Eski işverenden kıdem tazminatı nasıl alınır?

Eski işyerinden kıdem tazminatı alma

Kıdem tazminatıyla ilgili bu sitede birçok yazı yazdım. Ancak çok detaylı bir konu olan kıdem tazminatıyla ilgili o kadar çok soru geliyor ki, bazı hususlar özel olarak yazmam gerekiyor. Bunlardan birisi de, eski işyerinden kıdem tazminatı alınıp alınamayacağı konusu. Yıllar önce ayrıldığı işyerinden tazminat alamamış işçi bu tazminatının peşine düşmekte ancak üzerinden geçen seneler sonrasında alıp alamayacağını merak etmektedir? Bu sorunun cevabını birlikte verelim.

Kıdem tazminatı

Kıdem tazminatı almanın iki temel şartı vardır. Bunlardan ilki anlaşılması çok kolay bir şarttır. İşçinin o işyerinde ya da aynı işveren bünyesindeki çalışması en az bir yıl olmalıdır. Bir başka deyişle, kıdemi bir yıldan bir gün bile az olan işçi kıdem tazminatı alamaz.

İkinci şart ise oldukça karışıktır. İşçinin işten ayrılış şekli, kıdem tazminatı alma hakkı doğuran sebeplerden olmalıdır. Bu hususun ayrıntılarını daha önce yazmıştım. O halde hem kıdemi en az 1 yıl olan hem de kıdem tazminatını hak edecek şekilde işten ayrılan ya da çıkarılan işçiye kıdem tazminatı ödenmek zorundadır.

Kıdem tazminatı ödenmediyse!

İşçi yıllarca çalıştığı işyerinden bazen sorunlu şekilde ayrılırken bazen de kötü olmamak adına tavizler vererek ayrılabilmektedir. İşçinin hak ettiği kıdem tazminatı işveren tarafından ödenmemekte ya da işçi bu parayı hiç talep etmemektedir.

İşçinin hakkı olan parayı istememesi mantıklı görünmese de, hangi nedenle olursa olsun bu durumla karşılaşabilmekteyiz. Aradan yıllar geçtikten sonra işçi bu paranın peşine düşebilir. Belki işveren verdiği sözleri tutmamıştır, belki işçi kıdem tazminatını hak ettiğini yeni öğrenmiştir ya da işçinin paraya ihtiyacı vardır.

kıdem tazminatı geriye dönük alınması

Kıdem tazminatında zaman aşımı

Kıdem tazminatında zaman aşımı süresini daha önce açıklamıştım. Kısaca tekrarlamam gerekirse, zaman aşımı 10 yıldır ve bu süre, işçinin işten ayrıldığı gün başlar. Buna göre; işten ayrılan bir işçi 10 yıl içinde kıdem tazminatını dava yoluyla talep edebilir. 10 yılı geçirirse, işverenin mahkemede alacağın zamanaşımına uğradığını belirtmesi halinde, işçi davayı kaybedecektir.

O halde eski işvereninden kıdem tazminatını almak isteyen bir işçinin, öncelikle o işverenin işyerinden çıkış tarihine bakması gerekir. Aradan 10 sene geçmediyse, dava açılarak kıdem tazminatı talep edilebilir.

Kıdem tazminatının hak edildiğinin ispatlanması

Bu noktada asıl sorun, işçinin bu tazminatı hak ettiğini ispatlaması noktasında olacaktır. Aradan uzun zaman geçtiği için, işçinin elinde çok az evrak olacaktır ve tanık bulmak da zor olabilir. İşten kıdem tazminatını hak edecek şekilde ayrıldığını iddia edecek olan işçinin, bu iddiasını desteklemesi gerekir.

