Azami süreli iş sözleşmesi

Azami süreli iş sözleşmesi birçoklarının duymadığı bir iş sözleşmesi türüdür. İş Kanununda da yer almayan azami süreli iş sözleşmesi nedir ve sonuçları nelerdir?

İş sözleşmesi türleri

İş sözleşmelerinin çeşitlerini sayarken belirli süreli iş sözleşmesi ya da belirsiz süreli iş sözleşmesinden, kısmi süreli iş sözleşmesi ya da tam süreli iş sözleşmesinden bahsederiz.  Bunlardan başka da iş sözleşmesi türleri var olup 4857 sayılı İş Kanunu metninde yer alan iş sözleşmesi çeşitleri ve tipleri şunlardır:

  • Belirli süreli-belirsiz süreli
  • Sürekli-süreksiz
  • Kısmi süreli-tam süreli
  • Çağrı üzerine çalışma
  • Uzaktan çalışma
  • Deneme süreli
  • Takım sözleşmesi ile oluşturulan

Bütün bu iş sözleşmeleri içinde, yazının konusu olan azami süreli iş sözleşmesine en çok benzeyen ve onunla karıştırılan sözleşme türü belirli süreli iş sözleşmesidir.

Belirli süreli iş sözleşmesi

İşin belirli süreli bir iş olması, belli bir işin tamamlanması için yapılması ya da belirli bir olgunun ortaya çıkması vb. objektif bir şartın bulunması gibi durumlarda işveren ile işçi arasında imzalanan iş sözleşmesi belirli süreli kabul edilir.

Belirli süreli iş sözleşmesini belirsiz süreli iş sözleşmesinden ayıran temel fark elbette sözleşmenin belirli bir süresinin olması ve bu süre sonunda kendiliğinden fesih olacak olmasıdır.

Belirli süreli iş sözleşmeleri esaslı bir neden olmadıkça üst üste yani zincirleme yapılamaz. Öğretmenlerin belirli süreli iş sözleşmesi yapma zorunluluğu gibi esaslı nedenlerin olması halinde ise üst üste belirli süreli iş sözleşmeleri yapılabilir.

Görev Tanımı Nedir? Niçin Önemlidir?

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

Azami süreli iş sözleşmesi

Bu kavramı birçoğunuzun ilk defa duyduğuna eminim. Bunun nedeni, azami süreli iş sözleşmeleriyle gerçek hayatta çok fazla karşılaşmamamız olsa gerek. O zaman önce tanımını yapmakla başlayalım.

Azami süreli iş sözleşmesi; taraflar arasındaki sözleşmenin azami yani en çok süresinin belirlendiği ancak daha az süre de devam edebilen bir tür sözleşmedir.

Örneğin araştırma görevlisi atayan bir özel üniversite, sözleşmenin en çok 3 yıl süreceğini iş sözleşmesiyle belirlemiş olabilir. Ama bu işin 3 yıl süreceği anlamına gelmez. Bu, taraflar arasındaki sözleşmenin en çok 3 yıl sürebileceği anlamına gelir.

azami süreli iş sözleşmesi nedir

Azami süreli sözleşmenin niteliği

Yukarıda da belirtildiği üzere, bu tür sözleşmelerde koyulan süre sözleşmenin süresi olmayıp azami süresi olduğundan burada belirli süreli bir sözleşmeden söz edilemez. Bu tip bir iş sözleşmesi belirsiz süreli kabul edilmelidir.

Belirli süreli iş sözleşmesinin dezavantajları

 

Azami süreli iş sözleşmesi belirsiz süreli kabul edildiğinde belirli süreli iş sözleşmesinin iki temel dezavantajından kurtulmuş olunmaktadır. Bunlar işe iade davası açamama ve ihbar sürelerinden faydalanamamaktır.

Bildiğiniz üzere işe iade davası önemli bir dava olup sonucunda işçi 12 aylık ücretine kadar tazminatlar kazanabilmektedir. (Bkz: iscidunyasi.com/adim-adim-ise-iade-davasi ).

Aynı şekilde ihbar tazminatı da işçinin 8 haftalık ücretine kadar hesaplanabilen bir tazminat türüdür. İşte belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan bir işçinin işe iade davası açması mümkün değilken aynı zamanda bu işçi ihbar sürelerinden de faydalanmaktadır. (Bkz: iscidunyasi.com/ihbar-sureleri-kac-haftadir )

Azami süreli iş sözleşmesinin hukuki sonuçları

Azami süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan bir işçi tıpkı belirsiz süreli çalıştırılan bir işçi gibi, özel şartları taşıması halinde, işe iade davası açabilecek ve bu işçi işten çıkarılmadan belirli bir süre önce de işçiye bildirim yapılması gerekecektir.

