Gebe işçinin hakları nelerdir?

Gebe işçi hakları

Hamilelik her açıdan özel bir dönemdir. Hem anne adayı hem de bebek için kritik olan bu süre boyunca işçi için özel çalışma koşulları öngörülmüştür. Bunların neler olduğunu sizin için bir araya topladım. İş mevzuatını tarayarak bir araya getirdiğim bu bilgiler, gebe işçiler için derli toplu bir bilgi kaynağı olacaktır.

Hamile işçinin hakları

Hamile işçinin sahip olduğu hakların hem onun hem de bebeğinin sağlığı için önemli olduğunu unutmamak gerekmektedir. Bu haklara işçi kadar işverenin de özen göstermesi gerektiğini hatırlatmak isterim. Gebe işçinin iş mevzuatından doğan hakları şu şekilde sıralanabilir:

  • İşe almada ya da işine son vermede hamilelik kaynaklı bir ayrımcılık yapılamaz. ( İş Kanunu Md. 5)
  • Kadın işçilerin doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 haftalık süre çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik durumunda doğumdan önce çalıştırılmayacak 8 haftalık süreye 2 hafta eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olurda, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki 3 haftaya kadar işyerinde çalışabilir. ( İş Kanunu Md. 74)
  • Kadın işçiler, gebe olduklarının sağlık raporuyla tespitinden itibaren doğuma kadar geçen süre boyunca gece çalışmaya zorlanamazlar. (Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik)
  • Gebe işçi günde 7,5 saatten fazla çalıştırılamaz. (Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik)
  • Gebe işçilere gebelikleri süresince, periyodik kontrolleri için ücretli izin verilir. (Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik)

SONUÇ

 

İş mevzuatı kadın işçiler işçin özel çalışma şartları belirlerken gebe işçileri elbette göz ardı etmemiştir. Özellikle çalışma koşullarına yönelik yukarıdaki düzenlemelere uymak işverenler işçin hem kanuni bir zorunluluk hem de vicdani bir gerekliliktir.

hamile işçinin çıkarılması

Ayrıca bu şartlara uyulmaması halinde işverenler hakkında idari para cezaları uygulanabileceği ve gebe işçinin haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebileceği de hatırlanmalıdır.

,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

13 Yorum

  1. Mustafa Bey Merhaba;
    Eşim sözleşmeli olarak çalışmakta(işçi statüsünde).Size iki sorum olacak.Birincisi haftalık çalışma süresi gebe olan ve olmayanlar için aynı mı? Aynı(45 saat) olması haksızlık değil mi? İkinci sorum ise eşim 24 Haftalık gebe doğum iznine ayrılması için daha 8 hafta var bu süre zarfında ücretsiz izin alabiliyor muyuz(doktor takdiri ile veya onsuz) ? teşekkür ederim…

    1. Merhaba. Haftalık çalışma süresi gebe olan ve olmayan işçilerde aynıdır. Gebe işçi, doktor raporuyla hamileliği boyunca ücretsiz izinli olabilir. Bunun için doktor raporu alınması ve işçinin çalıştırılabileceği daha hafif bir işin olmaması gerekir. Detaylı bilgi için Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmeliğin 7nci maddesine göz atabilirsiniz.

  2. Merhaba Mustafa Bey,
    gebe işçi 7,5 saatten fazla çalışamaz tüm ayrıntılarıyla bu kanunu okudum. fakat tek anlayamadığım şu ki. haftalık toplam kaç saat çalışabilir. normal işçiler gibi 45 saat midir.
    Şöyle ki;
    Ben özel sektörde çalışmaktayım. çalışma saatlerim hafta içi 08:00-18:00 yemek molamız 40 dk. cumartesi günü 09:00- 13:30 arası çalışıyorum. gebelik durumunda cumartesi de mi 7,5 saat çalışma yapmak zorunda kalacağım. yani 45 saate tamamlamak için 6 gün 7,5 saat mi çalışmak zorunda olacağım. yoksa sadece hafta içi mi çalışılacak. konuda yardımcı olurmusunuz

    1. Gül hanım, işveren sizi 45 saate kadar çalıştırabilir. Dolayısıyla, 45 saati doldurmanız için cumartesi de çalışmanız gerekecekse, işverenin talep etmesi durumunda çalışmanız gerekir.

