Geçici / mevsimlik işçinin yıllık izin hakkı

Geçici işçi ya da mevsimlik işçi yıl boyunca sürekli çalışmayan işçileri ifade eder. Yıllık ücretli izin hakkının ilk şartı işyerinde bir seneyi doldurmak olduğuna göre, geçici işçilerin ya da mevsimlik işçilerin yıllık izni nasıl hesaplanacaktır?

Yıllık ücretli izin nedir?

İş Kanunun işçilere tanıdığı önemli haklardan biri olan yıllık ücretli izin; işçinin dinlendiği, yeni çalışma yılına hazırlandığı ve çalışmadan ücret hak ettiği bir dönemi ifade eder. Bu izin İş Kanunu tarafından o kadar önemsenmiştir ki, işçinin rızasının olması halinde bile yıllık izin hakkından vazgeçilemeyeceği İş Kanununun 53üncü maddesinde açık bir şekilde belirtilmiştir.

Yıllık ücretli izinle ilgili daha önce yazmış olduğumuz yazılarımıza bakarak bu konu hakkında daha çok fikir sahibi olabilirsiniz: iscidunyasi.com/izin/

Ama konumuz açısından önemli olan husus, işçinin yıllık izne nasıl ve ne zaman hak kazanacağıdır. Bu konunun geçici işçiler açısından önemi büyüktür.

Yıllık izin süreleri

İş Kanununda yıllık izin süreleri işçinin kıdemine göre belirlenmiştir. Buna göre işçiye verilecek yıllık izin süresi, işçinin işyerindeki kıdemine göre belirlenir ve aşağıdaki sürelerden daha az olamaz:

  • 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) olanlara 14 gün
  • 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 gün
  • 15 yıl (dahil) ve daha fazla olanlara 26 gün

Yukarıdaki sürelerin işçinin rızası olsa bile azaltılması mümkün değilken; iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesi hükümleriyle artırılması her zaman mümkündür.

İşçilerin refakat izni hakkı

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

Geçici / Mevsimlik işçi

İş Kanununda açık bir şekilde, niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümlerinin uygulanmayacağı ifade edilmiştir. O halde kamu kurumları tarafından işe alınıp belirli bir süre çalıştırıldıktan sonra çıkışları yapılan ve sonra tekrar işe alınan işçilerin durumu ne olacaktır? Ya da yılın belirli dönemlerinde mevsimsel olarak çalışan özel sektör ya da kamu kurumu işçilerinin hali ne olacaktır?

mevsimlik işçinin izin hakkı

Geçici işin süresi

Mevsimlik çalışan ya da geçici işçi olarak adlandırılan işçilerin belirleyici ve temel özelliği, tüm yıl boyunca çalışmamalarıdır. Bunlar bir dönem için işten çıkarılmakta ve sonra tekrar işe alınarak çalıştırılmaktadır. Kamuda bunun en büyük örneği Orman İşletme Müdürlüklerince istihdam edilen mevsimli işçilerde görülmektedir. Aynı şekilde belediyeler de geçici işçi çalıştırmaktadırlar. Bu çalışmalar ise 1 yılın altında olmaktadır.

Yıllık izin için bir yıl çalışmış olmak şart

İş Kanununa göre yıllık ücretli izin kazanmanın ön şartı işyerinde en az bir yıl çalışmış olmaktır. Bu süreye deneme süreleri de dahildir. O halde görünürde, çalışmaları her zaman bir yılın altında olan geçici işçiler ile mevsimlik işçilerin yıllık izne hak kazanamaması gerekir.

11 ayı aşan çalışmalarda yıllık izin

Yargıtay içtihatları geçici işçi ile mevsimlik işçinin lehine

 

Yargıtay’ın 2013/22-170 E. ve 2013/1571 K. numaralı kararında “Dairemizin istikrar kazanmış bulunan kararlarında da çalışmanın 11 ayın üzerine çıktığı hallerde mevsimlik iş ilişkisinin dışına çıkıldığı kabul edilmiş ve daha sonraki çalışmalar için yıllık izin hakkının doğduğu SONUCUNA VARILMIŞTIR. Nitekim, YARGITAY Hukuk Genel Kurulunun 30.11.2011 gün ve E:2011/9-596 ve K:2011/725 sayılı kararı da AYNI DOĞRULTUDADIR.” denilerek bu konuda İş Kanunundan farklı bir içtihat oluşturulmuştur.

