Deneme süresinde feshin sonuçları

Deneme süresi içinde iş akdinin feshi

Deneme süresi; hem işçi hem de işveren için öngörülmüş bir hak olup tarafların iş akitlerini devam ettirip ettirmeme kararı verdikleri bir dönemi ifade eder. İş Kanununa göre en az 2 ay olarak belirlenebilen deneme süresi, toplu iş sözleşmeleriyle 4 aya kadar da çıkarılabilir.

Deneme süresi kavramı

Deneme süresinin ne anlama geldiğini bir başka yazımda açıklamıştım. Dayanağını İş Kanunundan alan bu kavram, kanunun öngördüğü bazı hakların kullanılamadığı bir zaman dilimi olarak da tanımlanabilir. Genelde işçilerin, aleyhlerinde bir uygulama olduğunu düşündüğü bu uygulama aslında işçiler açısından ne sonuç doğuruyorsa aynı sonuçları işveren açısından da doğurmaktadır.

Deneme süresinde hangi haklar gündeme gelmez?

Çalışan bir işçinin en temel haklarının ücret, hafta tatili, genel tatil ücreti, ara dinlenmesi ve benzeri haklar olduğunu söyleyebiliriz. Bir de işçinin işten ayrılmasına yani iş akdinin feshine bağlı haklar bulunmaktadır. Bu hakların başında da kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı gelmektedir. İşte; işçinin ücret, hafta tatili vb. hakları söz konusu olduğunda, deneme süresinin hiçbir önemi yoktur. Çalışan işçi, bu çalışmasının karşılığını her halde ve şartta almalıdır. O halde şunu söyleyebiliriz ki; işçinin deneme süresinden dolayı alamayacağı haklarının başında kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı gelmektedir. Kıdem tazminatı almanın ön şartı da işçinin işyerindeki kıdeminin en az bir yıl olması şeklinde belirlendiğine göre, geriye tek bir hak kalmaktadır: ihbar tazminatı

Deneme süresi içinde fesih

deneme süresi içinde fesih

Deneme süresi içindeyken ister işçi olsun isterse işveren; tarafların mutlak bir fesih iradesi vardır. Bu iradeyi mutlak olarak nitelendirmemin nedeni ise, iş akdini fesheden tarafın ihbar süreleri bakımından bir yükümlülüğünün bulunmamasıdır. Normalde, işyerindeki kıdemi 6 aya kadar olan bir işçi işten ayrılmak istediğinde ya da işveren onu işten çıkarmak istediğinde ve tarafların haklı bir nedeni yoksa; her iki tarafın da İş Kanunu tarafından en az belirlenen 2 haftalık bildirim sürelerine uyması beklenir. Bu sürelere uymadan işten ayrılan taraf ise karşı tarafa ihbar tazminatı öder. Deneme süresi içinde iş akdi feshedildiğinde ise artık bu bildirim sürelerini beklemeye gerek yoktur ve işçi ya da işveren istedikleri anda iş sözleşmesini tek taraflı olarak feshedebilme hakkına sahiptir.

Deneme süresi geçtikten sonra fesih

Deneme süresinin öngörüldüğü bir iş sözleşmesiyle çalışan taraf için, sözleşmede yazılı deneme süresine uyulması mecburidir. Bir başka deyişle, örneğin iki aylık bir deneme süresinin tamamlanmasının üzerinden bir gün sonra yapılan fesih işleminin bile, artık deneme süresi içinde fesih gibi değerlendirilemeyeceği kanaatindeyim.

SONUÇ

Deneme süresi içinde işten ayrılmak ya da işçiyi işten çıkarmak son derece kolaydır. İhbar sürelerine uyma yükümlülüğü bulunmadığından, iş sözleşmesini feshetmek isteyen tarafın karşı tarafa bu iradesini ulaştırması yeterli olacaktır. İşçi için fesih bildirimini buradan, işveren için fesih bildirimini ise buradan indirebilirsiniz.

 


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

21 Yorum

  1. Benim henüz deneme sürem dolmadı ve ben işten ayrılmak istiyorum çalıştığım güne kadarki maaşım yatar mı yoksa aksi bir durum söz konusu olur mu

  2. Merhaba bir bankada çalışıyodum fakat deneme süreci içerisinde istifa ettim o deneme süresi içerisindeki eğitim masraflarını talep edebilirlermi?

    1. Serap hanım, deneme süresinde fesih, bu duruma engel olmaz. Size eğitim verilmişse istenebilir. Ama iş sözleşmesinde buna dair bir hüküm yok muydu?

  3. Merhaba,

    Deneme süresi içinde sözleşmesi fesih edilen işçinin işten çıkış kodu ne olmalı? İşten çıkış kodları arasında 1 ile 4 arasında ne gibi fark var?

    1. Merhaba. Bu durumda 1 kodu ile bildirimde bulunulması gerekir. 4 numaralı kodla yapılan fesihte işverenin ihbar tazminatı ödemesi gündeme gelebilir.

