Fazla mesai ödemesi kıdem tazminatı hesabına dahil mi?

Fazla mesai ücreti ve kıdem tazminatı

Kıdem tazminatı hesaplanırken yapılan en ufak bir yanlış bile işçi için önemli kayıplara yol açabilmektedir. Bunun nedeni, hem kıdem tazminatının yüksek rakamlar tutabilmesi hem de çok düşük olan damga vergisi hariç başka bir kesintiye uğramamasıdır. O nedenle, özellikle hangi ödemelerin kıdem tazminatına dahil olduğu konusu bilinmesi gereken konulardandır. İşte fazla çalışma ya da fazla mesai ücreti de bunlardan biridir.

Fazla çalışma nedir?

Uygulamada fazla mesai olarak bilinen ancak mevzuatta fazla çalışma olarak anılan çalışma biçiminin iki temel sonucu vardır: İşçinin haftalık çalışma süresinin üzerine çıkmış olması ve bunun ücretini zamlı alacak olması. Fazla çalışma, normal şartlar altında şu şekilde tanımlanabilir: İşçinin haftalık 45 saatin üzerinde yaptığı çalışmadır. Ancak özellikle Yargıtay içtihatlarıyla bu kavram biraz daha genişletilmiş ve gece döneminde 7,5 saatin üzerinde ya da gün içinde 11 saatin üzerinde yapılan çalışmalar da fazla mesaiden sayılmıştır.

Kıdem tazminatına hangi ödemeler dahil?

Bu sorunun tam cevabını vermek aslında mümkün değil. Çünkü her hangi bir işyerinde yapılmakta olan bir ödeme diğerinde başka bir adla yapılabilmektedir. Ama burada temel kriteri koymak mümkündür. Bu kriter ise şudur: İşçiye yapılan sürekli ödemeler kıdem tazminatı hesabına dahil edilirken arızi ödemeler dahil edilmez.

Sürekli ödemeler

Bunların başında işçinin maaşı gelmektedir. Onun dışında alınan yemek yardımları, ticketlar, yemek fişleri, servis ya da yol yardımları, senelik ikramiyeler, bayram yardımları ve benzerleri de sürekli ödemelerden sayılır.

Arızi ödemeler

fazla çalışma ücreti kıdem tazminatı

Bunlar, adından da anlaşılabileceği üzere, işçiye belirli periyotlarla ödenmeyen ve adeta işçinin çalışmasına ya da aniden gerçekleşen başka bir olaya bağlı olan ödemelerdir. Fazla çalışma, genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti ve benzerleri de bu türdendir.

Fazla çalışma kıdem tazminatı hesabına dahil mi?

Bu soruya net bir şekilde “hayır” cevabını verebiliriz. Bunun nedeni ise, fazla çalışma ücretinin işçinin fazla çalışma yapmasına bağlı olmasıdır. Bir başka deyişle, arızi bir çalışma olan fazla çalışmanın karşılığında alınan ücret de arızi kabul edilecek ve kıdem tazminatı hesabına dahil edilmeyecektir.

SONUÇ

Kıdem tazminatına hangi ödemelerin ya da bordrodaki hangi kalemlerin dahil edilip edilmeyeceğinin tespiti için elimizdeki en önemli kriter “arızi”lik kavramıdır.

Fazla çalışmanın da işyerinde arızi bir çalışma olduğunun kabulü gerekir. Çünkü bu çalışma türü, işyerinde sürekli olarak yapılan ve adeta olağan bir çalışma şekli değildir. Hatta bir işyerinde yılın her haftası fazla çalışma fiilen yapılıyor olsa bile, bunun yine kıdem tazminatı hesabına dahil edilmesi beklenmez. Çünkü fazla çalışma, niteliği itibariyle arızi bir çalışmadır ve arızi ödemeler de kıdem tazminatı hesabına dahil edilmemektedir.


,
İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

26 Yorum

  1. Slm hocam ben 13 aydır bi fabrikada sigortali calisiyorum birinci sorum maaşım 2000 tl ama sigorta asgari ucretten yatiyo ikincisi agi istiyorum ama maaşın içinde diyo yani vermiyor üçüncü sorum ben gunde 10.5 saat calisiyom bir saat molam var fazla çalışma yapmış oluyomuyom haftada5 gün calisiyom ve son sorum maasimin 1400 tl si bankaya yatiyo 600 tl elden aliyoz ben isten ayrilmak istiyorum tazminat alabilirmiyim

    1. Doğan bey son sorunuzdan başlayayım. Evet, resmi maaşınızın gerçek maaşınızdan az olması bir haklı fesih sebebidir. Ama önemli olan, bu durumu mahkemede ispat edebilmenizdir.
      – AGİ maaşın içinde olabilir. Ama önemli olan, bordronuzda olup olmadığıdır. Maaş bordronuzu kontrol edin, AGİ kalemi var mı? Varsa ne kadar?
      – Fazla mesainizi kendiniz hesaplayabilirsiniz. 1 haftalık süre zarfında 45 saatin üzerindeki çalışmalarınız fazla mesaidir.

