Cumartesi yıllık izinden sayılır mı?

Yazıyı sizin için güncelledik:

İşçilerin yıllık izinleri, memurlarınkinden farklı olarak “iş günü” üzerinden hesaplanır. Bu nedenle; hafta tatili, bayram ve benzeri günler yıllık izinden düşülmez? O halde cumartesi yıllık izinden sayılır mı?

İşçilerin yıllık izin süreleri

İş kanununda düzenlenen ücretli yıllık izin “gün” olarak değil “iş günü” olarak belirlenmiştir. İş Kanununa göre yıllık ücretli izin günlerinin hesaplanması hususunda; izin süresine denk gelen hafta tatili, genel tatil ve ulusal bayram günleri izin süresinden sayılmamaktadır. Buna göre işçilere verilecek izin süreleri;

  • 1 yıldan çok ve beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara 14 iş gününden,
  • 5 yıldan çok ve 15 yıldan daha az olanlara 20 iş gününden
  • 15 yıl (dahildir) ve daha çok olanlara 26 iş gününden daha az olamaz.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinin yıllık izne etkisi

İşçinin kullandığı yıllık izin hesaplanırken, izne denk gelen ulusal bayram ve genel tatil günleri işçinin izin süresinden düşülmez. Ülkemizde toplam 15,5 gün ulusal bayram ve genel tatil günü vardır. Ulusal bayram gününden kastedilen, 28 Ekim saat 13:00’ten itibaren 29 Ekim günü Cumhuriyet Bayramıdır.

Genel tatil günleri ise şunlardır:

  • 23 Nisan günü / Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı
  • 19 Mayıs günü / Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı
  • 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü
  • 30 Ağustos günü / Zafer Bayramı
  • Arefe günü saat 13.00’ten itibaren 3,5 gün / Ramazan Bayramı
  • Arefe günü saat 13.00’ten itibaren 4,5 gün / Kurban Bayramı;
  • 1 Ocak / Yılbaşı günü
  • 1 Mayıs günü / Emek ve Dayanışma Günü

Hafta tatilinin yıllık izne etkisi

Hafta tatili konusunda her hafta için en az 1 günün izin süresinden sayılmayacağı konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Çünkü 4857 sayılı İş Kanunu, işçilere tatil günlerinden önceki iş günlerinde çalışmış olmaları kaydıyla 7 günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz olarak en az 24 saat dinlenme (hafta tatili) verilmesini öngörmüştür.

Zorla ücretsiz izne çıkarılma

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

Buna göre işçilerin haftada bir kez 24 saat kesintisiz hafta tatillerinin olduğu açıktır. Yazımıza konu asıl sıkıntı ise işyerinde haftada iki gün tatil uygulamasının olması durumunda meydana gelmektedir.

Bazı işyerlerinde günde 9 saatlik mesai ile 45 saatlik çalışma süresi beş günde doldurulmakta ve cumartesi / pazar günleri hafta tatili yapılmaktadır. Peki bu cumartesi de hafta tatilinden sayılacak mıdır?

yıllık izin hesabında cumartesi

Cumartesi yıllık izinden düşülür mü?

 

İş Kanunu açık bir şekilde hafta tatilinin yıllık ücretli izin süresinden sayılmayacağını belirtmiş ve yine aynı kanunda hafta tatilinin tanımını da yapmıştır. O halde bize düşen, bu tanımı yorumlamaktır.

İlgili kanun maddesinde “en az” yirmi dört saat izin verilmesi gerektiği hükmü vardır. Buradan da anlaşılmaktadır ki bu süre artırılabilir. Bu durumda inisiyatif kullanarak haftada iki gün işçilerini çalıştırmayan işveren hafta tatilini 48 saat vermeyi tercih etmektedir. Bu tercihinin bir sonucu da, artık cumartesinin de hafta tatili olması ve yıllık izin süresinden sayılmaması olacaktır.