  4. Merhaba Mustafa Bey ,deneme suresinde isten ayrıldım,maasim banka hesabima yatmadı,ne yapabilirim acaba?

    1. Onur bey, yapmanız gereken şey arabulucuya başvurarak yasal süreci başlatmaktan ibarettir.

  5. Iskur üzerinden ise başladım bir gün çalıştım ve bana gore uygun olmadığı orada yapamayacağımı anladım ve 4 gündür gitmiyorum orada çalışmak istemiyorum ceza alma durumum nedir ne yapabilirim

  6. Merhaba 2 aylık deneme sürem 1 hafta sonra doluyordu. Bana geçici olarak degıl devamlı çalışacağımızı söylemişlerdi. 2 gün önce beni çağırıp benden memnun olduklarını fakat eleman fazlalığı sebebiyle çıkarmak zorunda kaldıklarını söylediler ve ben verilen bu vaatlere güvenerek çalıştığım işi bırakmıştım. Şartları güzeldi. Şok oldum diğer elemanlar 1800 maaş ve yol ücreti yemek ücreti verirken bana 1679 asgari ücret yatırmışlar. Yol ücretini ve yemek ücretini işe girdiğimden beri söylememe rağmen alamadım. Şimdi istediğimde ise 13 günlük çalışma ücretimi yatıracaklarını ve yol ücretini yemek ücretini vermeyeceklerini söylediler. Bu durumda eksik maaşımı, yemek ve yol ücretimi almam mümkünmüdür

    1. Merhaba. Elbette bunları almanız mümkündür. Bunun yolu ise arabulucu başvurusu yaparak hakkınızı aramak olacaktır.

  7. Zeynel bey ben bayram Karakoç özel calisanim sskli elektrik işi yapıyoruz usta olarak işe başladım lakin denenme surem bitti bu iş yerinden ayrılma sebebim SSK da Benden işçisi gosteriliyoruz iş verenime (patronuma söyledim dile getirdim aldırış etmedi bu sebebden işi birakmayi düşünüyorum iş verene 15gun süre daha çalışacagimi beyan etcem haklarim nelerdir madde olarak hangi madde geçerlidir teşekkür ederim cvp verirseniz sevinirim…

    1. Bayram bey bu gerekçeyle işten ayrılacaksanız ihbar süresini beklemeniz gerekmez. Ama bu gerekçe ne kadar geçerli olur? Bu durum tartışılır. Daha somut bir gerekçe bulmanızı ya da ihbar süresini kullanarak işten ayrılmanızı öneririm.

  8. Merhaba..
    25 gün önce işe başladım, asgari ücret ve sigorta talep ettim beni işe alan kişi 15 gün deneme süresinden sonra sigorta başlatacağını söyledi. 1 hafta içinde talebimi işverene tekrarladım ve işlemler tamamlanana kadar 15 gün doldu. sigorta başladı. Fakat bana belirttikleri deneme süresini geçtiğim halde hiçbir bilgilendirme yapılmadan dün çalıştığım gün ücretlerini ödeyerek işime son verildi. Yazılı sözleşmede yeniden deneme süreçli mi başlattılar bilemiyorum çünkü aceleyle imzalamam gereken yerleri gösterdiler ve daha önce iş tecrübem olmadığı için okumayı düşünemedim. Bu durumda haklarım nelerdir?

    1. Özlem hanım, 2 aylık deneme süresi sona mı erdi? Bu durumda size ihbar süresi kullandırdılar mı?

  9. Merhabalar Mustafa Bey,
    2 ay deneme süreci bulunan bir firmada 5 hafta çalıştım. Ayrılırken bir aylık maaşımı aldım ve kalan bir haftalık ücreti bi sonraki ay alacağım söylendi ve hatta kağıt imzaladım şu kadar alacaktır diye. Fakat bana bir haftalık ödemeyi yapmayacaklarını söylediler. 5.haftamda ayrılmak istediğimi söyledim ve o gün ayrıldım. Onlara dava açacağımı söylediğimde eski patronumun da bana aynı gün işi bıraktığım için ticari kaybı olduğunu söyleyerek dava açacağı ve ödemeyi yapmayacağı cevabını aldım. Böyle bir hakkı olmadığını biliyorum fakat benim yapabileceğim, izleyeceğim yol ne olmalı bilgilendirirseniz çok sevinirim.
    Şimdiden teşekkürler.
    İyi çalışmalar.

    1. Merhaba, deneme süresinin öngörüldüğü yazılı bir iş sözleşmesi var mıydı? Varsa bir örneği sizde bulunuyor mu?

  10. Bir isyerinde 15 gundur calisiyordum. Dun hicnir sebep gosterilmeksizin isime son verdiler. Isverenin yanina cikip isten cikarilma sebebini sordum. Sebep yok dedi. Hatami soyleyin bilmek istiyorum dedim. Ağa da benim paşa da cikardim iste dedi. Sonrasinda ruh hastasi dedi. Bunun uzerine kapiyi vurdum ciktim. Ardimdan asagiya geldi. Madem isten cikartiyorsun 8 gunluk calismamin ucretini verin dedim. Sen psikopatsan ben daha psikopatim dedi. Polis cagirmakla tehdit edip si.tir git, dedi uzerime yurudu. Diger elemanlar tuttu. Kendisine hakaretim olmadi. Kamera kayitlarinda hersey var. 15 gun icinde sebep gostermeksizin cikarma hakki olsa bile sirf sebebini sormaya gittigim icin ruh hastasi vb asagiliyici kelimelerle beni isten cikarmasi dogru degil. Ne yapabilirim?

    1. Merhaba. İş sözleşmesi imzalamadıysanız ya da imzalasanız bile deneme süresi yoksa, ücretiniz dışında 2 haftalık ücretiniz kadar ihbar tazminatı da talep edebilirsiniz. Yapmanız gereken arabulucuya başvurmaktır.

      1. Belirsiz sureli is sozlesmesi imzaladim. Deneme suresi 3 aymis. 8 gunluk alacagim banka hesabina yatirilacakmis. Arabulucu dan kastiniz nedir?

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.