Geriye dönük fazla çalışma ücretlerinin alınması

Geriye dönük fazla mesai talebi

İşçinin yapmış olduğu fazla çalışma ücretinin karşılığının ona zamanında ödenmesi gerektiği açıktır. Fazla mesai ücretinin bekletilmesi, geciktirilmesi ya da hiç ödenmemesi mümkün değildir. Buna rağmen işçi, fazla mesai ücretini almadan uzun yıllar çalışmışsa ne olacaktır? Bu işçinin; geriye dönük kaç yıllık fazla çalışma ücretini, hangi şekilde alabileceğini sizlere açıklamaya çalışacağım.

Fazla çalışma

Öncelikle fazla çalışma kavramından kısaca bahsetmek istiyorum. İşçiler arasında yaygın kanının tersine; fazla çalışma, günlük ya da aylık olarak hesaplanmaz. İstisnai durumlar haricinde, fazla çalışma hesabı haftalık yapılır. O halde; haftalık 45 saatlik çalışma süresinin üzerinde çalıştığınızı, ancak fazla çalışma ücretinizi alamadığınızı düşünüyorsanız doğru yerdesiniz. Yine de burada şu önemli ayrıntıyı vermekte fayda görüyorum. Unutmayın, ara dinlenmeleriniz çalışma süresinden sayılmaz. Örneğin 08:00-16:00 saatleri arasında mesai yapan ve yarım saat de yemek molası olan işçi, o gün için 7,5 saat çalışmış kabul edilir. Haftalık hesabınızı da bunun üzerinden yapmanız önemlidir.

Fazla çalışma ücreti

Fazla çalışmanın en önemli sonucu, ücretinin zamlı hesaplanmasıdır. İşçinin normal bir saatlik çalışması ücretinden en az yüzde elli zamlı ödenmesi gereken bu ücret; daha zamlı da ödenebilir ama daha az ödenemez.

Örneğin aylık net ücreti 1.500 TL olan bir işçinin saatlik ücretini bulmak için bu ücreti 225’e böleriz. Çıkan sonuç 6,66 TL işçinin saatlik ücreti iken, fazla çalışmasının karşılığı saatlik ücreti ise en az bu ücretin yüzde elli zamlı haliyle 9,99 TL olarak belirlenmelidir.

Fazla mesaide zamanaşımı

geriye dönük mesai dava talep

Bazen; işçilerin uzun yıllar boyunca hizmet verdikleri ve fazla çalışma ücretlerini alamadıkları işverenlerine karşı dava açtıklarında, geriye dönük tüm fazla çalışma ücretlerini alabileceklerini düşündüklerini görüyorum. Bu, ne yazık ki, mümkün değildir. Bir tür ücret olan fazla çalışma ücreti, zamanaşımına tabi olup bu süre 5 yıl olarak belirlenmiştir. O nedenle; işten ayrılan bir işçi, dava açtığı  tarihten itibaren geriye dönük olarak en çok 5 yıllık fazla çalışma ücretini alabilir. Unutulmamalıdır ki, işten bugün ayrılan bir işçi hemen dava açarsa geriye dönük 5 yıllık fazla çalışma ücretini alabilecekken; davayı örneğin bir sene sonra açarsa bu kez 4 yıllık alacağını alabilecektir.

Ödenmeyen fazla çalışma alacakları için ne yapılmalı?

Elbette bunun için işverene başvurmak ve geriye dönük ödeme istemek ilk seçenektir. Ancak bu seçenek zorunlu olmadığı gibi, çoğu zaman sonuç da vermemektedir. Bu durumda işçiye kalan, iş mahkemesinde dava açarak hakkını aramak olacaktır. Geriye dönük fazla mesai alacağı olduğunu iddia eden işçi, 5 yıllık zamanaşımı işlemeye devam ettiğinden, en kısa sürede davasını açmalıdır.

Geriye dönük fazla çalışma nasıl ispat edilir?

Dava açan işçinin bu iddiasını ispatlaması gerekecektir. Bu konu oldukça ayrıntılı olup bu yazının içinde anlatılması, konunun bütünlüğünü bozacaktır. O nedenle, dava açma aşamasına gelmiş bir işçinin bu noktada hukuki destek almasında fayda bulunmaktadır. Ancak yine de; işçinin çalıştığı dönem boyunca yazılı bir takım delilleri elde etmiş olmasının, lehinde tanık dinletebilmesinin, ücret bordrolarında fazla çalışma ücretlerinin hiç yer almamış olmasının işçiye fayda sağlayacağını belirtmek gerekir.

