Gebe işçinin hakları nelerdir?

Gebe işçi hakları

Hamilelik her açıdan özel bir dönemdir. Hem anne adayı hem de bebek için kritik olan bu süre boyunca işçi için özel çalışma koşulları öngörülmüştür. Bunların neler olduğunu sizin için bir araya topladım. İş mevzuatını tarayarak bir araya getirdiğim bu bilgiler, gebe işçiler için derli toplu bir bilgi kaynağı olacaktır.

Hamile işçinin hakları

Hamile işçinin sahip olduğu hakların hem onun hem de bebeğinin sağlığı için önemli olduğunu unutmamak gerekmektedir. Bu haklara işçi kadar işverenin de özen göstermesi gerektiğini hatırlatmak isterim. Gebe işçinin iş mevzuatından doğan hakları şu şekilde sıralanabilir:

  • İşe almada ya da işine son vermede hamilelik kaynaklı bir ayrımcılık yapılamaz. ( İş Kanunu Md. 5)
  • Kadın işçilerin doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 haftalık süre çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik durumunda doğumdan önce çalıştırılmayacak 8 haftalık süreye 2 hafta eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olurda, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki 3 haftaya kadar işyerinde çalışabilir. ( İş Kanunu Md. 74)
  • Kadın işçiler, gebe olduklarının sağlık raporuyla tespitinden itibaren doğuma kadar geçen süre boyunca gece çalışmaya zorlanamazlar. (Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik)
  • Gebe işçi günde 7,5 saatten fazla çalıştırılamaz. (Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik)
  • Gebe işçilere gebelikleri süresince, periyodik kontrolleri için ücretli izin verilir. (Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik)

SONUÇ

 

İş mevzuatı kadın işçiler işçin özel çalışma şartları belirlerken gebe işçileri elbette göz ardı etmemiştir. Özellikle çalışma koşullarına yönelik yukarıdaki düzenlemelere uymak işverenler işçin hem kanuni bir zorunluluk hem de vicdani bir gerekliliktir.

hamile işçinin çıkarılması

Ayrıca bu şartlara uyulmaması halinde işverenler hakkında idari para cezaları uygulanabileceği ve gebe işçinin haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebileceği de hatırlanmalıdır.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

51 Yorum

  1. Mustafa Bey merhaba,
    Ben 10 haftalık hamileyim. hamileliğimi 03,07,2017 tarihinde iş yerime bildirdiğim ve yasal haklarımı istediğim halde kullanmama izin verilmiyor. Haklarımı istediğimden beri yerime eleman aranıyor. Ayrıcada tavır yapıp laf sokarak müdürüm ve patronum bana zor zamanlar yaşatıyor. Hem çok üzgünüm hem çok sinirliyim. Bu konuda ne yapabilirim.

  2. Ben 1 aydır bir kuaförde kasiyer olarak calistiriliyorum. Işe başladıktan 4 gün sonra hamile olduğumu öğrendim ve patronuma aynı gün bildirdim. Ancak o günden beri haftanın 6 günü 11 saat calistiriliyorum. Bugün yasal hakkım olan 7.5 saati soyledigimde bunun kesinlikle olamayacağını söyledi. Nereye basvurmaliyim ya da bildirmeliyim bu durumu?

    1. Ezgi hanım, bu durumlarda açık konuşmak gerekirse sonuç almak çok zor. Çünkü bunun düzelmesi için Alo 170’e şikayette bulunmalısınız ki, işyerine müfettiş gelsin. Müfettiş gelse bile, bu en erken aylar sonra olacaktır. Üstelik, sizin durumunuzu tespit etse bile, işverene idari para cezası uygulayabilecek ve işveren belki de yine aynı sisteme devam edecektir. Ama yine de şansınızı denemek isterseniz, şikayette bulunabilirsiniz. Bu sistemde çalışmak istemiyorsanız da, haklı nedenle derhal fesih yapabilirsiniz.

