Çağrı üzerine çalışma nedir?

İş Kanununda yer alan sözleşme türlerinden birisi de çağrı üzerine çalışmadır. Muhakkak bir ihtiyaçtan doğan çağrı üzerinde çalışma, uygulamada pek rastlamadığımız bir çalışma biçimidir. Yine de bakalım; çağrı üzerine çalışma nedir?

Çağrı üzerine çalışma kavramı

Yazılı sözleşmeyle işçinin yapmayı üstlendiği iş ile ilgili kendisine ihtiyaç duyulduğunda iş görme ediminin yerine getirileceğinin kararlaştırılmış olduğu iş ilişkisine çağrı üzerine çalışma, bu tür iş sözleşmesine ise çağrı üzerine çalışmaya dayalı iş sözleşmesi denir.

Çağrı üzerine çalışma ne tür bir sözleşmedir?

Çağrı üzerine çalışma bir çeşit kısmi süreli iş sözleşmesi olarak kabul edilir. Çünkü burada işverene bağlı olarak sürekli bir çalışma değil, gerektiğinde yapılacak kısmi çalışma söz konusudur.

Çağrı üzerine çalışma süresi

Yıl, ay veya hafta gibi bir zaman dilimi içerisinde işçinin ne kadar süre çalışacağını taraflar belirlememişlerse, haftalık çalışma süresi 20 saat olarak belirlenmiş kabul edilir.

Sözleşmede günlük çalışma süresi belirlenmemiş ise, işveren her çağrıda işçiyi günlük en az 4 saat art arda çalıştırmak zorundadır.

Çağrı üzerine çalışmada ücret

Belirlenen sürede işçi çalıştırılsa da veya çalıştırılmasa da ücrete hak kazanır. İşçiden iş görme edimin yerine getirmesini çağrı yoluyla isteme hakkına sahip olan işveren, bu çağrıyı, aksi belirlenmemiş ise, işçinin çalışacağı zamandan en az 4 gün önceden yapmak zorundadır.

Süreye uygun olan çağrı üzerine işçi iş görme edimini yerine getirmek zorundadır. Yani işveren tarafından yapılan çağrıya, işçinin mutlaka uyması gerekir.

Çağrı üzerine çalışma neden var?

Yukarıda çağrı üzerine çalışmanın özelliklerinden bahsettik. Peki ama bu çalışma biçimi neden var ve ne amaçla kullanılır?

Öyle ya; işçi ile işveren kısmi süreli iş sözleşmesi de düzenleyebilecekken neden çağrı üzerine çalışmayı tercih etsinler?

Bunun nedeni, işverenin tam esneklik kazanmak istemesidir. Örneğin bir işyerinde genel temizlik işleri her zaman yapılmıyor olabilir. “Dip köşe” temizlik benzeri temizlik işlemi, haftada birkaç gün yapılıyor olabilir.

Böyle bir durumda işveren işçiyle çağrı üzerine çalışma sözleşmesi yapabilir ve böylece belirli bir süre önceen haber vererek, onu temizliğe çağırabilir.

Bunun işçiye de faydası vardır. İşçi böylece dışarıda kendi işinin yapmaya devam edebilir ya da başka yerde çalışabilir; ama işverenden haber gelince, işyerine gider ve işini yaparak geri döner.

SONUÇ

Çağrı üzerine çalışma nedir ve neden var? Çağrı üzerine çalışma da bir tür kısmi süreli çalışma olduğuna göre, bu soru çok mantıklı olsa gerek.

Ama çok küçük nüans farkları, çağrı üzerime çalışmayı, bildiğimiz anlamda part-time çalışmadan “bir tık” daha esnek hale getirmektedir.

Çağrı üzerine çalışmadan haftalık çalışma süresi örneğin 20 saat belirlendiğinde ve işçiye de çalışması için en ez 1 hafta önce haber verileceği hüküm altında alındığında; bunun avantajları olacaktır:

  • İşçi başka bir işte de çalışabilir.
  • İşçi kendi işini yapıyor da olabilir.
  • İşveren 1 hafta önceden haber verince, mevcut işlerini ayarlar ve işyerine gidip işini halleder.
  • İşveren işçiyi sürekli işyerinde tutmak zorunda kalmaz.
  • İşveren işçinin her bir saatinden tam olarak faydalanır. Diğer türlü olsa, işçi işi yokken de işyerinde bekler ve maaşını alırdı.

Görüleceği gibi çağrı üzerine çalışma, her ne kadar bir tür kısmi süreli/part time çalışma da olsa, ondan daha esnek bir çalışma sistemidir ve doğru uygulandığında, hem işçi hem de işveren için avantajlıdır.

Çağrı üzerine çalışma sözleşmesi örneğini aşağıdaki bağlantıdan indirebilirsiniz:

iscidunyasi.com/cagri-uzerine-calisma-icin-sozlesme-ornegi


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.