SONUÇ

Geriye dönük fazla çalışma ücretleri, dava yoluyla tahsil edilebilir. İşçinin, fazla çalışma yaptığına dair bir takım yazılı delillerinin bulunması, tanıklarının olması gibi hususlar onun işine yarayacakken; fazla çalışma ücreti içeren ücret bordrolarında ihtirazi kayıtsız imzalarının olması, yazılı delilinin olmaması ya da tanık bulamaması aleyhinde olacaktır.

Ayrıca; fazla çalışma ücretlerinin 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu da unutulmamalıdır. İşçi, isterse yirmi yıldır aynı işyerine çalışıyor olsun, dava açtığı / işverene yazılı olarak başvurduğu tarihten itibaren geriye dönük en çok 5 yıllık fazla çalışma ücretini alabilecektir.

 

75 Yorum

  1. Mustafabey ben ogg olarak 2 gunduz 2 gece 2 of sisteminde 12 saat calismaktaydim 1994/1995 toplam2 yil asgeri ucretten yatmakta maasim resmi tatil ve bayram mesaileri yatmiyordu acaba bu durumda fazla calisma mesai ucreti alabilirmiyim toplam 2 sene calistim burda

  2. mustafa bey cevap için tsk ederim. Ilk dava acıldığı zaman talep edilen miktar: Fazlaya ilişkin miktar dava ve talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla 500 tl kıdem tazmitaı-500 tl yıllı izin alacağı ve 1000 tl fazla çalışma olmak üzere 2000 tl(harca esas deger) idi. Bilirkişi raporundan sonra dava degerini (=~35.000 ) arttırmak için dilekçe sundular. Dava degeri arttırımı başka bir dava konusu olması gerekme mıydı?????
    Fazla çalışma alacakları 5 yıllık zaman aşımına tabi olduğu halde 7 yıl üzerinden hasaplanmıştır. bu konuda ki düşüncelerinizi alabilir miyim. avukat olmadığımdan belki doğru şekilde ifade edemedim kusura bakmayın

    1. Merhaba. Evet, ıslah dilekçesi verilerek talep miktarı artırılabilir, bu normal bir uygulamadır. Fazla mesai alacakları ise, karşı tarafın zamanaşımı savunması varsa, 5 yıllık hesaplanmalıdır.

  3. mustafa bey 2013 yılına kadar işveren olan üst yönetim kendini fesh etmiş ve kapıcıları sitelere geçirmişti. Sitelerinin onayıyla yanlız; kapıcıya ait olan özlük dosyasını site yönetimine değilde kapıcıya elden teslim etmişler. bundan dolayı 2006-2013 yıllarına ait hiç bir evrak bulunmamaktadir. 2014 yılında kapıcıyı işten cıkartık ve tazminatı az bularak tarafımıza dava actı. Fazla calışma ve yıllık izin ücreti talep etti. Sanki hiç yıllık izin kulanmamış gibi ( 7 yıl )110 gün izin ücretini talep etmekte. Izınlerını kullandığını biz ada sakınleri olarak bıldığımız halde bilirkişi bızlerin ifadelerini dikkate almadan bu ücreti hak ettiğine (Yaklaşık 4,600 tl) ve eski bir kiracının haftanın 7 günü kapıcı cok çalısıyodu yemek yemiyou çay molası kullanmıyodu gibi ifadelerine binaen ( Böyle olmadğına dair eski ve yeni site yöneticileri ve kat sahiplerinin dilekcelerine rağmen ) sanki hergün çalışıyomuş gibi 7 yılın her gününe fazla çalışma ekleyerek 25,055.–tl ( bu rakam sadede fazla çalışma karşılığı ) gibi ucuk bir rakamı hak ettiğine dair rapor hazırladı.(toplamda da yaklaşık 43,000 tl) itiraz ettik lakin çok bir sey değişeceğini zannetmiyoruz. Görüşünüzü alabilir miyim ne önerirsiniz.

    1. Yaşar bey yıllık iznin ispatında ancak yazılı deliller geçerli kabul edilir. Yani mahkeme işverenden izin kayıtlarını ister ve kayıtlar yoksa işçi izin kullanmamış kabul edilir. Fazla mesai konusunda ise bir şey diyemem; çünkü bilirkişinin hangi delillere göre karara vardığını bilemeyeceğim. Zaten siz itirazını yaparsınız, mahkeme değerlendirecektir.

  4. Sayın Hocam Ben Şu An Bir İş yerinde Hala Çalışmaktayım. İşimden de Memnunum.. Lakin 2009_2010_2011 Yıllarında Mesaiye Kalmıştım. Zaman Aşımı Kavramını Hala Anlayamadım.. Örneğin; Bugün Mesailerimin Hakkını İstesem. Bana 5 Yılı Geçtin Alamazsın Mı Diyecekler. Yoksa 5 Yıl Geçtiği İçin Alabiliyormuyum ?Bunu Öğrenmek İstiyorum. Teşekkürler.

