Fazla mesai aylık hesaplanabilir mi?

Fazla çalışma aylık hesaplanabilir mi?

Fazla çalışma, İş Kanununun belirlediği sürelerin üzerinde çalışıldığında gündeme gelen ve ücreti, normal ücretten farklı hesaplanan bir çalışma türüdür. Dayanağını İş Kanunundan alan fazla çalışma, hem hesaplanması hem de ödenmesi bakımından farklı usullere sahiptir.

Fazla mesai kavramı

Uygulamada fazla çalışma yerine genelde fazla mesai kavramının kullanıldığını görmekteyiz. O nedenle bu yazının içinde geçen fazla çalışma ve fazla mesai kavramlarından aynı şeyin anlaşılması gerekmektedir. Fazla çalışmanın tanımını yapmadan önce fazla sürelerle çalışmayı tanımlamakta fayda görüyorum.

Fazla sürelerle çalışma

İlk bakışta fazla çalışmaya çok benzeyen bu kavram hem niteliği hem de ücretinin hesaplanması bakımından fazla çalışmadan ayrılmaktadır. İş Kanununda belirlenen çalışma süresi normal şartlar altında 45 saattir. Ancak taraflara, çalışma süresini bu sürenin altında belirleme hakkı verilmiştir. İşte çalışma süresinin 45 saatin altında belirlendiği bir işyerinde, belirlenen bu çalışma süresinin üstünde ama 45 saatin de altında yapılan çalışma fazla sürelerle çalışma olarak kabul edilmektedir. Bu şekilde yapılan fazla sürelerle çalışmanın ücreti ise, işçinin normal saatlik ücretinin %25 artırılmasıyla bulunacaktır.

Fazla çalışma

Yukarıda belirtildiği gibi İş Kanununda belirlenen çalışma süresi normal şartlar altında 45 saattir. İşveren bu 45 saati, günlük azami çalışma süresini aşmamak kaydıyla, haftanın günlerine dilediği gibi yayabilir.

İşçinin bir haftada yaptığı çalışma süresi 45 saati aştığında ise artık fazla çalışma gündeme gelecektir. Fazla çalışma, işçinin haftalık çalışma süresinin 45 saati aşan kısmı olarak değerlendirilebilir. Yapılan fazla çalışmanın saatlik ücreti, işçinin normal ücretinin % 50 artırılmasıyla bulunur.

Fazla çalışmanın aylık hesaplanması

işçi fazla mesai hesabı

Bu yazının yazılmasının temel sebebi, bazı işyerlerinde fazla çalışma hesabının aylık yapıldığının görülmesidir. Şu anda yürürlükte olan 4857 sayılı İş Kanunundan önceki İş Kanunu olan 1475 sayılı yasa zamanında fazla çalışmanın aylık hesaplandığını biliyoruz. Büyük ihtimalle o zamandan kalan bir alışkanlıkla bazı işyerlerinde fazla çalışma hâlen aylık hesaplanmaktadır.

Haftalık çalışma süresi 45 saat olduğundan, bu işyerlerinde aylık çalışma süresi de 180 saat gibi düşünülmekte ve aylık 180 saati aşan çalışmalar fazla mesai olarak kabul edilmektedir. Halbuki İş Kanununun 41inci maddesi gereğince, fazla çalışmanın haftalık hesaplanması gerektiği açıktır. Haftalık 45 saati aşan çalışmalar, diğer haftalardan bağımsız olarak, fazla çalışma olarak değerlendirilmelidir. Bu durumun tek istisnası ise denkleştirme uygulaması olup bu konuda yazmış olduğum bir yazıya buradan göz atabilirsiniz.

SONUÇ

Fazla çalışma, işçinin haftalık çalışmasının 45 saati aşan kısmıdır. O nedenle fazla çalışma günlük olarak değerlendirilemeyeceği gibi aylık da hesaplanamaz. Her bir işçi için yapılması gereken, her haftanın kendi içinde değerlendirilmesi ve işçinin haftalık 45 saati aşan çalışmalarının fazla çalışma olarak kabul edilmesidir.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

5 Yorum

  1. İyi Günler Öncelikle. Bir kamu kurumunda görevliyim ve yeni Puantaj işleriyle ilgilenmeye bağladım. Burada fazla mesai ile ilgili olarak birkaç soru sormak istiyorum. Sanırım çoğu Kurum fazla mesai yi Haftalık Bazda dikkate almıyor. Aylık olarak hesaplamakta.

    1- Bir İşçi, Günlük 9 saat, Haftalık 45 saat çalışma süresinin belirlendiği bir sözleşmede
    Hafta da 5 günlük çalışma günlerinde 4 gün 2 er saat fazla çalışıyor 1 günü ise çeşitli sebeplerden (yıllık izin, 8 saat saatlik izin vb. gibi) sebeplerden izin kullanıyor. Haftalık çalışma saati 45 saat olması gerekli ise,
    4 gün x 2 saat fazla = 8 saat
    4 gün x 9 saat normal = 36 saat
    36 saat normal mesai + 8 saat fazla mesai = 44 saat yapıyor.

    Yukarıdaki verdiğim örneğe göre işçi haftalık 45 saati dolduramadığından 8 saat fazla çalışma ücretini alabilirmi ?

    1. Merhaba. Başta siz, fazla mesainin aylık olarak yanlış hesapladığını söylemişsiniz ama siz de günlük hesaplayarak yanlış hesap yapmışsınız. Hesabı neden haftalık yapmıyorsunuz?

      1. Bu işe yeni başladım ve doğrusunu bulmaya çabalıyorum. Bu işi yapan tecrübeli arkadaşlara haftalık hesaplanması gerektiğini söyledim. Benim asıl öğrenmek istediğim kısacası hafta içersinde izin alınarak fiilen iş yerinde bulunulmadığı sebeplerde mesai saatinden düşülmesi mi gerekir veya çalışılmış mı sayılması. Düşünürse haftalık 45 saat tamamlanamayancağından mesainin alınamaması durumu çıkar.

        1. Çetin bey, hafta içinde çalışmayan işçi örneğin hafta toplamında 40 saat çalışmışsa, bu işçiye elbette fazla mesai ödenmez. Fazla mesai hesabında işçinin fiilen çalışmadığı günler dikkate alınmamalıdır.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.