Günlük çalışma süresi kaç saattir?

Günlük çalışma süresi kaç saat?

Bir işyerinde haftalık çalışma süresinin kaç saat olması gerektiği konusunda işçiler arasında bilgi eksikliği olduğunu görmekteyim. Bazı işçiler 12 saat, bazıları 11 saat derken işçilerin bir kısmı 8 saat ya da 7,5 saat olduğunu düşünmektedir. Peki hangisi doğru?

İş Kanununa göre çalışma süresi haftalık belirlenmiştir

İş Kanunu çalışma süresini günlük  belirlemektense haftalık belirlemeyi tercih etmiştir. Ayrıca taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça bu sürenin haftanın çalışılan günlerine eşit bölünmesini istemiştir. Kanunun belirlediği haftalık çalışma süresi ise, taraflar daha az kararlaştırmadıkları müddetçe 45 saattir.

İşçinin günlük çalışma süresi

İş Kanunu haftalık 45 saatlik çalışma süresinin haftanın çalışılan günlerine eşit bölünmesini istediğinden, 45 saati haftalık çalışma günlerine bölmemiz gerekecektir. Haftalık çalışma süresi kaç gündür? 6 gün mü 5 gün mü? Bu konuda da İş Kanunu haftada e az 1 gün / 24 saat kesintisiz dinlenmeyi şart koştuğundan haftalık çalışma günleri normal şartlar altında 6 gün kabul edilir.

O halde günlük çalışma süresi; haftalık çalışma süresi olan 45’in, 6’ya bölünmesiyle bulunur ve 7,5 saattir.

Günlük çalışma süresi daha az ya da çok belirlenebilir mi?

İş Kanununun belirlediği haftalık 45 saatlik çalışma süresi, çalışılabilecek en çok süredir. Bunun anlamı şudur: İstenirse haftalık çalışma süresi 45 saatin altında belirlenebilir ama istense bile üstünde belirlenemez. Buna göre bir işletme, işçilerinin haftalık çalışma süresini örneğin 40 saat belirlerse bunda bir sakınca yoktur; ancak işçilerle anlaşsa bile bu süreyi 46 saat olarak belirleyemez.

İşçinin günlük çalışmasının bir sınırı yok mu?

Elbette var. Yukarıda, İş Kanununun haftalık çalışma süresinin iş günlerine eşit olarak dağıtılmasını istediğini yazmıştık; ama bu zorunlu bir kural değildir. Yani haftalık 45 saatlik çalışma süresi işveren tarafından istenirse 6’ya istenirse mesela 4’e ya da 5’e bölünebilir. İşverene bu hakkı veren İş Kanunu, hakkın kötüye kullanılmaması için tedbirini de almış ve günlük en çok çalışma süresini de 11 saat olarak belirlemiştir. İşveren, çalışma süresini haftanın günlerine dağıtırken hiçbir günün çalışması tek başına 11 saati aşamayacaktır.

Ara dinlenmeleri çalışma süresine dahil mi?

isci calisma suresi iscidunyasi

İşçilerin aklını karıştıran durumların başında da ara dinlenmeleri yani mola ve yemek zamanları gelmektedir. Birçok işçi günlük çalışma süresini telaffuz ederken molalarını ve yemek aralarını da bu süreye dahil etmektedir. Örneğin sabah 08:00 ile 16:00 arasında işyerinde bulunan ve haftada 6 gün çalışan bir işçi günde 8 saatten haftada 48 saat çalıştığını iddia etmektedir. Halbuki işçinin çalışması aslında günde 7,5 saatten haftada 45 saattir. Çünkü işçinin her gün yarım saatlik yemek molası bulunmaktadır ve bu ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmamaktadır.

İşçi günlük çalışma süresinin üzerinde çalıştırılırsa ne olur?

İşçinin günlük çalışma süresinin kural olarak 7,5 saat olarak belirlendiğini yazmıştk. Ama bu ana kural esnetilebiliyor ve işçinin günlük çalışması 11 saati aşmamak üzere çalışma saatleri çeşitli günlere dağıtılabiliyordu. Peki işçinin günlük çalışma süresi 11 saatin üzerindeyse ne olacak?

Bu sorunun cevabı İş Kanununda yok ancak Yargıtay tarafından ortaya konulmuş bir içtihat var. Buna göre; işçinin günlük çalışma süresi 11 saati aştığı anda, işçinin haftalık toplam çalışma süresine bakılmaksızın 11 saatin üzerindeki her çalışması için fazla çalışma ücreti alması gerekir.

SONUÇ

İşçilerin kesin bir şekilde belirlenmiş bir günlük çalışma süresi yoktur. Ancak genel kural olarak işçinin günlük çalışma süresinin 7,5 saat olduğunu söyleyebiliriz. Bunun dışında;

– İşçinin günlük çalışma süresi en çok 11 saat olarak belirlenebilir.

– İşçinin günlük çalışma süresi kaç saat olarak belirlenmiş olursa olsun haftalık çalışma süresi 45 saati aşamaz.

– Ara dinlenmeleri, molalar, yemek araları vb. çalışma süresinden sayılmaz.

Not: İşçinin, haftalık çalışma süresinin üzerinde çalıştırılması durumunda ne olacağıyla ilgili şu yazıma göz atabilirsiniz.

 

,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

289 Yorum

  1. Daha bugün iş görüşmesine gittim . Bana günlük 12 saat çalışma 1 saati mola olsa 11 saat yapıyor 6 günden 66 saat, hafta tatili bir gün mesai prim hiç bisey yok, asgari ücret dendi. Yıl içinde de asgari ücrete zam gelse bile o zammı alabilmek için o iş yerinde bir yılı doldurmam lazımmış. Bir ay deneme süresinden sonra sigorta yapacaklarmış. Şartlarımız bu dendi. Şimdi benim anlamadığım kanun böyle derken onlar bu şartlarda işçi çalıştırabilir mi ? Böyle bir iş yerinde çalışılır mı? Anlamadım, aklım ermedi …
    Birde önceki çalıştığım iş yeri Subat ayında Şubat 28 gün diyo maaslarımızı eksik verdi benim bildiğim asgari ücret neyse o verilir? Net ödenen 1280 liraydı. Acaba böyle bisey var mı ben mi yanlış biliyorum. Bu uygulamayida ilk kez bu yıl yani Şubat 2017 de yapmışlar. Maaş bordralarinda çalışma ücreti günlük 59 lira üzerinden yaziyor. Hesabı nasıl yapılıyor farklı biseylere mi var anlamadım yani nasıl bir uygulama, var mı böyle bisey…
    Teşekkürler

    1. Merhaba. Şubatta 28 gün üzerinden maaş veren işyeri martta da 31 gün üzerinden veriyor mu? Söyledikleriniz ne yazık ki doğru. Çalışma şartları ile kanunun öngördükleri arasında büyük farklılıklar var.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.