    1. Merhaba. Bugün dava açsanız, 5 yıldan öncekiler zamaaşımına uğramıştır. Örneğin siz şu anda dava açsanız 2009-2010-2011 yıllarına ait ücret alacaklarınız zamanaşımına uğramış demektir.

  5. Mrb mustafa bey ben petrolde 24 saat çalışıp 24 saat izinli sayılıyordum sigortamı yapmadılar şikayette bulundum benim bu durumda fazla mesai alma hakkım varmı varsa nasıl alabilirim ama her hangi bi belge falan yok banka dekontlarında başka belgem yok bilginiz için teşekkür ederim..

  6. Fazla mesailerim var sağlık sebebiyle istifa edicem ama mesaide anlaşamadığımızdan dolayı çıkışım verilmedi. Devamsızlık tutanağı yememek için ne yapmalıyım. Birde Fazla mesai ücretimi düzgün bir şekilde istemek için dilekçe örneği var mı ?

    Cevabınız için teşekkür ederim.

    1. Uğur bey işten öyle ya da böyle ayrılacaksanız, bir an önce noterden ihtarname gönderin. Hem sağlık sebeplerinden bahsedin hem de mutlaka ödenmeyen fazla mesailerinizi de gerekçe gösterin. Aksi takdirde haklıyken haksız duruma düşebilirsiniz.

      1. Merhabalar Sevgili Hocam, Ben, 23.03.2007 Tarihinden İtibaren , Özel Bir Yapı Kooperatifinde , Şantiye Elektrikçisi Olarak Çalışmaktayım.. Lakin Anlaşmamız Gereği Her Zaman Elektrik İşi Olmadığından Diğer İşlere Yardımcı Olmam Halinde İşe Alınacağım Söylendi ve Kabul Ettim.. Çalıştığım İlk 5 Yıl İçinde Yıllık İzinlerimiz Verilmedi.. ve Bu Süre Zarfında 30 Ay ( 01.06.2009_ 01.12.2011 )Boyunca Her gün 12 Saat ve Tatilsiz Çalıştım Resmi Tatllerde de Çalıştım..İlk 5 Sene Sonraki Senelerde Kooperatif Yönetimi Değiştiği İçin Herhangi Bir Sorun Yaşamadım.. Şimdiki Yönetime Geçmiş Haklarımı Aramak İstediği Söyledim. Hakkın Varsa İste Dendi.. Acaba Zaman Aşımına Uğramış mıdır. Sizden Bu Konu Hakkında Bilgi Almak İstiyorum.. Yardımcı Olursanız Sevinirim.. İyi Günler İyi Çalışmalar

        1. Faysal bey, işçi ücretleri 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Buna göre 2011 ve öncesi ücret alacaklarınızın zamanaşımına uğradığını söyleyebilirim. Eğer dava açarsanız kazanamazsınız. Ama yeni yönetim kurulu isterse size geçmiş fazla mesai ve diğer alacaklarınızı ödeyebilir. Fakat ödemezse, dediğim gibi davayla alamazsınız.

  7. Merhaba Mustafa bey ben 2007 – 31.12.2012 arası bir inşaat şirketinde iş makinaası oparatörü olarak 5 yıl 10 ay çalıştım, 18.500 civarı tazminat aldım maaşım 1400 liraydı sigortam 1700 civarında yatıyodu 80 gün iznim ve biir ay geriden gelen maaşımlaa bütün aldığım tazminat bu ihbarım verilmedi. Çıkışım sözleşme bitişi diye gösterildi ama öyle bir sözleşme yoktu günlük sabah 7akşam 6 11 saat gibi bir çalışmamız vardı. Ben şimdi dava açmak istiyorum sizden ricam dava açsam kazanma şansım nedir ve alacağım tazminat ne kadar olur. Vereceğiniz cevap benim için önemli. Tşk

    1. Murat bey neyi eksik aldığınızı düşünüyorsunuz? Ona göre cevap vermem daha doğru olur.

  8. Sayın mustafa bey 18 aydır yurtdışında çalışıyorum fiks maaş olarak sözleşme de var günlük 15 saat çalışıyoruz bazı yazılı imzalı puantajlar var hepsi değil ama ve benim ekibinde şahit bu 18 ay böyle mahkeme için yeterli mi bu delil ve mahkeme ne kadar sürer

    1. Mehmet bey, buradan afaki olarak yeterli olup olmayacağını söylemem yanlış olur. Evraklarınızla birlikte bir avukatla görüşmenizde fayda var.

