Bir yılı dolmadan işten çıkarılan işçi

İşçinin bir yıldan önce işten çıkarılması

İş Kanununda “1 yıl” özel bir öneme sahiptir. İşçilerin temel bazı haklarından yararlanması, bu bir yıllık çalışma süresine bağlanmıştır. Bu yazımda işçinin, bir yıllık kıdemi dolmadan işten çıkarılması durumunda hangi hakları kaybedeceğini ve ne yapabileceğini açıklamaya çalışacağım.

İşçiler için bir yılın hesabı

Buradaki bir yıldan anlaşılması gereken, işçinin aynı işyerine ya da aynı işverene bağlı farklı işyerlerinde geçirmiş olduğu süredir. Aynı zamanda; işçinin işyerinde daha önce çalışıp ayrılmış olması halinde de, bu eski süreler de bir yılın hesabında, bazı durumlarda dikkate alınır. Örneğin işçi işyerinde daha önce çalışmış ve kıdem tazminatını hak ettiği halde almadan ayrılmışsa, önceki süreler de bir yılın hesabında dikkate alınmalıdır.

Kıdem tazminatı

Kıdem tazminatı almanın ilk şartı, işçinin o işyerindeki kıdeminin en az bir yıl olmasıdır. Bu da demektir ki; ister haklı nedenle olsun, ister 15 yıl ve 3600 günle olsun, isterse de askerlik nedeniyle olsun, işyerindeki kıdemi bir yıldan az olan işçinin kıdem tazminatı alması mümkün değildir.

Yıllık ücretli izin

İşçinin işten bir yıldan önce çıkarılmasının bir diğer sonucu da, yıllık izin hakkına sahip olamamasıdır. Öyle ki; yıllık ücretli izin hakkına sahip olmanın ilk şartı, o işyerinde en az bir yıldır çalışıyor olmaktır. Bu nedenle; bir yıllık süresi dolmadan işten ayrılan işçinin yıllık izin hakkı da olmayacaktır.

Bir yıl dolmadan işten çıkarılan işçi ne yapabilir?

bir yıl olmadan işten çıkarılan işçinin hakları

Bu sorunun cevabını ikiye ayırarak vermek durumundayım: işçinin iş güvencesi kapsamında olması ya da iş güvencesi dışında olması.

İşçinin işyerinde otuz veya daha fazla işçi çalıştırılıyor olması, işçinin en az altı aylık kıdeminin olması ve işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışıyor olması durumunda; işçi işe iade davası açma hakkına sahiptir.

Yukarıdaki şartlara sahip olmadığı için işe iade davası açamayan işçinin ise kötü niyet tazminatı talep etme hakkı vardır. Kötüniyet tazminatı; fesih hakkını kötüye kullanan işverenin, ihbar sürelerine ait ücretin üç katı tutarında işçiye ödemek zorunda kaldığı bir tazminattır.

SONUÇ

İşyerindeki kıdemi 1 yıldan az olduğu halde işten çıkarılan işçi normal şartlar altında kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağı hakkına sahip olamaz. Ancak; işçinin önünde izleyebileceği iki yol vardır.

İlk olarak; eğer işçi, iş güvencesi kapsamında ise, işe iade davası açabilir. Davayı kazanırsa, boşta geçirdiği süreler de artık kıdeminden sayılacağından, yeni kıdemi bir yılın üzerine çıkabilir ve böylece kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretlerini alabilir.

İkinci olarak ise; işçi, iş güvencesi kapsamında değilse, kötüniyet tazminatı talep edebilir. İşçinin açacağı bu davada haklı bulunması halinde; kıdemi altı aydan az olan işçiye 6 haftalık ve kıdemi altı aydan çok bir yıldan az olan işçiye ise 12 haftalık ücreti tutarında kötü niyet tazminatı ödenmesine karar verilir.

25 Yorum

  1. iyi günler.
    iş yerinde daha önce 5 ay çalıştım küçülmeye gidiyoruz diye bi sebep bulup işten çıkarılldım 6 ay sonra tekrar işe çağrıldım ve 8 aydır çalışıyorum şu anda tekrar çıkarılsam kıdem tazminatı hakkım varmı.

    1. İlk dönemin kıdem tazminatını almadıysanız, yıllık süreyi doldurmuş kabul edileceğiniz için vardır. Ama ilk dönemin kıdem tazminatını almışsanız, yoktur.

  2. İYİ GÜNLER ÖZEL BİR ŞİRKETTE 12 YILDIR ÇALIŞIYORUM.İŞVEREN KENDİNCE TAZMİNAT VERMEMEK İÇİN HAKLI SEBEP UYDURSA ÖRNEK İŞİ AĞIRDAN ALIYOR,TALİMATLARA UYMUYOR,ÜSTLERİ İLE PROBLEM YAŞIYOR VB GİBİ
    3600 Ü ÇOKDAN DOLDURDUĞUMDAN MAHKEME SÜREÇLERİNE KALMADAN TAZMİNATIMI NASIL TALEP EDER VEYA ALIRIM.
    TEŞEKKÜR EDERİM.

    1. Bunun bir önemi yok, aksini mahkemede kanıtlayabilirsiniz. Ama öyle bir şey olacağını düşündüğünüzde erken davranıp 15 yıl ve 3600 günden siz ayrılarak kıdem tazminatınızı isteyebilirsiniz.

  3. 02.05.2016 tarihinde ise girdim 08012017 tarihinde isten cikarildim ama isten cikarilacagim daha once bilgi verilmemisti bende ihbar tazminatimi istedim suan sadece bir aylik tazminatim oldugunu soyluyor ve imza atarsam odeyecegini bildiriyor sizce ne yapmaliyim imza atarsamda vermeyecekleri suphesi var icimde

    1. Fatma hanım, imza atsanız bile banka hesabınıza para yatırılmadıktan sonra sıkıntı olmayabilir. Yine de takdir size aittir.