  2. ben 12 sene oldu ozel şirkette çalışıyorum yani 8.8 normalde mesailer bankaya yatıyor ama onbuçuk saat gösteriyor kıdem tazminatı askeri ücretten ödeniyor bu mesaileri alabilirmiyim simdiden teşeküler

    1. Şaban bey, mesaileriniz bankaya yatıyorsa, hangi mesaileri almaktan bahsediyorsunuz? Biraz daha açıklayıcı yazabilir misiniz?

      1. çaliştğım şirkette kıdemtazminatı asgari ücretten ödenyor bu mesailer tazminata giriyormu öğrenmek istediğim bu tesekürler

  3. merhabalar
    ben 2,5 yıldır aynı iş yerinde çalışıyorum.
    işe girerken fazla mesai onay formu imzalatıldı.
    ve düzenli olarak hiç kesinti olmadan cumartesi günleri çalışıyoruz ve fazla mesai alıyoruz.
    sgk bildirimim de fazla mesaili ücretim her ay maaşımla birlikte ödeniyor.
    bu durum süreklilik arz ettiği için kıdem tazminatım hesaplanırken sgk da görünen üzerinden mi hesaplanacak?
    yoksa fazla mesai kesilip öyle mi hesaplanacak.
    iyi çalışmalar dilerim.

    1. Esra hanım, fazla mesai ücretleri hiçbir şekilde kıdem tazminatı hesabına dahil edilmez.

  4. merhaba mustafa bey biz 6 güvenlik surekli 2 gun gunduz 2 gun gece 2 gun izin şekliyle 12 saat çalışıyoruz..bizi güvenlik görevlisinden bekçi statusune geöirmek için sözleşme imzalatmak istediler fakat kabul etmedik..kıdem ve ihbar tazminatlarımız odenecek ve hesaplama yaparken net aldığımız maaşın brutunden hesaplama yapmak istiyorlar..bizde sureklilik arz ettiği için tazminatlarımızın aldığımız bordrodaki mesaili brüt üzerinden hesaplanması gerektiğini bildirdiğimiz halde kabul görmedi.bunun yasal bir dayanağı varmıdır veya sureklilik arzeden fazla mesailerin kıdem tazminatına dahil edilmesine ilişkin yargıtay kararı varmıdır.elimizde tüm bordrolar mevcuttur.cevabınız için şimdiden teşekkur ederim.Saygılar

    1. Merhaba. Aslında işveren doğrusunu yapmış. Süreklilik arz eden fazla mesai diye bir kavram yoktur. Fazla mesailer hiçbir şekilde kıdem tazminatı hesabına dahil edilmez.

  5. Merhaba.15.11.2012 giriş.30.4.2018 çıkış.sorum şu.
    İse giriş ten itibaren maaş + yemek parası alıyorduk.ayrılmadan önceki son bir yıla kadar bordrolarda yemek olarak gözüken bu ücret.son bir yılda fazla mesaiye çevrilmiş . Bu yasal midir kıdem tazminatım bu yüzden eksik hesaplanıyor.
    3177 bordrodaki brüt ücret+ 400 yemek parası çalışma süresi 5 yıl 6 ay mahkemeye versen hakkımı alabilirmiyim. Teşekkür ederim.

    1. Ayhan bey elbette alabilirsiniz. Ama mahkemede, bu fazla mesailerin aslında yemek parası olduğunu bir şekilde ispat etmeniz gerekeceğini unutmayın.