Yukarıdaki kanaat şahsi kanaatimiz olup buna benzer bir durumda Yargıtay, cumartesi gününün yıllık izinden sayılmaması gerektiğine hükmetmiştir. Tabi, bu kararda işyerinde cumartesinin “akdi tatil” olarak belirlendiğini hatırlatmak gerekir:

“… Davalı işyerinde uygulanmakta olan ….., ….., ….. arasında yapılan 15. Dönem 01/03/2012 – 28/02/2014 tarihleri arasında yürürlükte olan toplu iş sözleşmelerinin 12/d maddesinde haftalık çalışmanın beş gün olduğu açıklanmıştır. Anılan sözleşmede Cumartesi gününün Pazar gününe ek olarak akdi tatil günü olarak kabul edildiği açıktır. Ancak vardiyalı için ayrım yapılması, vardiyalı işçiler için Cumartesi gününün akdi tatil günü olmadığı anlamına gelmez. Zira vardiyalı çalışmada, işçi akdi ve yasal tatil günü de çalışır, ancak iznini diğer günler kullanır. Bu nedenle mahkemece vardiyalı vardiyasız ayrımı yapılmaksızın haftalık beş iş günü kabulüne göre izinde iken vardiyalı çalışma olmayacağından tüm işçiler için Cumartesi ve Pazar günlerinin yıllık izin süresinden sayılmamasına karar verilmesi gerekir. Bu yönde davacı vekilinin temyizi yerindedir…” (9 Hukuk, 2015/16248 E. ve 2015/21565 K.)

cumartesi çalışan işçinin yıllık izni

İş sözleşmesi veya TİS’te iş günleri

Yukarıda bahsedilen yorum, cumartesinin yıllık izin bakımından durumunun ne olduğuna dair ortada herhangi bir yazılı düzenleme olmadığı senaryoya aittir. Eğer iş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde, cumartesinin yıllık izinden sayılıp sayılmayacağı açıkça belirtilmişse, artık buradaki hüküm geçerli hale gelecektir.

Nitekim Yargıtay da bir kararında, toplu iş sözleşmesinde açıkça haftada iki gün tatil olduğu yazmasına rağmen; bir başka maddede “cumartesinin iş günü olduğu” ifade edildiği için, cumartesi gününü iş günü kabul etmiş ve yıllık izinden saymıştır:

cumartesi yıllık izinden düşülür mü?

“… Somut uyuşmazlığın meydana geldiği işletmede yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre çalışma süresi haftada beş gün olup, iki gün hafta tatili süresi öngörülmüştür. Bu cümleden olarak İş Kanunu’nda öngörülen bir günlük hafta tatili süresi, işçi lehine olacak şekilde değiştirilmiş, Kanun’a ilaveten bir gün de akdi hafta tatili öngörülmüştür.

Diğer taraftan, toplu iş sözleşmelerinin “Yıllık Ücretli İzinler” başlıklı maddesinde yer alan düzenlemeye göre de “Yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Cumartesi günleri ise iş günü kabul edilir.”

Sosyal tarafların mutabakatı ile bağıtlanan toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre, işçilerin çalıştıkları sırada bir haftalık zaman dilimi içerisinde iki gün hafta tatili süresi olarak kararlaştırılmış iken, işçilerin yıllık ücretli izin haklarını kullandıkları zaman dilimi içerisinde 4857 sayılı İş Kanunu’nda öngörülen asgari sürenin altına düşmeyecek şekilde hafta tatili süresinin bir gün olması kararlaştırılmıştır.

Toplu iş sözleşmesinde yer alan açık düzenleme yoruma gerek olmayacak şekilde yıllık ücretli izin hakkı kullanılırken cumartesi gününün iş günü olarak sayılacağı ve hafta tatili süresinin bir gün (24 saat) olacağı şeklindedir. Bu düzenleme “yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir” şeklindeki 4857 sayılı İş Kanunu’nun 46. maddesinde yer alan nispi emredici hükme aykırı olmadığından, işçilerin yıllık ücretli izin hakkını kullandıkları zaman dilimi içerisinde sadece bir günlük sürenin hafta tatili sayılarak uygulama yapılması gerekmektedir…” (22 Hukuk, 2019/7906 E. ve 2019/22313 K.)

cumartesi yıllık izin hesaplaması

SONUÇ

Burada önemli olan husus, işçinin normal şartlar altında haftada kaç gün çalışıp kaç gün dinlendiğidir. İşyerinde haftada bir gün tatil veriliyorsa, yıllık izin süresi hesaplanırken her haftada bir gün izinden sayılmayacak ve örneğin 14 gün izne ayrılan bir işçi 16 gün fiilen izin yapacaktır.

İşyerinde süregelen uygulama gereği haftada iki gün tatil yapılıyorsa, bu durumda işçinin yıllık izni hesaplanırken her hafta iki gün izin süresinden sayılmayacak ve işçi fiilen toplam 18 gün izin yapacaktır.