azami süreli sözleşme şartları

Yargıtay kararlarında azami süreli iş sözleşmesi

Azami süreli iş sözleşmesi kavramının daha iyi anlaşılması için aşağıdaki Yargıtay kararlarına göz atılması faydalı olacaktır:

“…Azami süreli iş sözleşmesi için ise kanunda bir tanımlama yapılmamıştır. Bu sözleşme biçiminde taraflar bir azami süre belirler ancak bu süre içerisinde sözleşmeyi her zaman feshi ihbarla sona erdirme yetkisine sahiptirler. Azami sürenin sonuna kadar sözleşme belirsiz süreli iş sözleşmesi hükmündedir ve taraflar arasındaki bir uyuşmazlık durumunda belirsiz süreli iş sözleşmesi hükümleri uygulanır. Belirlenen süre sonunda iş sözleşmesi kendiliğinden sona erer.

Azami süreli iş sözleşmesi hem belirsiz süreli, hem de belirli süreli (karma) nitelikli bir iş sözleşmesidir. Çünkü azami süreli iş sözleşmeleri azami sürenin sonunda kendiliğinden sona erdiği için belirli süreli, azami süre içerisinde ihbarlı fesih hakkı bulunması nedeni ile de, belirsiz süreli iş sözleşmesinin özelliklerini taşır…” (22 Hukuk, 2017/34873 E. ve 2017/17593 K.).

“… Taraflar arasında 15.12.2004 tarihinde yapılan yazılı sözleşmede davacının davalıya ait eczanede mesul müdür olarak çalışmayı kabul ettiği, kendisinin eczane açmak istediğinde hoşgörü ve anlayış çerçevesi dahilinde bir veya iki ay önceden kullanmak üzere diplomasını geri alacağı belirtilmiştir. Bu sözleşmede taraflarca herhangi bir süre kararlaştırılmamıştır. Ancak dosya içindeki bilgi ve belgeler ile tarafların beyanlarından söz konusu sözleşmenin 6197 Sayılı Eczacılar ve Eczaneler hakkındaki yasanın 8. ve 9. maddeleri uyarınca yapıldığı anlaşılmaktadır. Anılan yasanın 8. maddesinde;”Vefat eden veya hacredilen veya meslek ve sanatının icrasından mütevellit devamlı malüliyete duçar olan bir eczane sahibinin karısı veya kocası veya çocukları varsa eczanenin bunlar hesabına bir mesul müdürün idaresi altında işletilmesine Sağlık ve Sosyal Yardım Vekaletince ruhsat verilir. Bu suretle verilecek ruhsatnamelerden Harçlar Kanunununa göre harç alınır” denmekte, 9. maddesinde ise; Ölen bir eczacının karısı veya kocası veya çocukları namına mesul müdür tarafından idaresi (5) seneyi geçemez ibaresi yer almaktadır.

Belirtilen bu maddeler uyarınca taraflar arasında yapılan sözleşmenin yasa gereği 5 yılı geçemeyeceği anlaşılmakta olup sözleşme, azami süreli iş sözleşmesidir. Burada sözleşmenin en fazla yürürlükte kalacağı süre 5 yıldır ve sözleşmenin belirli süreli sözleşme olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Taraflarca süresinden önce bir fesih yapılması durumunda 4857 Sayılı İş Kanununun 17. maddesine uyarınca ihbar öneli tanınması ya da ihbar tazminatı ödenmesi gerekecektir…” (9 Hukuk, 2011/54795 E. ve 2014/4691 K.).

“… Somut olayda, taraflar arasında yapılan hizmet sözleşmesinin 5. maddesinde araştırma görevlisinin en çok üç yıl süre ile atanacağı belirtilmiş olup, bu hüküm taraflar arasındaki iş sözleşmesinin üç yılı aşmayacağı, ancak daha az süre de devam edebileceği anlamına gelmektedir. Aynı maddenin 2 ve 3. fıkralarında ise sözleşmenin sona erme halleri belirtilmiş olup, azami süre içerisinde hangi şartlarda sözleşmenin sonlanacağı tespit edilmiştir…” (22 Hukuk, 2015/1536 E. ve 2015/1572 K.).

iş hukuku azami süreli iş sözleşmesi

SONUÇ

Birbirine çok benzeyen belirli süreli iş sözleşmesi ile azami süreli iş sözleşmesi kavramları birbirine karıştırılmamalıdır. Azami süreli iş sözleşmesini belirli süreli iş sözleşmesinden ayıran en temel özelliği, bu tip bir sözleşmedeki sürenin işin süresi değil de sözleşmenin devam edeceği azami/en çok süreyi ifade etmesidir.

Ayrıca azami süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçi, belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçinin sahip olduğu haklara da sahip olacak ve dolayısıyla iş güvencesi ile ihbar önelleri gibi haklardan da faydalanabilecektir.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.