  9. Merhaba mustafa bey 2008 de kamu tasoreninde calismaya basladim malum mesai ve yillik izinler verilmedi 2013 de tamamen ozellesti suan ayni firmada devam etmekteyim fakat eskiye donuk mesai ucretleri yillik izin vs. Mahkeme yoluyla almak istiyorum isten cikarilmayi bile goze aldim sizce sonuc nasil olur yardimci olursaniz memnuniyet duyarim iyi calismalar

    1. Yıllık izinlerinin ücretini alabilirsiniz. Ama fazla mesai ücretlerinde, zamanaşımı nedeniyle dava açtığınız günden geriye en çok 5 yıllık fazla mesai ücretlerinizi alabilirsiniz. Buna göre değerlendirmeniz gerek.

  10. Mustafa Bey öncelikle hayırlı akşamlar ben 2011 ve 2012 yıllarında sezonluk olarak bir otelde çalıştım ve günlük en az çalışma saatimiz 16 saatti.36 saatte 2 saat dinlediğimiz gün bile oldu. Böyle bir şeyin olduğunu yeni öğrendim.şimdi geçmişe dönük dava açabilirm iyim.2 den fazla sahidimde var.şimdiden ilginize teşekkür ederim

    1. Merhaba. Fazla mesai ücretlerinde zamanaşımı 5 yıldır. Bugün itibariyle dava açsanız en geç 5 yıl önceki alacaklarınızı alabilirsiniz. Buna göre değerlendirmeniz gerekir.

  11. Mustafa bey merhaba , Butik otelimizde bulunan garson ve diğer işçiler günlük 5-5,5 saat arası çalışmaktadırlar. Haftalık 45 saat çalışmaları gerekmektedir. normalde . Buna istinaden haftada 1 gün izin yapmak yerine 2 haftada 1 gün izin kullanmışlardır . Bugün yapılan denetim sonucunda kontrol eden kişi şu sözleri kullandı ; Bu işçilerin hangi zamandan beri böyle bir uygulama uygulanıyorsa , o tarihten itibaren haftalık olarak 15 saat ücretleri ödenecek dedi . Çalışanlarımız zaten 2 hafta da 1 izin kullanmayı kabul etmişlerdir . Bizim bu durumda ne yapmamız lazım .

    1. Mantığınız doğru görünse de İş Kanununa göre uygulama yanlıştır. Her ne olursa olsun, işçinin haftada en az bir gün hafta tatili kullanması zorunludur. İşçilerin talebi olsa bile aksi mümkün değildir. Bu nedenle, kullanılmayan her bir hafta tatili karşılığı olarak 2 yevmiye ödenmesinin istenmesi normaldir.

  12. Merhaba Mustafa Bey; Eski çalıştığım iş yerinden çıkarıldım ardına işe iade davası açtım; kazandım ve geri kabul edilmedim. bu iş yeriyle olan iş sözleşmemin ücret kısmı “… fazla mesailerinin de karşılığı dahil olmak üzere…” şeklinde belirtilmiş. Yani fazla mesailerime ücret ödenmiyordu. Fakat ben aylık ortalama 30-40 saat kadar mesai yapmak durumundaydım. Şimdi çevremde diyorlar ki sözleşme de olmasa dahi geriye dönük fazla mesailerini talep edebilirsin. Sizce mahkemece böyle bir talepte bulunma hakkım var mıdır? Şimdiden çok teşekkür eder iyi çalışmalar dilerim. Not: Daha 5 yıl olmadı.

  13. mustafa bey ben 2014 yılın 380 saat 2015 yılında 350 saat fazla mesai yaptırılarak çalıştırıldım. şu an işten sırf bu yüzden ayrılırsam tazminatımı ihbar ücretimi alabilir miyim

    1. Bunlar ödenmememişse elbette ki haklı fesih nedenidir. Önemli olan dava aşamasında bu fazla mesaileri yaptığınızı kanıtlamanızdır.

      1. mustafa bey merhaba.2016 yılında haziran ayı ile aralık ayı bitimine kadar toplam 340 saat fazla mesai yaptım.bazı günler gece saat 04.00 da mesaim bitti.işveren fazla mesai ücreti yerine izin verebilirim dedi.toplam 76 iş günü mesai izinim var.bunu da vermiyor.emekli olmama 5 ay kaldı.bu hakkımı nasıl alabilirim.

        1. Hakan bey emekli olduktan sonra dava açabilir ve geriye dönük 5 yıllık fazla mesai ücretlerini alabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir