Deneme süresinde feshin sonuçları

Deneme süresi içinde iş akdinin feshi

Deneme süresi; hem işçi hem de işveren için öngörülmüş bir hak olup tarafların iş akitlerini devam ettirip ettirmeme kararı verdikleri bir dönemi ifade eder. İş Kanununa göre en az 2 ay olarak belirlenebilen deneme süresi, toplu iş sözleşmeleriyle 4 aya kadar da çıkarılabilir.

Deneme süresi kavramı

Deneme süresinin ne anlama geldiğini bir başka yazımda açıklamıştım. Dayanağını İş Kanunundan alan bu kavram, kanunun öngördüğü bazı hakların kullanılamadığı bir zaman dilimi olarak da tanımlanabilir. Genelde işçilerin, aleyhlerinde bir uygulama olduğunu düşündüğü bu uygulama aslında işçiler açısından ne sonuç doğuruyorsa aynı sonuçları işveren açısından da doğurmaktadır.

Deneme süresinde hangi haklar gündeme gelmez?

Çalışan bir işçinin en temel haklarının ücret, hafta tatili, genel tatil ücreti, ara dinlenmesi ve benzeri haklar olduğunu söyleyebiliriz. Bir de işçinin işten ayrılmasına yani iş akdinin feshine bağlı haklar bulunmaktadır. Bu hakların başında da kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı gelmektedir. İşte; işçinin ücret, hafta tatili vb. hakları söz konusu olduğunda, deneme süresinin hiçbir önemi yoktur. Çalışan işçi, bu çalışmasının karşılığını her halde ve şartta almalıdır. O halde şunu söyleyebiliriz ki; işçinin deneme süresinden dolayı alamayacağı haklarının başında kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı gelmektedir. Kıdem tazminatı almanın ön şartı da işçinin işyerindeki kıdeminin en az bir yıl olması şeklinde belirlendiğine göre, geriye tek bir hak kalmaktadır: ihbar tazminatı

Deneme süresi içinde fesih

deneme süresi içinde fesih

Deneme süresi içindeyken ister işçi olsun isterse işveren; tarafların mutlak bir fesih iradesi vardır. Bu iradeyi mutlak olarak nitelendirmemin nedeni ise, iş akdini fesheden tarafın ihbar süreleri bakımından bir yükümlülüğünün bulunmamasıdır. Normalde, işyerindeki kıdemi 6 aya kadar olan bir işçi işten ayrılmak istediğinde ya da işveren onu işten çıkarmak istediğinde ve tarafların haklı bir nedeni yoksa; her iki tarafın da İş Kanunu tarafından en az belirlenen 2 haftalık bildirim sürelerine uyması beklenir. Bu sürelere uymadan işten ayrılan taraf ise karşı tarafa ihbar tazminatı öder. Deneme süresi içinde iş akdi feshedildiğinde ise artık bu bildirim sürelerini beklemeye gerek yoktur ve işçi ya da işveren istedikleri anda iş sözleşmesini tek taraflı olarak feshedebilme hakkına sahiptir.

Deneme süresi geçtikten sonra fesih

Deneme süresinin öngörüldüğü bir iş sözleşmesiyle çalışan taraf için, sözleşmede yazılı deneme süresine uyulması mecburidir. Bir başka deyişle, örneğin iki aylık bir deneme süresinin tamamlanmasının üzerinden bir gün sonra yapılan fesih işleminin bile, artık deneme süresi içinde fesih gibi değerlendirilemeyeceği kanaatindeyim.

SONUÇ

Deneme süresi içinde işten ayrılmak ya da işçiyi işten çıkarmak son derece kolaydır. İhbar sürelerine uyma yükümlülüğü bulunmadığından, iş sözleşmesini feshetmek isteyen tarafın karşı tarafa bu iradesini ulaştırması yeterli olacaktır. İşçi için fesih bildirimini buradan, işveren için fesih bildirimini ise buradan indirebilirsiniz.

 


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

10 Yorum

  1. Benim henüz deneme sürem dolmadı ve ben işten ayrılmak istiyorum çalıştığım güne kadarki maaşım yatar mı yoksa aksi bir durum söz konusu olur mu

  2. Merhaba bir bankada çalışıyodum fakat deneme süreci içerisinde istifa ettim o deneme süresi içerisindeki eğitim masraflarını talep edebilirlermi?

    1. Serap hanım, deneme süresinde fesih, bu duruma engel olmaz. Size eğitim verilmişse istenebilir. Ama iş sözleşmesinde buna dair bir hüküm yok muydu?

  3. Merhaba,

    Deneme süresi içinde sözleşmesi fesih edilen işçinin işten çıkış kodu ne olmalı? İşten çıkış kodları arasında 1 ile 4 arasında ne gibi fark var?

    1. Merhaba. Bu durumda 1 kodu ile bildirimde bulunulması gerekir. 4 numaralı kodla yapılan fesihte işverenin ihbar tazminatı ödemesi gündeme gelebilir.

  4. Merhaba Mustafa Bey ,deneme suresinde isten ayrıldım,maasim banka hesabima yatmadı,ne yapabilirim acaba?

    1. Onur bey, yapmanız gereken şey arabulucuya başvurarak yasal süreci başlatmaktan ibarettir.

  5. Merhaba 2 aylık deneme sürem 1 hafta sonra doluyordu. Bana geçici olarak degıl devamlı çalışacağımızı söylemişlerdi. 2 gün önce beni çağırıp benden memnun olduklarını fakat eleman fazlalığı sebebiyle çıkarmak zorunda kaldıklarını söylediler ve ben verilen bu vaatlere güvenerek çalıştığım işi bırakmıştım. Şartları güzeldi. Şok oldum diğer elemanlar 1800 maaş ve yol ücreti yemek ücreti verirken bana 1679 asgari ücret yatırmışlar. Yol ücretini ve yemek ücretini işe girdiğimden beri söylememe rağmen alamadım. Şimdi istediğimde ise 13 günlük çalışma ücretimi yatıracaklarını ve yol ücretini yemek ücretini vermeyeceklerini söylediler. Bu durumda eksik maaşımı, yemek ve yol ücretimi almam mümkünmüdür

    1. Merhaba. Elbette bunları almanız mümkündür. Bunun yolu ise arabulucu başvurusu yaparak hakkınızı aramak olacaktır.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.