Ancak uygulamada, cumartesinin yıllık izinden sayılıp sayılmaması konusunda bir fikir birliği yoktur ve yukarıdaki hüküm de şahsi kanaatimizden ibarettir. Kimi uzmanlar; her halde ve şartta haftada bir günün hafta tatili olduğunu, o nedenle her haftada bir günün yıllık izin süresinden sayılmaması gerektiğini iddia etmektedir. Bu görüşe katılmamakla birlikte takdiri okuyuculara bırakıyoruz.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

8 Yorum

  1. Merhaba ,

    İnternetten araştırma yaparken size rastladım umarım geri dönüş yaparsınız. Birkaç sorum olacak.

    • Şirketimizde 10 saat çalışılıyor 1 saat mola , çalışma süremiz 9 saat olarak hesaplanıyor. Toplam da 45 saat 5 gün çalışmış oluyoruz.Cumartesileri çalışmıyoruz.Senelik izinlerde cumartesileri iş gününden sayılıyor mu ? bir örnek ile anlatayım.

    Mesela bir personelin bu sene izni 20 iş günüdür.
    03.07.2017 tarihinde izine çıkıp 24.07.2017 tarihinde iş başı yapacak. Yani 3 hafta izin kullanmış oluyor.
    Bu personelin çıktığı tarihler arasında 15 iş günü mü – 18 iş günü mü izin kullanmış oluyor.
    Net olarak cevap verirseniz çok memnun olurum.

    İyi çalışmalar.

    1. Merhaba Hülya hanım.
      Yazınızdan anladığım kadarı ile haftalık yasal 45 saat çalışmayı dolduruyorsunuz.
      – İş Kanununun 63. maddesine göre “tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir” denilmektedir. İş Kanununun bu hükmüne göre, bazı işyerlerinde 6 gün bazı işyerlerinde 5 gün çalışma sistemi kurulmuştur.
      *Yıllık izin hesabında işyerlerinde Cumartesi günü çalışılıp çalışılmamasının herhangi bir önemi bulunmamaktadır.
      İtirazcılar mutlaka olacaktır. Onlara şu ibareyi okumaları gerektiğini söyleyin: 4857 İş Kanununun 46. maddesinin gerekçesinde de “madde metninden, çalışılmadığı halde iş sürelerinden sayılan hallerle ilgili üçüncü fıkranın (a) bendinde yeni getirilen iş süreleri sistemine göre cumartesi günleri çalışılıp çalışılmadığına bakılmaksızın işgünü sayıldığından ve cumartesi günü yarım gün çalışılmasının da artık bir anlamı olmadığından, cumartesi gününe ilişkin cümle çıkarılmıştır”

      Sanırım İK departmanı gibi bir departmanda çalışmaktasınız. Size yardımcı olalım;
      – 03.07.2017 = İzin başlangıç (20 gün + 3 gün Hafta Tatili eklenir= 23 Gün toplam)
      – 26.07.2017 = İzin Bitiş.
      – 27.07.2017 İşbaşı tarihi.
      (Sayarsanız oldu 24 gün. Niçin? Ulusal bayram ve resmi tatil denk gelirse yıllık iznin içerisine izinden sayılmaz, süreye eklenir. = Bkz: 15 Temmuz artık resmi tatil ilan edildi. Onu ekliyoruz.)
      Personelinizin izin kağıdını bu şekilde hazırlayıp imzalatırsanız hiçbir teftişte/denetimde sıkıntı yaşamazsınız.
      Umarız yardımcı olabilmişizdir…

  2. merhaba

    yıllık izin hakkında danışmak istiyorum,şöyleki ;

    cumartesi pazar pazartesi salı yıllık iznimi kullandım .Pazar sayılmadı toplamda 3 gün fakat haftalık tatilimide kullabilirmiyim _?

    yıllık izin dönüşünde haftalık tatil yapılırmı _?

  3. Merhaba ben ozel guvenlik personeliyim ozel sektor fiyelim12/07/2018 de yillik izne cikacagim 10 gun 22/07/2018 de 10 gun bitiyor 23 de is basi yapiyorum ama 15 temmuz resmi tatil sayildigindan 1 gun eklemelimiyim yoksa yibe 12 gun mu kullianiyorum

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.