  3. merhabalar;
    Ben 5 bucuk aylık hamileyim doğumum 27-28 aralık olacak inşaallah. 31.12.2017 tarihi itibariyle çalıştığım yer kapanıcak.Şu an da çalışıyorum.Ne zaman rapor almam gerekiyor detaylı olarak anlatrmısınız? Birde 4 aylık ücretli izin hakkım 8 hafta önce 8 hafta sonra olarak bölünüyor ya normalde ama ben 8 hafta once rapor alacağım doktorumla görüştüm.işyeri kapanınca doğum sonrası 8 haftam haliyle kalmış oluyor..Ben haklarımı tam anlamıyla kullanmış olacakmıyım ? Doğum paramı alabilecekmiyim? Kafam çok karıştı yardımcı olursanız sevinirim.Teşekkürler…

    1. Nagihan hanım, kanunen doğumdan 8 hafta öncesinde analık iznine ayrılabilirsiniz. Bunun için doktorunuzdan rapor almanız yeterli olacaktır. Siz işten ayrıldığınız tarihte, analık iznine ayrıldıysanız sorun olmayacaktır. SGK size toplamda 16 haftalık rapor parasını yine de ödeyecektir. Şu yazımda bunu anlatmıştım.

  4. Merhaba;

    Çalıştığım firma sabah 08:30 akşam 18:30 çalışıyor. Cumartesi ise nöbetleşe olarak Sabah 08:30 öğleden sonra 15:30 da çıkıyoruz. Hafta içi 7,5 saat çalışır isem haftasonu 7,5 saat da çalışıp haftalık çalışma saatimi 45 saate tamalamam gerekir mi ?

    Teşekkür ederim

    1. Merhaba. Öncelikle günlük hesap yapmayı bırakmalısınız. Şu yazımda da açıkladığım gibi, işçinin çalışma süresi haftalık hesaplanır. Dolayısıyla, hafta içi çalışma süreniz 45 saat olmuşsa, cumartesi yine çalıştırılabilirsiniz; ancak fazla mesai ücreti ödenmesi gerekir.

  5. Merhaba Mustafa Bey,
    gebe işçi 7,5 saatten fazla çalışamaz tüm ayrıntılarıyla bu kanunu okudum. fakat tek anlayamadığım şu ki. haftalık toplam kaç saat çalışabilir. normal işçiler gibi 45 saat midir.
    Şöyle ki;
    Ben özel sektörde çalışmaktayım. çalışma saatlerim hafta içi 08:00-18:00 yemek molamız 40 dk. cumartesi günü 09:00- 13:30 arası çalışıyorum. gebelik durumunda cumartesi de mi 7,5 saat çalışma yapmak zorunda kalacağım. yani 45 saate tamamlamak için 6 gün 7,5 saat mi çalışmak zorunda olacağım. yoksa sadece hafta içi mi çalışılacak. konuda yardımcı olurmusunuz

    1. Gül hanım, işveren sizi 45 saate kadar çalıştırabilir. Dolayısıyla, 45 saati doldurmanız için cumartesi de çalışmanız gerekecekse, işverenin talep etmesi durumunda çalışmanız gerekir.

      1. Burda kafam karıştı konuya dahil olmak istiyorum Zeynel bey,

        Şimdi genel yazılarda hamile ve gebe kadın günlük 7,5 saatten fazla çalıştırılamaz. diyor.
        Ki sabah 8 de iş bası akşam 6.30 çıkan bir işçi hamile olduğunda otomatik olarak 5 de çıkıyor. 1,5 saatlik iznini kullanıyor.
        Bu durumda 08:00 -18.30 çalışma saatlerinde çalışan bir işçi haftalık 45 saatini tamamlıyor.
        Ama gebe işçi 1,5 saatlik iznini kullandığında haftalık 37.5 saat çalışmış oluyor.
        Hamile ve emziren işçide 45 saati tamamlamak zorunda mıdır?

        1. Merhaba. İşverenin talep etmesi halinde 45 saati doldurması gerekir. Bu durumda işçi 5 yerine 6 gün çalıştırılarak 45 saati doldurması istenebilir.

  6. Mustafa Bey Merhaba;
    Eşim sözleşmeli olarak çalışmakta(işçi statüsünde).Size iki sorum olacak.Birincisi haftalık çalışma süresi gebe olan ve olmayanlar için aynı mı? Aynı(45 saat) olması haksızlık değil mi? İkinci sorum ise eşim 24 Haftalık gebe doğum iznine ayrılması için daha 8 hafta var bu süre zarfında ücretsiz izin alabiliyor muyuz(doktor takdiri ile veya onsuz) ? teşekkür ederim…

    1. Merhaba. Haftalık çalışma süresi gebe olan ve olmayan işçilerde aynıdır. Gebe işçi, doktor raporuyla hamileliği boyunca ücretsiz izinli olabilir. Bunun için doktor raporu alınması ve işçinin çalıştırılabileceği daha hafif bir işin olmaması gerekir. Detaylı bilgi için Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmeliğin 7nci maddesine göz atabilirsiniz.