  6. merhabalar….işe ilk giriş tarihim15-06-2006…2009 mayıs ayına kadar çalıştım ve askere gittim…askere giderken herhangi bir tazminat almadım…15/09/2010 yılında aynı iş yerine tekrar başladım yani askerden dönünce…sigortamın yapılmasını istemedim gönüllü olarak ….sigorta parasını maaşıma ilave ettirmek istedim…o dönem 800 tl maaşla işe başladım…01-12-2012 tarihinde tekrar sigorta başlangıcım oldu evlilik sebebiyle…hala aynı şirkette çalışmaktayım…sigortamız asgari ücretten yatırılıyor….ama asıl maaşım 2300 tl…200 tl yemek parası alıyorum…çalışma saatimiz haftada 1 gün izinli olmakla beraber günde 12 saat…kendi iseğimle çıkmak istesem tazminat alabilirmiyim ve ne kadar alırım…işveren tarafından çıkarılsamda tazminat miktarını öğrenebilirmiyim…askerlik öncesi çalışmış olduğum dönem ve askerlik sonrası sigortasız çalıştığım dönem tazminata dahil edilirmi?…cevap verirseniz çok memnun olurum…kolay gelsin…

    1. Sinan bey, size şu kadarını söyleyebilirim ki; eğer kıdem tazminatı alabilecek olursanız, askerlik öncesi ve sonrası, sigortalı ve sigortasız tüm süreler için ödeme yapılması gerekir. Kıdem tazminatı alabilir misiniz? Bunun için çalışma koşullarınızın özel olarak incelenmesi gerekir.

  7. Kıdem tazminatı hesaplanırken Kullanılan izinler raporlar düşülüyormu? İşe başlangıç ve ayrılış tarihleri arasında 8 yıl 27 gün çalışmam var, Bana çıkarılan hesapta 7yıl 8aydan hesap görüldü 8.yılın yıllık iznide ödenmedi. Vereceğiniz cevap için Şimdiden teşekkür ediyorum.
    Saygılarımla

    1. Merhaba. Kıdem tazminatı hesabında raporlu günler ve diğer ücretsiz izinler kıdemden düşülür. Ancak yıllık ücretli izinler düşülmez.

  8. Yıllık izini haketmek için Raporlu günler ve ücretsiz izinler düşülürmü? iş yerinde 3 yıl 25 gün çalıştım. 3yıl içinde 35 gün izin ve rapor kullandığımdan dolayı 3. yılın yıllık izin ücretim ödenmedi. cevap için teşekkürler.
    Saygılaımla

  9. Bir şirkette 22 yıldır çalışıyorum 25 yıllık emeklilik hizmet sistemi doldurdum.7820 günüm var tazminat hesaplarken elimize geçen bodrodaki burut ücret üzerinden mi hesap yapacağız bodrodaki aylık yapılan fazla mesai ücreti de dahil

  10. Özel bir şirkette çalışıyorum işten ayrılacağım.iki aylık ihbar süresini çalıştırıyorlar.ihbar süresi dolduğunda mevcut yıllık izinin ücretinimi verir yoksa süre doldugunfa iznemi gönderir.izni kullandıran akşamlar ihbar süresi içinde mi kullandirir 20 gün izin var ihbar süren 20 Ekim’de bitiyor

    1. Merhaba. İhbar süresi dolduğunda, kullanamadığınız yıllık izinlerin ücretinin ödenmesi gerekir. Bundan sonra izin olmaz; çünkü sözleşmeniz feshedilmiş demektir.

  11. Kolay gelsin ben bir buçuk yıldan beri çalıştığım işyerinde fazla çalışmaya bağlı 64 saatim var ve yıllık iznimi 7 gün verdi diğer 7 günü sonra verecem dedi ki ben böle istemedim ve mobing uyguluyor ben iş feshedersem kıdem fazla mesai ve yıprznma payımı alabilirmiyim teşekkürler

  12. Benim maaş bordromda brüt ücretim 2790tl görünüyor buna aylık 40 saat mesai dahil(760 fazla mesai brüt) şimdi ben eğer işten çıkarsam tazminatım 2790 üzerinden mı yoksa 2029 yani asgari brüt ucret üzerinden mi hesaplanır. Teşekkür ederim şimdiden.

  13. Fazla çalışma ücretinin bordroda sürekli olarak gösterildiği bir firmada çalışıyorum. Bu sayede 45 saati aşan durumlarda ekstra ödeme yapılması gerekmiyor. Bu sürekli fazla calismalarin dahil olduğu brüt ile mi kıdem tazminatı hesaplanır yoksa hariç mi tutulur?

    Teşekkürler

    1. Merhaba. Sürekli olduğunu söyleseniz bile, bordroda görülen fazla mesai ücretlerinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması mümkün değildir Başak hanım.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

Bu yazımızı, alttaki sosyal medyada hesaplarının birinden paylaşan ziyaretçilerimizin yorumları ÖNCELİKLE cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla Sosyal Medya kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.