Geriye dönük fazla çalışma ücretlerinin alınması

Geriye dönük fazla mesai talebi

İşçinin yapmış olduğu fazla çalışma ücretinin karşılığının ona zamanında ödenmesi gerektiği açıktır. Fazla mesai ücretinin bekletilmesi, geciktirilmesi ya da hiç ödenmemesi mümkün değildir. Buna rağmen işçi, fazla mesai ücretini almadan uzun yıllar çalışmışsa ne olacaktır? Bu işçinin; geriye dönük kaç yıllık fazla çalışma ücretini, hangi şekilde alabileceğini sizlere açıklamaya çalışacağım.

Fazla çalışma

Öncelikle fazla çalışma kavramından kısaca bahsetmek istiyorum. İşçiler arasında yaygın kanının tersine; fazla çalışma, günlük ya da aylık olarak hesaplanmaz. İstisnai durumlar haricinde, fazla çalışma hesabı haftalık yapılır. O halde; haftalık 45 saatlik çalışma süresinin üzerinde çalıştığınızı, ancak fazla çalışma ücretinizi alamadığınızı düşünüyorsanız doğru yerdesiniz. Yine de burada şu önemli ayrıntıyı vermekte fayda görüyorum. Unutmayın, ara dinlenmeleriniz çalışma süresinden sayılmaz. Örneğin 08:00-16:00 saatleri arasında mesai yapan ve yarım saat de yemek molası olan işçi, o gün için 7,5 saat çalışmış kabul edilir. Haftalık hesabınızı da bunun üzerinden yapmanız önemlidir.

Fazla çalışma ücreti

Fazla çalışmanın en önemli sonucu, ücretinin zamlı hesaplanmasıdır. İşçinin normal bir saatlik çalışması ücretinden en az yüzde elli zamlı ödenmesi gereken bu ücret; daha zamlı da ödenebilir ama daha az ödenemez.

Fazla mesai onayı iptal dilekçesi

Bu yazı da ilginizi çekebilir

Örneğin aylık net ücreti 1.500 TL olan bir işçinin saatlik ücretini bulmak için bu ücreti 225’e böleriz. Çıkan sonuç 6,66 TL işçinin saatlik ücreti iken, fazla çalışmasının karşılığı saatlik ücreti ise en az bu ücretin yüzde elli zamlı haliyle 9,99 TL olarak belirlenmelidir.

Fazla mesaide zamanaşımı

geriye dönük mesai dava talep

Bazen; işçilerin uzun yıllar boyunca hizmet verdikleri ve fazla çalışma ücretlerini alamadıkları işverenlerine karşı dava açtıklarında, geriye dönük tüm fazla çalışma ücretlerini alabileceklerini düşündüklerini görüyorum. Bu, ne yazık ki, mümkün değildir. Bir tür ücret olan fazla çalışma ücreti, zamanaşımına tabi olup bu süre 5 yıl olarak belirlenmiştir. O nedenle; işten ayrılan bir işçi, dava açtığı  tarihten itibaren geriye dönük olarak en çok 5 yıllık fazla çalışma ücretini alabilir. Unutulmamalıdır ki, işten bugün ayrılan bir işçi hemen dava açarsa geriye dönük 5 yıllık fazla çalışma ücretini alabilecekken; davayı örneğin bir sene sonra açarsa bu kez 4 yıllık alacağını alabilecektir.

Ödenmeyen fazla çalışma alacakları için ne yapılmalı?

Elbette bunun için işverene başvurmak ve geriye dönük ödeme istemek ilk seçenektir. Ancak bu seçenek zorunlu olmadığı gibi, çoğu zaman sonuç da vermemektedir. Bu durumda işçiye kalan, iş mahkemesinde dava açarak hakkını aramak olacaktır. Geriye dönük fazla mesai alacağı olduğunu iddia eden işçi, 5 yıllık zamanaşımı işlemeye devam ettiğinden, en kısa sürede davasını açmalıdır.

Geriye dönük fazla çalışma nasıl ispat edilir?

Dava açan işçinin bu iddiasını ispatlaması gerekecektir. Bu konu oldukça ayrıntılı olup bu yazının içinde anlatılması, konunun bütünlüğünü bozacaktır. O nedenle, dava açma aşamasına gelmiş bir işçinin bu noktada hukuki destek almasında fayda bulunmaktadır. Ancak yine de; işçinin çalıştığı dönem boyunca yazılı bir takım delilleri elde etmiş olmasının, lehinde tanık dinletebilmesinin, ücret bordrolarında fazla çalışma ücretlerinin hiç yer almamış olmasının işçiye fayda sağlayacağını belirtmek gerekir.

SONUÇ

Geriye dönük fazla çalışma ücretleri, dava yoluyla tahsil edilebilir. İşçinin, fazla çalışma yaptığına dair bir takım yazılı delillerinin bulunması, tanıklarının olması gibi hususlar onun işine yarayacakken; fazla çalışma ücreti içeren ücret bordrolarında ihtirazi kayıtsız imzalarının olması, yazılı delilinin olmaması ya da tanık bulamaması aleyhinde olacaktır.

Ayrıca; fazla çalışma ücretlerinin 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu da unutulmamalıdır. İşçi, isterse yirmi yıldır aynı işyerine çalışıyor olsun, dava açtığı / işverene yazılı olarak başvurduğu tarihten itibaren geriye dönük en çok 5 yıllık fazla çalışma ücretini alabilecektir.