  7. MUSTAFA BEY MERHABA
    11 HAFTALIK HAMİLEYİM 25.12.2017 TARİHİNDE İŞE 3 SAAT GEÇ GELDİM RAHATSIZDIM VE MUHASEBE MÜDÜRÜMÜZE BİLGİ VERDİM. BENDEN ISRARLA RAPOR KANIT GİBİ BİR ŞEY İSTEDİ VE BENİM ELİMDE BİR ŞEY YOK KENDİSİ BANA İŞTEN ÇIKARMA GİBİ EVRAK HAZIRLAMIŞ KANITLAYAMADIM DİYE VE BEN DE O KAĞIDI İMZALAMADIM İŞTEN ÇIKARILIRSAM 1.5 YILLIK HAKKIMI ALMA İMKANIM VAR MI ÇIKARILIRSAM DA DOĞUM PARASINI ALMAYA HAK KAZANIR MIYIM ?

  8. Mustafa bey merhaba.
    Ben 2 aydır bi şirkette çalışıyorum 5 haftalık hamileyim ögrenir ögrenmez patronuma söyledim beni işten çıkaracaklarını söylediler yerime elaman bakıyolar benim ne yapmam gerekiyo ve ben bu halde gebelik haklarımı kullanabiliyomuyum

  9. Merhaba benim eşim 26 haftalık hamile ve çalışmış olduğu bir özel hastane kendisi yeni doğan yoğun bakımında hemşire olarak çalışmakta ve hastane kendisine hastanede kullanılmakta olan küvezleri ve buna dahil aparatları zimmet yapmak istemekte eşimin zimmet için sormuş olduğu sorulara hiçbir şekilde cevap vermemekle beraber buna zorunlu şekilde çıkışının sağlanacağını belirterek zimmet vermeye çalışmakta ve bende zimmet almamasını söyledim hastane çıkışını vereceklerini söylüyor ve yapmış oldukları zimmet denilen şey tamamen boş bir kağıda isim soyisim imza almaktan başka birşey değil bundan dolayı işini sonlandıracaklarını belirtmekteler bu konu ile ilgili ne yapmam gerekiyor tazminatını vereceklerini belirtiyorlar fakat benim eşimin ruhsal psikolojini aşırı etkiliyorlar eşime ve çocuğuma birşey olmasından korkuyorum sizden açıklayacı bir yanıt rica ediyorum..

  10. Bir çalışanımız 17 mart 2017 tarihinde işe başlamış -28 ağustos 2017 tarihinde işten kendi isteğiyle ayrılmıştır. Hamile olan işçimiz 11.11 2017 tarihinde doğum yapmış 21.01.2018 tarihine kadar analık izni devam etmektedir. Bize işten ayrıldığını sözlü olarak beyan etmiş gelip dilekçe vermemiştir. Biz bunu muhasebecimize bildirsekte ihmali nedeniyle çıkış tarihi 28.11.2017 olmuştur. Doğum izni başladığında aslında çalışmıyor ancak çalışıyor göründüğü için SGK RAPOR parası alabilecek mi? 28 Ağustos sonrasında işe gelmediğine dair ekip şefi ofis çalışanları şahit edebilirler.Bu işçimizin ve bizim haklarımızı öğrenmemiz mümkün müdür?

  11. Merhaba, bir sirkette 4 aydir calisiyorum 2 aylik hamileyim. Hamile oldugumu henuz soylemedim isten cikarmamalari icin ama karnim buyumeye baslayinca anlayip cikaracaklar. Analik iznine kadar doktor raporu alsam hemen arkasindan da analik izni yinede cikarma ihtimalleri var mi ?