  3. Merhaba;

    Çalıştığım firma sabah 08:30 akşam 18:30 çalışıyor. Cumartesi ise nöbetleşe olarak Sabah 08:30 öğleden sonra 15:30 da çıkıyoruz. Hafta içi 7,5 saat çalışır isem haftasonu 7,5 saat da çalışıp haftalık çalışma saatimi 45 saate tamalamam gerekir mi ?

    Teşekkür ederim

    1. Merhaba. Öncelikle günlük hesap yapmayı bırakmalısınız. Şu yazımda da açıkladığım gibi, işçinin çalışma süresi haftalık hesaplanır. Dolayısıyla, hafta içi çalışma süreniz 45 saat olmuşsa, cumartesi yine çalıştırılabilirsiniz; ancak fazla mesai ücreti ödenmesi gerekir.

  4. merhabalar;
    Ben 5 bucuk aylık hamileyim doğumum 27-28 aralık olacak inşaallah. 31.12.2017 tarihi itibariyle çalıştığım yer kapanıcak.Şu an da çalışıyorum.Ne zaman rapor almam gerekiyor detaylı olarak anlatrmısınız? Birde 4 aylık ücretli izin hakkım 8 hafta önce 8 hafta sonra olarak bölünüyor ya normalde ama ben 8 hafta once rapor alacağım doktorumla görüştüm.işyeri kapanınca doğum sonrası 8 haftam haliyle kalmış oluyor..Ben haklarımı tam anlamıyla kullanmış olacakmıyım ? Doğum paramı alabilecekmiyim? Kafam çok karıştı yardımcı olursanız sevinirim.Teşekkürler…

    1. Nagihan hanım, kanunen doğumdan 8 hafta öncesinde analık iznine ayrılabilirsiniz. Bunun için doktorunuzdan rapor almanız yeterli olacaktır. Siz işten ayrıldığınız tarihte, analık iznine ayrıldıysanız sorun olmayacaktır. SGK size toplamda 16 haftalık rapor parasını yine de ödeyecektir. Şu yazımda bunu anlatmıştım.

  5. Ben 1 aydır bir kuaförde kasiyer olarak calistiriliyorum. Işe başladıktan 4 gün sonra hamile olduğumu öğrendim ve patronuma aynı gün bildirdim. Ancak o günden beri haftanın 6 günü 11 saat calistiriliyorum. Bugün yasal hakkım olan 7.5 saati soyledigimde bunun kesinlikle olamayacağını söyledi. Nereye basvurmaliyim ya da bildirmeliyim bu durumu?

    1. Ezgi hanım, bu durumlarda açık konuşmak gerekirse sonuç almak çok zor. Çünkü bunun düzelmesi için Alo 170’e şikayette bulunmalısınız ki, işyerine müfettiş gelsin. Müfettiş gelse bile, bu en erken aylar sonra olacaktır. Üstelik, sizin durumunuzu tespit etse bile, işverene idari para cezası uygulayabilecek ve işveren belki de yine aynı sisteme devam edecektir. Ama yine de şansınızı denemek isterseniz, şikayette bulunabilirsiniz. Bu sistemde çalışmak istemiyorsanız da, haklı nedenle derhal fesih yapabilirsiniz.

  6. Mustafa Bey merhaba,
    Ben 10 haftalık hamileyim. hamileliğimi 03,07,2017 tarihinde iş yerime bildirdiğim ve yasal haklarımı istediğim halde kullanmama izin verilmiyor. Haklarımı istediğimden beri yerime eleman aranıyor. Ayrıcada tavır yapıp laf sokarak müdürüm ve patronum bana zor zamanlar yaşatıyor. Hem çok üzgünüm hem çok sinirliyim. Bu konuda ne yapabilirim.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.