Bankacılar fazla mesai ücreti alabilir mi?

Banka çalışanlarının fazla mesai hakkı

Banka çalışanlarına özel bir yazı yazmamın sebebi, bu çalışanların mesai kavramlarının göründüğünden farklı olması ve uygulanan özel sözleşme şartlarıdır. Bunları aşağıda açıklayalım ve bankacıların fazla mesai ücreti alıp alamayacağını bulmaya çalışalım.

Fazla mesai nedir?

İş Kanununa tabi bir işçi için fazla mesai, haftalık 45 saatin üzerindeki çalışmaları ifade eder. Ancak işyerinde denkleştirme, serbest zaman ya da telafi çalışması uygulamaları varsa, fazla mesai ücreti ödemek yerine bu yöntemler de tercih edilebilir.

Öncelikle bu konularda bilgi sahibi olmak için aşağıdaki yazılara göz atabilirsiniz:

iscidunyasi.com/denklestirme-nedir-hesabi-nasil-yapilir

Radyasyonla çalışanların fazla mesai hesabı

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

iscidunyasi.com/serbest-zaman-nedir-esaslari-nelerdir

iscidunyasi.com/telafi-calismasi-nedir

Banka çalışanlarının mesai süresi

Bu konuda her banka için aynı şeyi söylemek elbette mümkün olmaz. Ama bankacıların dışardan bakıldığında görülen mesailerinden daha uzun çalıştıkları bir gerçektir.

Örneğin bir banka ortalama saat 09:00’da açılır, öğle arası en az 1 saattir ve genelde 17:00 gibi kapanır. Üstelik çalışma süresi de haftanın 5 günüdür. Böyle olunca, bankacıların fazla mesai yapmadığı düşünülebilir.

Oysa banka çalışanları mesai başlangıcından önce bankada olur ve mesai bitiminde de bir süre çalışmaya devam eder. Hatta belirli dönemlerde hafta sonları ya da gece çalışmaları da gündeme gelir.

Fazla mesai dahil iş sözleşmeleri

bankacı fazla mesai davaları

Bu konuyu daha önce açıklamıştık: iscidunyasi.com/fazla-calisma-ucreti-dahil-is-sozlesmesi

Burada hatırlatmamın sebebi, bankacıların fazla mesai hakkını “fazla mesai dahil iş sözleşmesi” kavramı olmadan açıklamamızın mümkün olmamasıdır.

Çünkü genel bir uygulama olarak, bankalarda işçilerle imzalanan iş sözleşmelerinde bu hususa yer verilmektedir.

Yani bankalar çalışanlarına, fazla mesai dahil maaş vermeyi tercih etmektedir. Asgari ücretin üzerinden belirlenen bu maaşların içinde yapılacak fazla mesai ücretlerinin peşinen ödendiği kabul edilir.

Bankacının fazla mesai ücreti olur mu?

Madem fazla mesai dahil iş sözleşmesiyle çalışılıyor, o halde banka çalışanının hiçbir şekilde fazla mesai alamayacağı düşünülebilir. Ama bu inanış hatalı olacaktır.

Yargıtay kararlarına göre, fazla mesai dahi hesaplanan maaşta, yıllık 270 saat fazla mesai sınırı vardır. (Bkz:iscidunyasi.com/isciye-bir-ayda-en-cok-kac-saat-fazla-mesai-yaptirilabilir) Yani böyle bir durumda, işçinin maaşının içinde yılda 270 saate kadar yaptığı fazla mesailerin ücretinin olduğu kabul edilir.

O halde bankacının haftalık 45 saati aşan çalışmaları toplanmalı ve bir yıllık süre zarfında 270 saati aşıyorsa, aşan kısım için ayrıca fazla mesai ücreti ödenmelidir.

Bu konudaki bir Yargıtay kararında şöyle denilmektedir:

“Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Sözleşmede fazla mesai ücretinin, ücretin içinde kararlaştırılması halinde yılda 270, ayda 22,5 ve haftada 5.2 saatlik haftalık 45 saati aşan fazla mesai ücretin içinde kararlaştırılmış olur. Aynı zamanda bu hüküm 40 ile 45 saat arasındaki fazla sürelerle çalışma süresini de kapsar.

Taraflar arasındaki sözleşmede fazla mesainin ücrete dahil olduğu kararlaştırılmıştır. Hükme esas bilirkişi raporunda davacının haftalık çalışmasının 48,63 saat hesaplandığı anlaşılmaktadır. Sözleşme hükmü dikkate alındığında haftalık 5,20 saati aşan fazla mesai olmadığı için davacının fazla mesai alacağına hak kazanmadığı anlaşılmaktadır. Fazla mesai ücretinin reddi gerekirken kabulü hatalıdır.” (9 Hukuk, 2015/15606 E.)

SONUÇ

Bankalar çalışanlarla düzenledikleri iş sözleşmelerine genelde, ödenecek maaşa fazla mesai ücretinin de dahil olduğuna dair hükümler koyar.

Böylece işçiyi diledikleri kadar fazla çalıştırıp fazla mesai ücreti ödememe yoluna giderler. Ancak bu durum her zaman geçerli olmayacaktır.

Fazla mesai hakkı olup olmadığını merak eden bir bankacı, öncelikle iş sözleşmesine bakmalıdır. Sözleşmede maaşı fazla mesai dahil belirlenmemişse, zaten haftalık 45 saatin üzerindeki çalışmalarının fazla mesai olarak ödenmesi gerekir.

Ama iş sözleşmesine göre maaşı fazla mesai ücreti dahil belirlenmişse, bu durumda yılda kaç saat fazla mesai yaptığına bakmalıdır. Eğer fazla mesai süresi 270 saat ve altındaysa, işçinin fazla mesai ücreti alma hakkı olmayacaktır.

Ancak bankacının yıllık fazla mesai süresi 270 saati aşıyorsa, 270 saatin üzerindeki her saat için ayrıca fazla mesai ücreti talep etme hakkı olacaktır.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

2 Yorum

  1. Bankada 8 yıldan beri çalışıyorken fazla mesai ücreti ödenmemesi sebebiyle iş sözleşmemi tek taraflı olarak fesih ettim.Sendika ile anlaşma doğrultusunda banka personeline ayda 5 saat fazla mesai ücreti ödediklerini belirtiyorlar.Yalnız haftasonları çalışmalarında bazı şubelerde personele fazla mesai ücreti ödeniyor.Benim çalıştığım şubede haftasonları mesai yapmama rağmen fazla mesai ücreti alamıyordum.İş mahkemesine başvursam kıdem tazminatı alabilir miyim?

    1. Merhaba. Sorunuzun cevabı, fazla mesai ücreti alıp alamadığınza bağlıdır. Bunu ise buradan bilmemiz mümkün olmaz. Avukatla görüşerek karar vermeniz daha doğru olacaktır.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.