  12. Merhaba;
    iş yerime 7,5 saatten fazla çalışmamam ve bunun ücretinin kesilemeyeceğini söyledim fakat ben 8-6 olmak üzere 10 saat çalışıyorum saat 4 te paydos edip çıktığımda kalan 2 saatlerin ücreti kesilemiyor fakat 2 şer saatleri toplayıp haftalık çalışma saatini tamamlamadığımı dolayısıyla hafta içi 4 te paydos edip 4 hafta cumartesi normal iş günüymüş gibi gelip 6 ya kadar gelip tamamlamamı istiyor.Ben ne anladım hafta içi 4 te çıkmaktan cumartesi zaten tatil günüm neden 6 ya kadar çalışıyorum ki zaten hafta içi 4 te çıktığımda 6 ya kadar işteymiş gibi görünüp maaşımdan kesinti yapılmıyorsa neden haftalık iş saatimden düşürülüyorki ?

    1. Halime hanım, işverenin size haftada bir gün hafta tatili verilmesi kanunen yeterlidir. Dolayısıyla, günlük 7,5 saatin üzerinde çalıştırılmıyorsanız ve pazar günleri de dinlenebiliyorsanız, işverenin sizden cumartesi çalışmanızı istemesi yasaldır.

      1. Yani cumartesi beni çalıştırmayın desek bile bu iş verenin insiyatifine kalmış bı durum öyle mi

      2. Ve ben farklı sebeplerden dolayı cumartesi günleri gelemedim diyelim o zaman ne olur ücret mi kesilir

  13. Merhabalar,
    Ben 10 haftalık hamileyim ve saat 08:00-18:00 saatleri arasında toplam 10 saat çalışmaktayım.
    İşveren ile görüşüp, bu yasayı kendilerine ilettiğimde her gün bir problem yaşamadan saat 16:30 da çıkabiliyor muyum?

    1. Yelda hanım, bu durumda işverenin size bu hakkı tanıması ve çalışma sürelerinizi ve günlerinizi yeniden ayarlaması gerekir.

  14. MERHABA BİR İŞ YERİNDE 8-6 OLMAK ÜZERE 10 SAAT ÇALIŞIYORUM AYNI ZAMANDA GEBEYİM GEBELiK HAKLARIMI BİLİYORUM 7,5 SAATTEN FAZLA ÇALIŞAMAM VE ÜCRET KESİNTİSİ YAPILAMAZ.FİRMAYA BUNU SÖYLEDİM VE KABUL ETTİLER FAKAT HAFTALIK ÇALIŞMA SAATİNİ TAMAMLAMADIĞIM İÇİN BENİ CUMARTESİ 4 E KADAR ÇALIŞMAYA ZORLUYOR.VE SERVİS İMKANI YOK .HAFTAİÇİ 4 TE ÇIKSAMDA SERVİS YOK İŞ YERİ YOL GÜZERGAHINA ÇOK UZAK ÖZEL ARACIMDA YOK EVE GİTMEM İMKANSIZ VE HAFTA SONU CUMARTESİ ÇALIŞMAZ İSEM MAAŞTAN KESİNTİ YAPACAKLARINI SÖYLÜYOR.CUMARTESİ GÜNLERİ PROGRAMLARIM VE ÖZEL NEDENLERDEN GELEMİYORUM MAAŞIMDA KESİLSİN İSTEMİYORUM 6 YA KADAR ÇALIŞMAM İÇİN DOKTORUMDAN YAZILI BİR KAĞIT ALSAM FİRMAYA VERSEM 6 YA KADAR ÇALIŞABİLİR MİYİM ?

    1. Hamide hanım, doktor size böyle bir yazı vermez. İlla çalışmak istiyorsanız işverene yazılı beyanda bulunun. Ama işveren, bu durumda risk almış olacaktır.

  15. Merbaha bi şirkette 11 aydir calisiyorum yılıma doldurmaya 26 gün var 3 bucuk aylik hamileyim iş yerinde sorunlar var tazminatli cikişimi verebilme haklari varmi is verenin

    1. Nesrin hanım, 1 yılınız dolmadan kıdem tazminatı alma hakkınız bulunmamaktadır.

  16. Merhaba, sabah 8bucuk aksam 7 calisiyorum, cumartesi de dahil. 4 aylik hamileyim, saatlerimin duzenlenmesi icin is yerine nasil bilgi vermem gerekli? Bu kadar saat beni gercekten cok yoruyo.. Dilekce varmış sanırım sabah su kadar gec gelcem yada aksam su kadar erken cikcam şeklinde birini seçebiliyormusuz. O dilekceyi nerden bulabilirim. Bilgi rica ediyorum.