Burada bakılması gereken ilk yerlerden birisi, işçinin SGK kayıtlarıdır. İşçinin işten ayrılması üzerine işveren, işçisinin çıkışını bir kodla SGK’ya bildirmek zorundadır. Buradaki bazı kodlar, işçinin hatalı olduğunu ya da bazıları ise işçinin kusuru olmadığını gösterir. Şu listeden kodları görebilirsiniz. Eğer işçinin çıkış kodu, kıdem tazminatını hak edecek şekilde verilmişse, bu durum işçinin lehine olacaktır.

Yine de aradan çok uzun zaman geçmiş olması işçinin gözünü korkutmamalıdır. Mahkeme ilgili evrakları işverenden isteyecek ve tarafların delillerine göre bir karara varacaktır. Aradan örneğin 8 sene geçti diye dava açmamak doğru bir davranış değildir. Gerçekten de kıdem tazminatı hak ettiğini ama alamadığını düşünen bir işçi mutlaka hakkını aramalıdır.

SONUÇ

İster bir önceki işvereni olsun isterse seneler önce birkaç sene çalıştığı işvereni olsun, kıdem tazminatını hak ettiği halde alamayan bir işçi hakkını her zaman arayabilir.

Burada önemli olan, kıdem tazminatının zamanaşımına uğramamış olmasıdır ve İş Kanunu bu konuda işçiyi korumuş, 10 yıllık bir zamanaşımı süresi belirlemiştir. İşten ayrılan ya da çıkarılan bir işçi, bu tarihten itibaren 10 yıl içinde kıdem tazminatını talep edebilecektir.

Öyleyse, eski işverenden kıdem tazminatı alınmak isteniyorsa önce işten ayrılış tarihine bakılmalı ve üzerinden 10 sene geçmemişse dava açılmalıdır. Açılan davada hem işçi hem de işverenin delilleri değerlendirilecek, varsa tanıklar dinlenecek ve karar verilecektir.

İşten ayrılmış olunan tarihin üzerinden yıllar geçmiş olması, ödenmeyen tazminatın bir daha alınmayacağı anlamına gelmez. Kıdem tazminatını hak etiğini bilen ama bu tutar kendisine ödenmeyen işçi dava açmaktan çekinmemeli ve hakkını aramalıdır. Hatta dava açmadan önce işverene gönderilecek bir ihtarnamenin faydalı olacağına ve belki dava açılmadan da kıdem tazminatının ödenebileceğine inanıyorum.

Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

8 Yorum

  1. Merhabalar ben 1994 yilinda calistigim is yerinden 1997 asker gittim ama tazminat almadim askerden sonra ayni is yerine tekrar girdim 5 yil calistim yine ayni is yerine 2012 girdim 2017 agustos ciktim kidem tazminatim aldim son bes yilin eski kidem tazminatlarim alabilirmiyim acaba tesekurler

  2. merhaba 7,5 yıl ögg olarak çalıştım özel sebeplerden dolayı işten ayrıldım kıdem tazmintı alabilirmiyim

    1. Ahmet bey, özel nedenlerden kastınız haklı bir gerekçe değilse, yani istifa ettiyseniz ne yazık ki alamazsınız.

      1. merhaba ,ailevi sorunlar sebebiyle işten ayrıldım özel sebep memlekete taşınmak durumunda kaldım kıdem tazminatı alabilirmiyim. teşekkürler,

  3. Selamun aleykum mustafa bey benim soyle bir sorum olacak ben 2003 ve 2008 yillari arasinda bir isyerinde calistim hersey guzeldi izin istedigimiz de hemen veriyorlardi izin kagidini hem bizim yerimize hemde kendi yerlerine imza atiyorlardi sorun olmuyordu sonra ben bir ay icerisinde isyerine 3 gun devamsizliktan isten atildim aslinda basimizdaki usta ben izin kagidini yazdim demisti bana ama yazmamis bunun icin ben geriye donuk dava acabilirmiyim tazminatimi alabilmek icin simdiden tesekkur ediyorum

    1. Sinan bey kıdem tazminatı 10 yıllık zamanaşımıa tabidir. Bu durumda şu anda halen dava açma hakkınız olduğunu söyleyebilirim.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.