Mevsimlik işlerde yıllık izin hakkına dair Yargıtay kararları

“… Somut olayda davalıya ait … Araştırma Merkezinde yapılan işler mevsimlik işlerdir. Davacının çalışma şekline göre mevsimlik işçi olduğu kabulü ile yıllık izin alacağı hesaplanmalıdır. Mevsimlik işçi olarak çalıştığı dönemde yıllık izne hak kazandığı sürelerin tespiti bakımından giriş çıkış yaptığı tarihler dikkate alınarak bu tarihler arasında onbir ayın üzerinde çalışması olan dönemlerde davacının yıllık izne hak kazanacağı kabul edilmelidir. Anılan dönemde, yıllık izne hak kazandığı her bir yıl için yıllık izin süresi belirlenirken geçmiş dönem parçalı hizmetleri toplamına göre hesaplanan kıdemi dikkate alınarak ve yararlanma durumuna göre toplu iş sözleşmesinde sözkonusu kıdeme tekabül eden izin günü üzerinden hesaplama yapılmalıdır. Kadroya geçirildikten sonra hak kazandığı yıllık izin süresinin belirlenmesinde de davacının mevsimlik işçilikte geçirdiği süre aynı yöntemle kıdeminden sayılarak dikkate alınmalı sonucuna göre yıllık izin alacağı hüküm altına alınmalıdır…” (22 Hukuk, 2017/7449 E. ve 2017/10471 K.)

“… Somut olayda davalıya ait … Araştırma merkezinde yapılan işler mevsimlik işlerdir. Davacı da hizmet çizelgesinde belirtildiği üzere daha ziyade çalışmaları Mayıs-Kasım aylarında olup, bu çalışmaları mevsimlik kabul edilmelidir. Kadroya geçirilmeden önce 1999 yılındaki çalışması 345 gün olmuş, 2000 tarihinde 303 günde kalmıştır. Davacının mevsimlik işçilikte geçirdiği süre kıdeminden sayılarak kıdem süresine göre mevsimlik işçi olduğunun kabulü ile hesaplama yapılması gerekmektedir.

Davacının mevsimlik işçi olarak çalıştığı dönemde yıllık izne hak kazandığı sürelerin tespiti bakımından giriş çıkış yaptığı tarihler dikkate alınarak bu tarihler arasında 11 ayın üzerinde çalışması olan tarihlerde yıllık izne hak kazanacaktır. Bu hesaplama yöntemine göre yıllık izin süresinin belirlenmesi gerekli iken aralıklı çalışma kabul edilerek tüm kıdem süresinde yıllık izin hesabı yapılması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir…” (22 Hukuk, 2017/7179 E. ve 2017/8696 K.)

geçici işçi yıllık ücretli izin hakkı

11 ayın üzerindeki çalışmalar yıllık izin için yeterli

Yargıtay içtihatları göz önüne alındığında; bir işçinin yıllık izne hak kazanması için bir yıldır çalışıyor olma şartı yerine en az 11 aydır çalışıyor olması şartının aranması gerekmektedir. İşçi, bir yılda yaptığı 11 ayın üzerindeki her çalışma için yıllık izne hak kazanacaktır.

Mevsimlik işçi yıllık izin örneği

2017 yılından 2020 yılına kadar A kamu kurumunda geçici işçi olarak çalışan işçinin 2017 yılı çalışması 10 ay, 2018 yılı 10 ay 25 gün, 2019 yılı 11 ay 1 gün, 2020 yılı 11 ay 15 gün ise bu işçi sadece 2019 ve 2020 yılları için yıllık ücretli izne hak kazanmış sayılacaktır. Çünkü diğer yıllardaki çalışma süresi 11 ayın altındadır.

SONUÇ

İş Kanununun 53’üncü maddesinde açık bir şekilde, mevsimlik ya da geçici işçinin yıllık iznin hakkının olmadığı ifade edilmiş olsa da Yargıtay bunun aksine bir içtihat ortaya koymuştur.

Geçici işçinin ya da mevsimlik işçinin 1 Ocak ile 31 Aralık tarihleri arasındaki dönemde yaptığı çalışma 11 ayı aştığında işçi yıllık ücretli izne hak kazanacak, aksi takdirde hak kazanamayacaktır.

Bu nedenle, yıllık izin süresi hakkında tereddüt oluşan bu tür bir işçi için geçmişe giderek her senenin çalışmasının tek tek incelenmesi ve çalışılan sürenin 11 ayı aştığı yıllar için yıllık izin hakkının olduğunun kabulü gerekir.

 


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

21 Yorum

  1. Kolay gelsin size benim bir sorum olacak 19 senelik işçinin tanzimatı bütün hakları insanin 23 de verildi yeniden işe giriş sözleşme olarak geri aldı bu çalışanın yılık izin hakkı varmıdır. Teşekkür ederim

    1. Yargıtay içtihatları göz önüne alındığında; geçici işçinin yıllık izne hak kazanması için bir yıldır çalışıyor olma şartı yerine en az 11 aydır çalışıyor olması şartının aranması gerekmektedir. İşçi, bir yılda yaptığı 11 ayın üzerindeki her çalışma için yıllık izne hak kazanacaktır. Çalışmalarınız 11 ayı aşmadığı müddetçe yıllık izin hakkınız bulunmamaktadır.

  2. Merhaba , mevsimlik iş sözleşmesi olanve aynı iş yerinde 4yildir çalışan aşkı personel evlilik nedeniyle tazminat hakkı kazanır mı ?

  3. İş mevsimlik değil 12 ay devam ediyor ama işçiler yılda 2 ay işten çıkarılıyor . işin mevsimlik olmaması durumunda yine de bir yılda 11 ayı geçmeyen sürelerde çalıştırılan işçi izin hakkı elde edemez mi? teşekkürler

    1. Evet Emel hanım, aynı şekilde bu işçilerin de yıl içinde 11 aydan çok çalışmaları gerekir.

  4. SAYIN MUSTAFA BAYSAL VERMİŞ OLDUĞUNUZ BİLGİLER İÇİN ÖNCELİKLE TEŞEKÜRLERİMİ SUNARAK SORUMA GEÇİYORUM.SİTEMİZDE 7-8 YILDIR MAYIS / EKİM AYLARI ARASINDA 6 AY MEVSİMLİK OLARAK ÇALIŞAN İŞÇİMİZ 2017 MAYIS AYINDA İŞE BAŞLAMASI GEREKİRKEN SÖZLÜ OLARAK SİTEMİZDE ÇALIŞAMAYACAĞINI BAŞKA BİR İŞ YAPACAĞINI BELİRTEREK İŞİ BIRAKMIŞTIR.KENDİ İSTEĞİ İLE AYRILMIŞ OLMASI NEDENİ İLE KENDİSİNE TAZMİNAT ÖDEMESİ YAPILMAMIŞTIR.BU İŞÇİMİZE KIDEM TAZMİNATI ÖDEMEMİZ GEREKİRMİ.VERECEĞİNİZ BİLGİLER İÇİ TEŞEKKÜRLERİMİ SUNARIM.SAYGGILARIMLA.

    1. Merhaba Ahmet bey. İşçiniz haklı bir gerekçe sunmadan istifa ettiyse, ona kıdem tazminatı ödemeniz gerekmez.

  5. kolay gelsin. 01.08.2017 de mevsimlik işçi olarak işe başladım .31.12.2017 sözleşmemi askıya aldılar. aynı işyerinde taşeron firma üzerinden çalıştırmaya başlattılar. kanunen kadro için dava açılabilirmi? teşekkürler.

  6. Sezonluk çalışan için yanı yılda 6 ay çalışıp askıya alınıyor dıger sene yıne aynı işyerınde 6 ay çalışırsa yıllık ızın hakkı olurmu gerı donus yaparsanız cok sevınırım acıl

  7. 1997 . 2018 arası mevsimlik olarak çalıştık günüm doldu haklarımı istedim sorum şu bazıyıllar Ssk 300 .ile 345 arası değişiyor izin ücretin varmı varsa ne yapmam gerek yardımcı olurmusunuz

    1. Mehmet bey yazıda da belirttik; her bir yıl için tek tek bakacaksınız, 11 ayı geçen yıllarda yıllık izni hak etmişsiniz, geçmeyenlerinde hak etmemişsiniz demektir.

  8. Merhaba 23.03.2018 de çalışmaya başladım 01.11.2018 de şirket beni bir ay askıya aldı 03.12.2018 de tekrar başladım şimdi de 30.10.2019 da tekrar askıya almak istiyor askı personelinin hakları hakkında pek bilgi bulamadım. Askı personeli yıllık izni hakedermi bu durumda ve hakları nelerdir yardımcı olursanız sevinirim. Toplamda 18 ay oldu ben buraya başlayalı iyi günler.

    1. İsmail bey sorunuzun cevabı yazımızda da mevcut aslında. İş sözleşmeniz askıda kalmak koşulu ile 18 ay çalışmanız varsa yıllık izni (12. aydan itibaren) hak etmiş olursunuz. İşverenden yıllık izin talep edebilirsniz. (Yargıtay ictihatı da mevcut yazımızda)

    2. Merhaba. İş sözleşmesinin askıya alınması demek, askıya alındığı süre boyunca işçinin kıdeminin işlememesi demektir. Yıllık izin bakımından ise, sorunuzun cevabı yazımızda bulabilirsiniz.

      1. 2011 yılından 2014 yılına kadar A kamu kurumunda geçici işçi olarak çalışan işçinin 2011 yılı çalışması 10 ay, 2012 yılı 10 ay 25 gün, 2013 yılı 11 ay 1 gün, 2014 yılı 11 ay 15 gün ise bu işçi sadece 2013 ve 2014 yılları için yıllık ücretli izne hak kazanmış sayılacaktır. Çünkü diğer yıllardaki çalışma süresi 11 ayın altındadır. Burda vermişsiniz cevabı aslında ama bu askıya alınan personel içinde aynı mı işliyor. Sonuçta benim 18 aylık bi çalışmam var ortada sadece bir ay askıya almış işletme beni bana tazminatımın devam ettiğini söylüyorlar ama yıllık kullanamazsın diyorlar işletmeyle kötü olmak istemiyorum ama hakkımıda bırakmam

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.