Eski işverenden kıdem tazminatı nasıl alınır?

Eski işyerinden kıdem tazminatı alma

Kıdem tazminatıyla ilgili bu sitede birçok yazı yazdım. Ancak çok detaylı bir konu olan kıdem tazminatıyla ilgili o kadar çok soru geliyor ki, bazı hususlar özel olarak yazmam gerekiyor. Bunlardan birisi de, eski işyerinden kıdem tazminatı alınıp alınamayacağı konusu. Yıllar önce ayrıldığı işyerinden tazminat alamamış işçi bu tazminatının peşine düşmekte ancak üzerinden geçen seneler sonrasında alıp alamayacağını merak etmektedir? Bu sorunun cevabını birlikte verelim.

Kıdem tazminatı

Kıdem tazminatı almanın iki temel şartı vardır. Bunlardan ilki anlaşılması çok kolay bir şarttır. İşçinin o işyerinde ya da aynı işveren bünyesindeki çalışması en az bir yıl olmalıdır. Bir başka deyişle, kıdemi bir yıldan bir gün bile az olan işçi kıdem tazminatı alamaz.

İkinci şart ise oldukça karışıktır. İşçinin işten ayrılış şekli, kıdem tazminatı alma hakkı doğuran sebeplerden olmalıdır. Bu hususun ayrıntılarını daha önce yazmıştım. O halde hem kıdemi en az 1 yıl olan hem de kıdem tazminatını hak edecek şekilde işten ayrılan ya da çıkarılan işçiye kıdem tazminatı ödenmek zorundadır.

Kıdem tazminatı ödenmediyse!

İşçi yıllarca çalıştığı işyerinden bazen sorunlu şekilde ayrılırken bazen de kötü olmamak adına tavizler vererek ayrılabilmektedir. İşçinin hak ettiği kıdem tazminatı işveren tarafından ödenmemekte ya da işçi bu parayı hiç talep etmemektedir.

İşçinin hakkı olan parayı istememesi mantıklı görünmese de, hangi nedenle olursa olsun bu durumla karşılaşabilmekteyiz. Aradan yıllar geçtikten sonra işçi bu paranın peşine düşebilir. Belki işveren verdiği sözleri tutmamıştır, belki işçi kıdem tazminatını hak ettiğini yeni öğrenmiştir ya da işçinin paraya ihtiyacı vardır.

kıdem tazminatı geriye dönük alınması

Kıdem tazminatında zaman aşımı

Kıdem tazminatında zaman aşımı süresini daha önce açıklamıştım. Kısaca tekrarlamam gerekirse, zaman aşımı 10 yıldır ve bu süre, işçinin işten ayrıldığı gün başlar. Buna göre; işten ayrılan bir işçi 10 yıl içinde kıdem tazminatını dava yoluyla talep edebilir. 10 yılı geçirirse, işverenin mahkemede alacağın zamanaşımına uğradığını belirtmesi halinde, işçi davayı kaybedecektir.

O halde eski işvereninden kıdem tazminatını almak isteyen bir işçinin, öncelikle o işverenin işyerinden çıkış tarihine bakması gerekir. Aradan 10 sene geçmediyse, dava açılarak kıdem tazminatı talep edilebilir.

Kıdem tazminatının hak edildiğinin ispatlanması

Bu noktada asıl sorun, işçinin bu tazminatı hak ettiğini ispatlaması noktasında olacaktır. Aradan uzun zaman geçtiği için, işçinin elinde çok az evrak olacaktır ve tanık bulmak da zor olabilir. İşten kıdem tazminatını hak edecek şekilde ayrıldığını iddia edecek olan işçinin, bu iddiasını desteklemesi gerekir.

Burada bakılması gereken ilk yerlerden birisi, işçinin SGK kayıtlarıdır. İşçinin işten ayrılması üzerine işveren, işçisinin çıkışını bir kodla SGK’ya bildirmek zorundadır. Buradaki bazı kodlar, işçinin hatalı olduğunu ya da bazıları ise işçinin kusuru olmadığını gösterir. Şu listeden kodları görebilirsiniz. Eğer işçinin çıkış kodu, kıdem tazminatını hak edecek şekilde verilmişse, bu durum işçinin lehine olacaktır.

Yine de aradan çok uzun zaman geçmiş olması işçinin gözünü korkutmamalıdır. Mahkeme ilgili evrakları işverenden isteyecek ve tarafların delillerine göre bir karara varacaktır. Aradan örneğin 8 sene geçti diye dava açmamak doğru bir davranış değildir. Gerçekten de kıdem tazminatı hak ettiğini ama alamadığını düşünen bir işçi mutlaka hakkını aramalıdır.

SONUÇ

İster bir önceki işvereni olsun isterse seneler önce birkaç sene çalıştığı işvereni olsun, kıdem tazminatını hak ettiği halde alamayan bir işçi hakkını her zaman arayabilir.

Burada önemli olan, kıdem tazminatının zamanaşımına uğramamış olmasıdır ve İş Kanunu bu konuda işçiyi korumuş, 10 yıllık bir zamanaşımı süresi belirlemiştir. İşten ayrılan ya da çıkarılan bir işçi, bu tarihten itibaren 10 yıl içinde kıdem tazminatını talep edebilecektir.

Öyleyse, eski işverenden kıdem tazminatı alınmak isteniyorsa önce işten ayrılış tarihine bakılmalı ve üzerinden 10 sene geçmemişse dava açılmalıdır. Açılan davada hem işçi hem de işverenin delilleri değerlendirilecek, varsa tanıklar dinlenecek ve karar verilecektir.

İşten ayrılmış olunan tarihin üzerinden yıllar geçmiş olması, ödenmeyen tazminatın bir daha alınmayacağı anlamına gelmez. Kıdem tazminatını hak etiğini bilen ama bu tutar kendisine ödenmeyen işçi dava açmaktan çekinmemeli ve hakkını aramalıdır. Hatta dava açmadan önce işverene gönderilecek bir ihtarnamenin faydalı olacağına ve belki dava açılmadan da kıdem tazminatının ödenebileceğine inanıyorum.

NOT: 12/10/2017 tarihinden itibaren İş Kanunundan kaynaklanan bazı alacakları için zamanaşımı süreleri değişmiştir. Lütfen İş Kanunundaki yeni zamanaşımı sürelerine göz atmayı unutmayınız. Aksi takdirde yanlış bilgi edinmiş olabilirsiniz.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

30 Yorum

  1. Selamun aleykum mustafa bey benim soyle bir sorum olacak ben 2003 ve 2008 yillari arasinda bir isyerinde calistim hersey guzeldi izin istedigimiz de hemen veriyorlardi izin kagidini hem bizim yerimize hemde kendi yerlerine imza atiyorlardi sorun olmuyordu sonra ben bir ay icerisinde isyerine 3 gun devamsizliktan isten atildim aslinda basimizdaki usta ben izin kagidini yazdim demisti bana ama yazmamis bunun icin ben geriye donuk dava acabilirmiyim tazminatimi alabilmek icin simdiden tesekkur ediyorum

    1. Sinan bey kıdem tazminatı 10 yıllık zamanaşımıa tabidir. Bu durumda şu anda halen dava açma hakkınız olduğunu söyleyebilirim.

  2. merhaba 7,5 yıl ögg olarak çalıştım özel sebeplerden dolayı işten ayrıldım kıdem tazmintı alabilirmiyim

    1. Ahmet bey, özel nedenlerden kastınız haklı bir gerekçe değilse, yani istifa ettiyseniz ne yazık ki alamazsınız.

      1. merhaba ,ailevi sorunlar sebebiyle işten ayrıldım özel sebep memlekete taşınmak durumunda kaldım kıdem tazminatı alabilirmiyim. teşekkürler,

  3. Merhabalar ben 1994 yilinda calistigim is yerinden 1997 asker gittim ama tazminat almadim askerden sonra ayni is yerine tekrar girdim 5 yil calistim yine ayni is yerine 2012 girdim 2017 agustos ciktim kidem tazminatim aldim son bes yilin eski kidem tazminatlarim alabilirmiyim acaba tesekurler

  4. 2002 yılında kamuda bir şirket aracılığıyla 2009 kadar çalıştım şirket beni başka bir kamu kurumuna yolladı çalışmak için 1 yıl sonra başka bir şirket geldi o şirketle bağım kalmadı yeni şirketle çalışmaya başladık şimdi ben eski şirketimden tazminat alabilirmiyim işçi bulma kurumuna çalışma servisine gittim bu konuyu anlatım 2002 2009 arasındaki tazmiinatımı alabilirmiyim dedim onlarda bana emekli olunca alabilirsiniz dedi ne kadar doğru bilmek isterim ve ne yapmam gerek bu konu için
    teşekürler

  5. Merhabalar ben işyerinde ise girişim 24.02.2009 tasaron olarak sona 08.07.2010 da çıkış verilmiş ve bir kağıt imzaladim 09.07.2010 kadroya aldılar benim benim şimdi elimde 9 sene geçti kağıt yok imzaladığım ben tazminat almadım o zaman bunu isteyebilirmiyim 15 ay çalıştım is yerinin kendi kurduğu taşeron şirketine şimdi kadrodayim tazminat alabilirmiyim

    1. Salih bey, işten ayrıldığınızda, geriye dönük olarak o zamanki tazminatınızı da şimdiki işvereninizden talep edebilirsiniz.

  6. 3 yıl önce kendi isteğimle (sebebim vardı ama belirtmedim) bu hakkımı kullanabilirmiyim acaba iki yıl çalışmıştım daha önceden de başka iş yerinden (fabrika) bir yıl felan var alabiliyormuyum tazminat ?

