İhbar tazminatı ve kıdem tazminatı arasındaki fark nedir?

İhbar tazminatı ve kıdem tazminatı arasındaki fark

İşten ayrılan işçiler, tazminat hakkının olup olmadığını sık sık bize soruyor. Bunu soran ziyaretçilerimiz, haklı oldukları durumda hem ihbar hem de kıdem tazminatı alabileceklerini düşünüyor. Ancak bu iki tazminat türü birbirinden farklıdır. O halde, kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı arasındaki farklar nelerdir? Önce bu tazminatların tanımını yapalım.

İhbar ve kıdem tazminatı nedir?

Kıdem tazminatı; aynı işveren bünyesinde en az 1 yıldır çalışan işçinin, iş sözleşmesinin belirli şartlarda sona ermesi halinde ona ödenen bir tazminat türüdür. Bu şartların neler olduğunu daha önce yazmıştık.

İhbar tazminatı ise, işyerinde en az bir günlük kıdemi olan işçi açısından söz konusu olan ve ihbar sürelerine uymayan tarafın, karşı tarafa ödemekle yükümlü olduğu tazminattır. Şimdi, bunların temel farklarını sıralayalım.

Ödeyecek taraf bakımından ihbar ve kıdem tazminatı

İhbar süresi ne zaman başlar?

Bu yazı da ilginizi çekebilir

İlk fark burada ortaya çıkar. Kıdem tazminatı sadece işveren tarafından ödenir; ancak ihbar tazminatı hem işçi hem de işveren tarafından ödenebilir. Çünkü ihbar tazminatının ön şartı, ihbar sürelerine uyulmamış olmasıdır.

Örneğin ortada haklı bir nedeni yokken işçisini çıkaran; ancak ona ihbar süresini kullandırmayan işveren ya da haklı bir nedeni olmadığı halde istifa eden ve ihbar süresini çalışmadan işten ayrılan işçi karşı tarafa ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olur.

ihbar tazminatı kıdem tazminatı farkları neler

İhbar ve kıdem tazminatından yapılan kesintiler

Kıdem tazminatından sadece damga vergisi kesilir. Bu oran oldukça düşük olup 2018 yılı için binde 7,59 yani yüzde 1’in altında bir kesintiyi ifade eder. Oysa ihbar tazminatından hem damga vergisi hem de en az %15 oranında gelir vergisi kesilir.

Sözleşme türleri bakımından ihbar ve kıdem tazminatı

Belirli süreli iş sözleşmesi söz konusu ise, sözleşmenin bitiş tarihi en baştan belli olduğu için ihbar süreleri kadar ayrıca çalışılması gerekmez. Bu nedenle belirli süreli iş sözleşmesinde ihbar tazminatı gündeme gelmez. Yine belirli süreli iş sözleşmesinin sonunda işçi normalde kıdem tazminatına hak kazanamaz. Ancak, sözleşmenin süresinde önce işveren tarafından haksız yere feshedilmesi ya da işçi tarafından haklı nedenle feshedilmesi halinde ve işçinin kıdemi de en az bir yıl ise, kıdem tazminatı hakkı doğar.

SONUÇ

İki tazminat türü arasındaki farkları yukarıda açıkladık. Son olarak hatırlatmak isterim ki; işten ayrılan bir işçi haklı olduğu durumlarda kıdem tazminatını alır. Ancak ihbar tazminatı için aynı şeyi söyleyemeyiz. Çünkü ihbar tazminatının gündeme gelmesi için, ihbar süresine uyması gereken tarafın buna uymaması gerekir.

Örneğin işten haklı nedenle fesih yaparak ayrılan bir işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Ancak, ihbar süresine uyması gerekmez. Bu nedenle de karşı tarafa ihbar tazminatı ödemez. Karşı taraf ise artık ihbar süresine tabi olmadığı için, bu işçi ihbar tazminatına hak kazanamayacaktır.


,
İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.