 12/10/2017 tarihinden sonra işten ayrılan bir işçi için kıdem tazminatı zamanaşımı süresi 5 yıldır. Bu işçinin 05/08/2019 tarihinde işten ayrıldığını varsayalım. Sonra arabulucuya başvursun ve uzlaşamasın. İşte bu işçi, 05/08/2024 tarihine kadar, ne zaman isterse o zaman dava açabilir.

Buradaki önemli bir ayrıntı şudur; arabulucu başvurusu yapıldığı andan son tutanak düzenleninceye kadar, yani arabuluculuk süreci tamamlanıncaya kadar zamanaşımı süresi durur. Yukarıdaki örnekte arabulucu faaliyeti tam 30 gün sürseydi, zamanaşımı süresi böylece 05/08/2024 değil de 05/09/2024 olacaktı.

SONUÇ

Arabuluculuk sonrası dava açma süreci çok ayrıntılı ve özel bir süreç değildir. İşe iade davalarındaki 2 haftalık süre hariç, getirilmiş özel bir düzenleme yoktur.

Arabulucuda uzlaşamadıktan sonra yapılması gereken, zamanaşımı süreleri içinde iş mahkemesinde dava açmak ve sonucu beklemekten ibarettir.

Zamanaşımı süresi burada belirleyici olduğundan; örneğin bugün arabulucu süreci olumsuz sonlanan bir işçi, dilerse yarın ve dilerse de 2 yıl sonra davasını açabilir. Burada önemli olan, belirlenmiş 5 ya da 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde davayı açmış olmaktır.

Sadece, işe iade talebince bulunulmuşsa ve uzlaşma olmamışsa, işe iade davası açmak için; arabulucu son tutanağının düzenlenmesinden itibaren 2 haftalık hak düşürücü bir sürenin olduğunu hatırlatmak isterim.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.