  7. Selm daha önce.kurumsal bir şirkette 3.5 yıl çalıştım is yerinde şef dediğimiz amir le sebebsiz yere görev yerimi değiştirmesi ve vardiya saatlerimi ise geliş gidişimi zorlaştıracak şekilde ayarlaması sebebi ile tartıştım ve bir sinir ile işten istifa ettim.tazminat talep edebilirmiyim.aradan 6 yıl geçti

    1. Ayhan bey, zamanaşımı henüz dolmamış. Elbette talep edebilirsiniz; ama önemli olan haklı olduğunuzu mahkemede ispat edebilmenizdir.

  8. Sene 1989 1990 yıllar arası özel firmada çalıştım. Sigortam ödemedi 3 şahit le isbatlaya bilirim geriye dönük başlangıç tarihini ala bilirmiyim.

  9. Slm bundan iki sene önce eski işyerinden ustamla anlaşamadıgım için kendim ayrıldım çıkış sebebinde aynı şekilde bana yazılıp imzalatıldı hiçbir hak alamadım alma şansım varmı tşkler

    1. Bahar hanım, elbette olabilir. Ama istifa dilekçesi imzaladıysanız, bunun aksini olası bir mahkemede bir şekilde ispatlamanız gerekecektir.

  10. Merhabalar efendim ilk işe giriş tarihim 04.03.2011 cıkiş tarihim 24.01.2017 ben tazminat alamadım cıkarkende bana formalite gergi OLDUGUNU söyleyip cikişima imza attırdılar sebebi ise benim annem kansere yakalanması ve benim refakatçi olarak yanında kalmam gerekiyordu 4 yıllık ta senelik iznim olmasına ragmen bana izin vermediler böle bişeyin mümkün olmadığını söylediler ve ben cıkmak zorunda kaldım ve bana söz verdiler tazminatimi ödeyeceklerine dair ama sözünde durmadılar imzayi attıgım gün işten cıkarıldım ayriyeten annemin ameliyatı için 8 bin tle rica ettim bana senet karşiligi bu parayı verdiler senede imza atttim ve ben hem tazminatimi alamadım hemde 8 bin tle borca soktular annem vefat etti ve ben hala psikolojik bunalımdayım ödemelerin var yapmiyorum firmadan tazminatımı nasıl alabilirim mümkünatı varmıdir tesekkur ederim..

    1. Okan bey öncelikle başınız sağ olsun. İstifa mektubu imzalamışsanız işiniz zor olur. Ama bu davayı kazanamayacağınız anlamına gelmez. Bir avukatla görüşerek yüz yüze bilgi almanız sizin açınızdan daha doğru olacaktır.

  11. Ben osman kılıç 2011de çalıştım ama izine gittim aradan tam 7yil geçti 9 ay çalıştım çıkışım verildi tazmitazminat alabilirmiyim

    1. Osman bey sorunuzu tam olarak anlamadım. 2011 yılında 9 ay çalışıp işten mi çıkarıldınız?

  12. slm ben 5 senelik isimsen kensi istegimle ayrildim tazminat almadim 2 ay sonra tekrar ayni işe basladim bunun öncesindede ayni catı altinda iki şirket ünvaniyla çalisiyorlardi beni 2 senelikken haberim bile olmadan diğer şirkete geçiş yapmislar imzam felan yok bu 2 sene için tazminat alabilirmiyim

  13. Merhaba ben 01.07.2011 tarihinde işe giriş yaptım,bugün de hala çalışmaktayım,benim 30.06.2015 tarihi nde başka şirkete 16.madde hakların devam eden maddeyle başka şirkete geçirmişler,bana hiçbir şekilde bilgi vermediler hiçbirşey imzalamadım,başka geçiş yapan elemanlara tazminatı vermişler,devlet işine başlayacagım hakkının hepsini veya 4 yıllık hakkımı alabilirmiyim

    1. Serkan bey bu durumda kıdem tazminatı alamazsınız; çünkü işten kendi isteğinizle istifa ettiğinizi anlıyorum.

  14. Merhabalar ben yaklaşık 3 yıl kadar kurumsal bir firmada çalıştım sigorta pirimlerimiz aldığımız maaş üzerinden yatıyordu yanlız iş beni bedenen ve psikolojikmen çok yorduğu için ayrılmak zorunda kaldım firma ile görüştüm kendin ayrılırsan tazminatımı alamayacağını söylediler ihbar çekmem gerektiğinide bilmiyordum ve bir anda işi bıraktım ama aradan 8 ay sonra maddiyat sıkışıklığı dan dolayı tekrar aynı işe geri dönmek zorunda kaldım şuan da yaklaşık 3 ay oldu devam ediyorum ben bu iş yerimden geriye dönük tazminatımı alabilirmiyim bana bu konuda lütfen yardımcı olun…

    1. Merhaba. İşten istifa ederek ayrıldığınıza göre, önceki dönem kıdem tazminatı hakkınızın yandığını söylemek zorundayım.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.