 

,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

135 Yorum

  1. Merhaba

    Halen çalıştığım şirkette beyaz yakali oldugum gerekcesiyle fazla mesai odenmiyor. Geriye dönük Fazla mesailerimi almak ama ayni zamanda calismaya da devam etmek istiyorum. Şirket 5000 in üzerinde kişi çalıştırıyor, beyaz yakalı personeline Mesai vermiyor, sözlü ve yazılı olarak talep ettiğimizde, yanıt alamıyoruz.
    Calismaya devam ederek şirketten gecmis ve gelecek fazla mesailerimizi nasıl bir yasal yol ile alabiliriz?
    Teşekkürler şimdiden.

      1. Zeynel bey merhaba

        Link deki yazınızı okudum, orta düzey yöneticiyim, mesai saatlerimi ben belirlemiyorum ve üstümde birden fazla müdür var.

        Bu bilgiler ışığında ilk soruma yorum rica ediyorum.

        Teşekkürler.

        1. O halde, iş sözleşmenize bakmalısınız. Sözleşmenizde, ücretinize fazla mesai ücretinin peşinen dahi olduğu belirtilmemişse, bahsettikleriniz ışığında, size fazla mesai ücreti ödenmesi gerektiğini söyleyebilir miyim?

  2. Merhaba çalıştığım iş yerini 05.2012 tarihinde fazla mesaiden dava ettim dava 03.2015 de sonuçlandı karşı taraf davayı yargıtaya taşıdı dosya yargıtaya 05.2015 te 9.daireye ulaştı 30 ay sonra dosya durumum incelemede gözüküyor sorum şu dosyam daha nekadar yargıtayda bekler onanırsa avukatım benimle iletişime geçer mi(2yıldır görüşmüyoruz) avukatımın parayı alıp bana haber verme me ihtimali var mı? Teşekkürler

    1. Süresini bilmemiz mümkün değil. Ama avukatınızın size haber vermesi gerekir. Bunun dışında bir yorum yapmam etik olmaz.

  3. ben 2016 yılın ağustos ayında güvenlik görevlisi olarak işe başladım. işegiriş için gerekli evrakları ben teslim ettim ve işe başladım Haftada 6 gün 14 saat toplamda 84 saat çalıştım . ama fazla mesailerim ödenmedi bodrolarımı bana vermiyorlar (çalışan hiçbir personele vermiyorlar) bodromu bana zorla imzalatıyorlar imzalamazsan maaşın yatmaz diyorlar zorunlu temel ihtiyaçlarımı karşılamak için( ev kirası, su, elektrik, doğalgaz ve gıda) vb. mecburi yaşam ihtiyaçlarımı karşılamak için isteğim dışında benden imza alıyorlar sonra bankaya yatırıyorlar. Bodromda almadığım avanslar var. SONRA 2017 mart ayında bunlar beni işkur üzerinden girişini yapacağız dediler giriş yaptılar sonra anladım ki bunlar beni 7 ay gibi bir süre sigortasız çalıştırmışlar şimdi ben fazla mesailerimi almak istediğimi söyledim. vermiyorlar istediğin yere şikayet et diyor. (Hala aynı işyerinde çalışıyorum) Son iki ay maaş bodromu imzalamadım imzalamazsan paranı alamazsın diyorlar. güvenlik yaptığım çalıştığım yerde devamlı kameralar kayıt yapıyor birde burdaki müdür şayit. onun dışında işe giriş çıkış saatleri ile ilgili herhangi bir defter tutulmuyor. fazla mesailerimi ve bu sigortasızlık çalışmalarımla ilgilki ne gibi bir yol izlemem gerekir

    1. Bu durumda ya bu gerekçelerle haklı fesih yapabilirsiniz ya da Alo 170’e şikayette bulunabilirsiniz. Ama öyle ya da böyle bu durumları lahit vb. yollarla ispatlamanız gerekir.

  4. merhaba mustafa bey.
    2010 yılında tarafıma ödenmeyen fazla mesailer sebebi ile ayrıldığım iş yerine yine haklı sebep ile ayrılmış olmamdan kaynaklanan olarak kıdem tazminatımı almak için bu yıl dava açmayı düşünüyorum.

    fazla mesailerde zaman aşımı süresi 5 yıl, kıdem tazminatında ise 10 yıl olduğunu biliyorum. fakat dava açma sebebim fazla mesailerin ödenememesi kaynaklı olduğu için mahkeme kıdem ödemesi yapılması gerektiğine karar çıkarır mı? yoksa ispat edilemez diyerek kıdem alacağımı da reddeder mi? (fesih bildirimini noter kanalı ile yapmıştım)

    1. Serhat bey, fazla mesai alacaklarınızı isteseydiniz, alamazdınız. Ama kıdem tazminatı 10 yıllık zamanaşımına tabidir ve gerçekten de fazla mesailerinizin ödenmediğini ispat edebilirseniz, zamanaşımı süresi geçmediğinden, mahkeme lehinize karar verecektir.

  5. Merhaba mustafa bey 2013 yilinda ise basladim 2015te isten ayrildim hic bir hal talep etmiorum diye istifa dilekcesi yazdirdilar. son 12 ay boyunca gece vardiyasinda 14 saat calistiim mesai alamadim giris cikis saati yok sadece o gune imza atiyordum simdi dava acsam avukata vekalet verip en az kac sahit olursa mesaimi alabilirim nasil kanitlarim ve zaman asimi nedir suan zamn asimina ugramismiyim bunun icin neyapmaliyim cevabinizi bekliyorum

    1. Merhaba. Fazla mesai de dahil olmak üzere ücretler 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Bunun anlamı ise, örneğin bugün dava açsanız, en çok geriye dönük 5 yıllık fazla mesai ücretlerini alabileceğinizdir. Buna göre halen alacaklarınız zamanaşımına uğramamış, dava açabilirsiniz. Tanık sayısı önem arz etmez, ne kadar çok olursa o kadar iyi olur; ama önemli olan fazla mesai yaptığınıza mahkemeyi bir şekilde ikna edebilmenizdir.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.