  4. Merhaba hocam 1.02 2016 günü ise basladim 31.01.2017 günü firmamiz degisecek ve ihbar tazminati vermemek için fesih imzaladik 7 gün izin aldim ancak Ben kidem ve yillik izin hakkimi 1 günden kaybedecekmiyim yada 31 ocak günü çalisacagim o gun bana sirket çikis gôsterebilirmi yoksa çikis sonraki gün mü olur Eger öyle olursa 01.02.2017 günü hak ediyormuyum fesih bildiriminde 31.01.2017 günü isimiz sonlanacaktir yaziyor saygilar hocam cevap verirseniz sevinirim

  5. 30/11/2016 işten çıkışım verildi tazminatlı bir şekilde benim geriye kalan raporum ne oluyor…
    rapor bitiş tarihi:26/12/2016

  6. merhaba, 11.01.2016 yılında işe basladım. ve beni işten çıkartma kararı aldıklarını dile getirdiler hemüz yazılı bir tenliğ yoktur. kıdem alma hakkım var mıdır. dönüş yaparsanız çok sevinirim

  7. 1 yilinin dolmasına 15gun kala işten çıkarıldım olayın şoku ile fesih sözleşmesini imzaladım ihbar tazminatımi eksiksiz aldığım yaziyordu. Performans düşüklüğü sebebi ile cikarildim. Ne yapabilirim?

  8. Merhaba. Calistigim is yerinde 20 gun sonra 1 senem dolacak. Fakat ise basladiktan 3 ay sonra sigortam baslatilmis. Ve ilk 5 ay 800 tl maas odendi tarafima. 6.aydan itibaren asqari ucret 1300 tl odendi. Maalarimz elden veriliyordu. Calisma saatlarim sabah 8.30 aksam 18.00.. resmi tatillerde izin vermiyorlar. Sadece pazar gunu izinliydim. Ve dun bana beni isten cikarmak istediklerini soylediler. Sizce benim ne yapmam gerekiyor. Simdiden cok tesekkur ederim.

    1. Sizi işten çıkardıklarında büyük ihtimalle resmiyette bir yılınız dolmamış olacak. Bu durumda mecburen dava açmanız ve aslında daha uzun süre çalıştığınızı kanıtlamanız gerekecektir. Başkaca bir yol görünmüyor.

  9. iyi gunler 1yil 9 ay 23 gun calistigim sirketten ckarildim 14 gun izin kullandm 9 ay 23 gun icin izin ucreti alabilirmiyim

  10. Merhaba kurumsal bir firmanın bayiliğini farklı İlçeler de açtığı şubelerle işleten bir Ltd şti nde çalışmakta idim.2 buçuk yıl çalıştığım firmadan kendi isteğim ile hicbirhak talep etmeden ayrıldıktan bir buçuk ay sonra yeniden aynı ise geri dönüş yaptım. is yerin de 2. başlangıcıM henuz 11 ay 13 gün olduğun da işverenin arayarak genel merkezin benim bulunduğum ilçede ki şubesini ay sonunda kapatacagini ayin bitmesine henüz 25 gün kaldığı halde 1 yılımin dolup hak kazanmamam için sadece ihbar tazminatı ödeyerek aynı gün is çıkışımi yapmıştır. Diğer çalışanlar ay bitene değin calismaya devam etmişlerdir. Bu konuda nasıl ilerlemeliyiz.Teşekkürler.

    1. Merhaba. Daha önceki çalışmanızda kıdem tazminatı alma hakkına sahip olmadan ayrıldığınız için, yeni çalışmanızın dikkate alınması ve bir yıl da dolmadığı için kıdem tazminatı ödenmemesi normaldir. Ama siz işverenin sizi art niyetle çıkardığı kanaatindeyseniz, yazıda belirtilen yollara başvurabilirsiniz.

  11. Merhaba. 9.5 aydır çalıştığım iş yerimde işten çıkarmalar başladı. Sıra muhtemelen bana da gelecektir. Beni işten çıkarmaları yasal mı? Çıkarılmam durumunda bana herhangi bir tazminat ödemeleri gerekir mi?

    1. Bu sorunun cevabı, hangi gerekçeyle çıkarılacağınıza göre değişir. İşten çıkarılırsanız ve tekrar yazarsanız o zaman yardımcı olmaya çalışırım.

  12. Merhaba
    10 ay 3 gün çalıştığım iş yerinden 05.09.2016 tarihinde iş hakdim fesedildi. Benimle birlikte 3 kişi çıkarıldık ve bu iki ay içinde de her ay bir kişi olmak kaydı ile işten çıkarılma gerçekleşti. Ohal kapsamında bizi işten çıkarma durumlarının olmadığı yazıyor. Tam 2 ay olmasına rağmen halen iş bulamadım ve ihbar tazminatımız ödenmedi. Hangi yolu izlemeliyim.

    1. OHAL’de de işçi çıkarılabilir. Ancak ihbar tazminatınız ödenmediyse İşkur’a şikayet dilekçesi verebilir ya da doğrudan iş mahkemesine dava açabilirsiniz.

  13. Merhaba ben yurt dışında QATAR doha da doğuş şirketinde çalışıyorum yılın dolmasına 10 is günüm var ve isten cikarilirsam tazminat ve yıllık izin ücretini ala bilirmiyim

    1. Hayır, 1 yıl dolmadan ayrılırsanız ikisini de (izin ve kıdem tazminatı) alamazsınız. Ama ihbar tazminatınızın ödenmesi gerekir.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir