Engelliler hangi işlerde çalıştırılabilir?

Yazıyı sizin için güncelledik:

Engelliler devlet tarafından özel olarak korunması gereken bireylerdir ve kamu otoritesi de engelli bireyler için pozitif ayrımcılık örneği olan birçok düzenleme gerçekleştirmektedir. İstihdam da bu alanlardan birisidir. Peki ama engelli işçilerin çalıştırılabileceği işler nelerdir? Bir başka deyişle, engelli işçi her işi yapabilir mi?

Engelli kime denir?

Engelli; doğuştan ya da sonradan herhangi bir nedenle; bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük gereksinimlerini karşılamada güçlükleri olan ve korunma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan kişileri ifade eder.

Çalışma hayatını düzenleyen mevzuat açısından ise yukarıdaki tanıma ek olarak, tüm vücut fonksiyon kaybının en az yüzde kırk olduğu, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurum ve kuruluşlarının engellilik sağlık kurulları tarafından düzenlenen raporlarla sabit olan kişiler engelli olarak kabul edilmektedir.

Engellilerin hakları

Engellilere tanınmış o kadar çok hak vardır ki, bunların hepsini bir çırpıda saymak zor olacaktır. Yine de genel bir bilgi edinmek açısından şu yazımızdan faydalanabilirsiniz: https://iscidunyasi.com/engelli-haklari-indirimleri/

Engellilerin çalıştırılma koşulları

Çalışma hayatına dair birçok mevzuat düzenlemesi olsa bile, çalışma koşulları denince bakılması gereken ilk yer İş Kanunu ve onun alt mevzuatıdır.

Engelli işçi çalıştırmama cezası ne kadar?

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

İş Kanunu’nun 30’uncu maddesi işverenlerin engelli istihdam yükümlülüğü açıklar. (Bkz: https://iscidunyasi.com/isyerinde-calistirilmasi-gereken-engelli-isci-sayisi-nasil-hesaplanir/ )

Bu maddeye göre işveren engelli işçisini meslek, beden ve ruhi durumuna uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdür ve yer altı ve su altı işlerinde engelli çalıştırılamaz. İş Kanunu’nun engellilerin çalıştırılması bakımından getirdiği yegâne kural da budur.

engelli çalışma koşullar

Engelliler hangi işlerde çalıştırılamaz?

Bu sorunun cevabını vermek için mevzuatı taramak gerekir. Çünkü genel kural çok net bir şekilde İş Kanunu’nun 30’uncu maddesinde “mesleki, bedeni ve ruhi durumuna uygun” olarak verilmiş; fakat bu genel tanımın ayrıntısına girilmemiştir.

Yine aynı maddeden biliyoruz ki engelli işçi yer altı ve su altı işlerinde çalıştırılamamaktadır. Ayrıca Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 19’uncu maddesine göre engelliler “sağlık kurulu raporunda çalıştırılamayacakları belirtilen işlerde” çalıştırılamaz.

Engelliler hangi işlerde çalıştırılabilir?

Açıkçası mevzuat metinlerimiz, bu şekilde tahdiden bir sayma yoluna gitmemiş ve tersten sonuca varmayı tercih etmiştir.

O halde denilebilir ki engelliler; yer altı ve su altı işleri ile sağlık raporlarında özel olarak çalıştırılamayacağı belirtilen işler haricinde her işte çalıştırılabilir.

engelli özürlü çalıştırılabileceği işler

SONUÇ

Engellilerin istihdamı ile ilgili iki soru birbirini kovalar:

  • Engelliler hangi işlerde çalıştırılabilir?
  • Engelliler hangi işlerde çalıştırılamaz?

Yasal düzenlemelerimiz ilk soruya cevap vermek yerine ikinciye cevap vermeyi tercih etmiştir. Bunun anlamı; engellinin mesleğine, bedeni ve ruhi durumuna uygun olması koşuluyla; aşağıdaki işler hariç her işte engelli çalıştırılabilir:

  • Yer altı işleri
  • Su altı işleri
  • Engellinin sağlık raporunda “çalıştırılamayacağı” özel olarak belirtilen işler

Yukarıdaki alanların dışında, elbette bazı özel mevzuat metinlerinde engelli istihdamının mümkün olmadığı haller olabilir; fakat bizim tüm mevzuatı bu şekilde taramamız teknik olarak imkansızdır. Başkaca bir mevzuatta engelli çalıştırılamayacak bir işe rastlayan okurlarımız yazımıza yorum yazarsa, yazımızı o doğrultuda güncellemekten mutluluk duyarız.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.