    1. Şeyda hanım, size fazla mesai yaptırılamaz ve gece çalıştırılamazsınız. Sabah ya da akşam çalışma saatlerini siz belirleyemezsiniz.

  17. Merhabalar ben özel bur hastahanede teknisyen olarak çalışmaktayım. 4 aylık hamileyim gece çalışmam iptal edildi tamam ama yine sabah 8 akşam 8 çalışıyorum ve çok yoruluyorum. Dilekçe vermeme rağmen kabul edilmedi. Çalışmak saatleri icerisinde muane vs hicbir hakkımı da kullanamıyorum. Ne yapmam gerekir.

    1. Hayal hanım, bu konuda bizim yapabileceğimiz bir şey yoktur. İş Kanununa uygun oldukça, sıkıntılarınızı diyalogla çözmeniz gerekir.

  18. Merhaba,
    Ben özel şirkette vardiyalı sistemde çalışıyorum.7 haftalık hamile olduğumu öğrendim ve raporumu hemen iş yerine verdim. Ancak bana sabah vardiyaları için 05.00-14.00 akşam vardiyaları için 14.00-2300 yazacaklarını ve yasal olduğunu söylediler. 05.00 girişi için gece 04.15 te servise binmem gerekiyor. Bu durum gerçekten yasal mı? Yardımcı olursanız çok sevinirim.

  19. Merhaba;

    08.30 – 18.00 saatleri arası özel bir kurumda çalışıyorum. 2,5 hamileyim günde 7,5 saat çalışma süresini kendi isteğim ile kullanmıyorum ve mesaimi tamamlayıp çıkıyorum. Aslında sormam gereken soru; normalde resmi olarak pazar günleri izinli olmamız gerekirken yoğun olduğu gerekçesi ile işveren 1 hafta boyunca izinsiz çalıştırma hakkına sahip mi? Bu konuda yardımcı olabilirmisiniz.

    1. Derya hanım, işçinin gebe olmasından bağımsız olarak, hiçbir işçi 7 gün üst üste çalıştırılamaz. İşçiye hafta tatili verilmesi yasal bir zorunluluktur.

  20. Merhaba, ben 6 aylık hamileyim doğumum ekimin ilk haftası gibi gözüküyor. İş yerimizde işçi çıkarılma söz konusu sanırım beni de çıkartmayı düşünüyorlar. Bu durumda çıkartabilirler mi beni kanunen ve ben doğum parası alabilir miyim.

  21. Merhabalar özel bir hastanede röntgen teknisyeni olarak calısmaktaydım hamıle oldugumu ögrendım buna ragmen elemanımız yok diye 3 gün nöbet tutturdular üstelik elimde gebe düşükriski var tomogragi cihazında calısamaz diye hekim raporumun olmasına ragmen sonrasında ise bebegim öldü ve kürtaj oldu yasal sürec baslatmak üzereyiz gebe oldugumu ögrendikleri an radyasyonlu alandan cekmek zorundalar yasalara göre
    Nasıl bir yol izlemeliyiz yardımcı olursanız sevinirim

    1. Öncelikle başınız sağolsun. Bu konuda bir avukatla görüşmenizi öneririm. Çünkü işin hem iş hukuku boyutu hem de maddi ve manevi tazminat boyutu var.

  22. MERHABA ,
    14 HAFTALIK GEBEYİM.DOĞUM İZNİNDEN SONRA 6 AYLIK ÜCRETSİZ İZİN KULLANMAK İSTİYORUM .İŞ YERİNİN KABUL ETMEMESİ HALİNDE ÇIKMAK İSTİYORUM.BU DURUMDA RAPOR PARASI VE TAZMİNAT ALABİLİR MİYİM?DETAYLI BİLGİ VERİR MİSİNİZ?

    1. Hayat hanım 6 aylık doğum sonrası ücretsiz izni işveren vermek zorundadır. Vermezse haklı nedenle fesih yapabilir ve kıdem tazminatı talep edebilirsiniz. Rapor parasından kastınız nedir?

        1. Doğum izninden sonra ayrılacağınıza göre, zaten rapor alacaksınız ve bu sürenin sonunda ücretsiz izne ayrılacaksınız demektir. Dolayısıyla rapor parası bakımından bir sorun olmaz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.