Çalışırken alınan kıdem tazminatı, işçinin başına iş açabilir!

Çalışırken alınan kıdem tazminatı

Kıdem tazminatına hak kazanmanın ilk ve en önemli şartı, iş sözleşmesinin sona ermesidir. Çünkü kıdem tazminatı, işçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesinin sona ermesine bağlı haklardandır. Zaten kıdem tazminatı için zaman aşımı süresi de, iş akdinin sona ermesiyle başlamaktadır. Ancak uygulamada, çeşitli nedenlerle, çalışmakta olan işçiye de kıdem tazminatı ödendiğini görmekteyiz. Bu mümkün müdür?

Kıdem tazminatı nedir?

En temel anlatımıyla kıdem tazminatı, işyerindeki kıdemi en az bir yıl olan işçinin, belirli şartlar altında iş sözleşmesinin sona ermesi üzerine ona ödenen ve işçinin çalışmış olduğu her tam yıla karşılık olarak bir aylık brüt giydirilmiş ücreti tutarından hesaplanan bir tazminat türüdür. O halde kıdem tazminatının; iş akdinin sona ermesi, işçinin en az bir yıllık kıdeminin olması ve iş sözleşmesinin kanunda belirtilen hallerde sona ermesi şeklinde 3 ana unsuru olduğunu söyleyebiliriz.

İşçi neden çalışırken kıdem tazminatı alır?

Yukarıda da belirttiğim gibi kıdem tazminatını başlatan olay, iş sözleşmesinin sona ermesi yani işçinin işten ayrılmasıdır. Buna rağmen uygulamada neden işçiler, hâlen çalışmaktayken kıdem tazminatı alır? Bu bazen işverenden bazen de işçiden kaynaklanmaktadır. İşverenler yıllar geçtikçe biriken ve bir seferde ödenmesi halinde kendilerini zorlayacağını düşündükleri kıdem tazminatını ara ara ödemeyi tercih edebilmektedir. Ya da acil paraya ihtiyacı olan veya her hangi bir nedenle toplu para almak isteyen iççi de işvereninden talepte bulunarak kıdem tazminatını isteyebilmektedir.

Yargıtay bu duruma ne diyor?

Bir Yargıtay kararında şöyle denmektedir: “İş akdi feshedilmeksizin “kıdem tazminatı” adı altında yapılan ödemeler Dairemizce “avans” olarak nitelendirilmektedir ve tüm süre ile son ücret üzerinden hesaplanan kıdem tazminatından ödendiği tarihten fesih tarihine kadar yasal faizi de hesaplanarak mahsubu yoluna gidilmektedir.” (9 Hukuk, 2011/1012 E.)

Bir başka deyişle Yargıtay, işçiye çalışırken ödenen kıdem tazminatı adı altındaki ödemeleri kıdem tazminatı olarak kabul etmemekte ve bunları bir çeşit avans olarak görmektedir.

SONUÇ

işten ayrılmadan tazminat almak

Çalışırken işçiye kıdem tazminatı ödenmesi mevzuatımıza göre mümkün değildir. Yargıtay da bu tip ödemeleri kıdem tazminatı olarak kabul etmemekte ve avans olarak nitelendirmektedir. Bu avansın ise ödendiği tarihten fesih tarihine kadar olan yasal faizi de üstüne koyularak hesaplanmasını ve nihai kıdem tazminatından düşülmesini istemektedir.

Buradan çıkan iki sonuç vardır. İlk olarak işverenler açısından olaya bakacak olursak; işçisine her şeye rağmen çalışırken kıdem tazminatı ödemek isteyen işveren elbette ki ödeyebilir. Bu kanunen mümkün olmasa da, yapıldığında yok sayılmamaktadır ve en son fesih sırasından hesaplanacak olan kıdem tazminatı miktarından düşülecektir.

İşçi bakımından sonucu ise faiz ödenmesiyle ilgilidir. Örneğin çalışmaktayken 5 yıl önce kıdem tazminatını 10.000 TL olarak olan işçi 5 yıl sonda işten ayrıldığında kıdem tazminatını alırken; hak ettiği toplam tutardan sadece 10.000 TL düşülmeyecektir. İşçinin aldığı o tutar bir avans olarak kabul edildiğinden, 5 yıllık yasal faiz de üstüne koyulacak ve işçiden örneğin 16.000 TL kesilecektir. Kıdem tazminatını çalışırken almak isteyen işçiler, bu faiz yükünü hesaba katmalıdır.

Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

8 Yorum

    1. Merhaba. Normalde kıdem tazminatı alamayan işçi için uygulanan faiz, mevduata uygulanan en yüksek faiz oranıdır. Ancak bu hususta bir mahkeme kararına rastlayamadım. Bu nedenle kesin cevap veremiyorum.

  1. Suan özel bi şirkette çalışıyorum 9 yıl oldu kendi istegimle çalıştığım sirketten kidem tazminatimi almak istiyorum bunu talep edebilirmiyim

        1. Bu sorunun cevabını da yazıda vermiştim. işveren, isterse ödeyebilir ama bu tamamen işverenin takdirindedir. Yani işveren, çalışırken kıdem tazminatı ödemek istemezse, bunun için onu zorlayamazsınız.

  2. İşçi tarafından alınan kıdem tazminatı süresi 10 yılı geçmiş ise zaman aşımına uğramaz mı?
    Yinede yasal faiz uygulanır mı?

    1. Zamanaşımına uğramaz çünkü buradaki zamanaşımı, iş akdi sona erdikten sonra kıdem tazminatını talep edebilmeyle alakalıdır. Mevcut durumda ise alınan para bir kıdem tazminatı değil, avans olarak görülmektedir. Avans olarak alına paranın zamanaşımı süresi ise benim uzmanlık alanım dışında, belki bir avukat bu konuda daha doğru bilgi verecektir.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.