İhtirazi kayıt nedir?

Yazıyı sizin için güncelledik:

İşçiler alacakları için dava açtıklarında ve uyuşmazlık konusu mahkemeye taşındığında, ihtirazi kayıt kavramı önem arz eder. Çünkü özellikle maaş bordrosuna ihtirazi kayıt koyulması ya da koyulmaması sonucu etkiler. O halde ihtirazi kayıt nedir ve özellikle ücret bordrosunda ihtirazi kayıt ne işe yarar?

İhtirazi kayıt nedir?

İhtiraz, Türk Dil Kurumu’na göre “çekince” anlamına gelmektedir. Çekince ise “her hangi bir konuda ilerisini düşünerek çekinmeyi gerektiren bir sebep veya durum” olarak tanımlanmaktadır.

İş Kanununda ihtirazi kayıt

Birçok işçi “İhtirazi Kayıt” kavramını duymuştur. İş Kanunu açısından ihtirazi kayıt, imzalanan bir belgedeki çekincelerin ortaya konmasıdır. Bordroya ihtirazi kayıt, kıdem tazminatı ödeme evrakına ihtirazi kayıt, imzalatılan belgeye ihtirazi kayıt şeklinde devam eden çeşitleri vardır. Bu yazımızda bunlardan en meşhur ikisini, yani bordroda ihtirazi kayıt ve kıdem tazminatının taksitle ödenmesinde ihtirazi kayıt kavramlarını ele alacağız.

Ücret bordrosuna ihtirazi kayıt

İşverenler ücret hesap pusulasını her ay işçilerine imzalatmakla mükelleftir. Bu nedenle ücret hesap pusulası ya da ücret bordrosu birçok işyerinde işçilere imzalatılmaktadır. Hangi adla olursa olsun bu evrakları imzalamak, işçi açısından bir takım sonuçları meydana getirmektedir. Bunların önde geleni ise işçinin ücretini tam olarak aldığını göstermesidir.

Ama en önemli konu belki de fazla çalışma ile ilgilidir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre fazla çalışma ücreti içeren bir ücret bordrosu işçi tarafından ihtirazi kayıt olmaksızın imzalanmışsa; işçi, bordroda yazılı olandan daha çok fazla çalışma yaptığını ancak yazılı delillerle ispat edebilir.

Fazla mesai ispatı nasıl olur?

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

Bu, tam olarak şu anlama gelir. İşçi normal şartlar altında dava açıp fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini iddia ederse bunu her türlü delille ispat edebilir. Uygulamada en çok başvurulan ve işçi için en kolay yol ise TANIK yoluyla ispattır. İşte; eğer ücret bordrosunda ayda 1 saat bile olsa fazla çalışma ücreti ödenmiş görünüyorsa ve işçi, ihtirazi kayıt koymaksızın bordroyu imzalamışsa; daha sonra fazla çalışmalarını dava konusu yaptığında, bordroda yazılı sürenin üstünde fazla çalışma yaptığını sadece YAZILI delille ispatlamak zorunda kalacak, tanık delilinden faydalanamayacaktır.

Örnek ihtirazi kayıt aşağıdakine benzer ifadeler olabilir:

“Bordroda yazılandan daha çok fazla çalışma ücretim saklı kalarak imzalıyorum.”

“Fazla çalışma ücretim saklıdır.”

ihtirazi kayıt nedir

Kıdem tazminatının taksitle ödenmesi halinde ihtirazi kayıt

Kıdem tazminatının hangi durumlarda taksitle ödenebileceğini şu yazımızda açıklamıştık: iscidunyasi.com/taksitle-kidem-tazminati-odenmesi-mumkun-mu

İşçi, taksitle ödemeyi kabul ederse, kabul ettiğine dair imzaladığı evraka ihtirazi kayıt düşmelidir. Bu kaydı düşmezse işçi, taksitle ödenen kıdem tazminatı için faiz isteme hakkını kaybeder.

Örnek ihtirazi kayıtlar şu şekilde olabilir:

“Kıdem tazminatımın geç ve taksitle ödenmesinden doğacak faiz hakkım saklı kalarak imzalıyorum.”

“Geç ödeme kaynaklı faiz hakkım saklıdır.”

maaş bordrosu ihtirazi kayıt örneği

İhtirazi kayıt Yargıtay kararları

Aşağıya örnek olarak aldığımız Yargıtay kararları incelendiğinde, hem ücret bordrosunda hem de diğer belgelerde ihtirazi kaydın önemi ve sonuçları daha iyi anlaşılacaktır.

“… Somut olayda davacının imzasını taşıyan ücret bordrolarında günlük 1 saat fazla mesai tahakkuku bulunduğu ve davacının fazla mesai ücretini ihtirazi kayıt koymadan aldığı anlaşılmaktadır. Davacı imzasını taşıyan ihtirazi kayıt içermeyen ücret bordrolarında yazılı olandan daha fazla çalışma yaptığını yazılı delil ile ispat edememiştir…” (9 Hukuk, 2008/41591 E. ve 2010/34884 K.)

“… İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır…” (9 Hukuk, 2014/33685 E. ve 2016/5304 K.)

“… Davacıya yapılan ödemelerin banka vasıtasıyla yapıldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Dairemiz uygulamasına göre, banka aracılığıyla yapılan ödemeler bordrodaki tahakkuka uygun ise; başka bir anlatımla, bordroda tahakkuk ettirilen ücretler ödenmişse ve bu ödeme sırasında işçinin bir ihtirazi kaydı mevcut değilse bordrolar imzalanmış gibi kabul edilir.

Bu durumda tahakkuk edip ödenen fazla çalışmalarından daha fazla bir çalışma mevcutsa eşdeğerde yazılı bir delille kanıtlanması gerekir. Yapılacak iş ,davacının ücret ödemesinin yapıldığı banka kayıtları getirtilerek tahakkuk bulunan ve ödendiği tespit edilen aylar dışlanmak sureti ile tahakkuk bulunmayan aylar için davacının fazla mesai ücret alacağını hesaplattırmak ve çıkacak sonuca göre karar vermektir…” (7 Hukuk, 2014/4179 E. ve 2014/11391 K.)

ücret bordrosu ihtirazi kayıt

SONUÇ

İhtirazi kayıt, ilgili evrakta mutlaka yazılı olarak belirtilmelidir. Bir çekincenin ortaya konduğu bu ifade, işçiye ileride özellikle dava aşamasında çok büyük fayda getirecektir. Tersine, ihtirazi kayıt koyulması gereken yerlerde koyulmaması halinde, işçi açısından hak kayıplarına sebep olabilecektir.

Özelikle ücret bordrosunda yer alan kalemlerde yanlışlık olduğu düşünülüyorsa, örneğin hak edilen fazla mesai ücretinin ya da genel tatil ücretinin veya buna benzer kalemlerin eksik olduğu görülüyorsa, ücret bordrosu imzalanırken bir ihtirazi kayıt yazmak çok faydalı olacaktır.

 


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

2 Yorum

  1. Selam.. Ben restaurantta aşçı olarak çalışmaktayım 5 yıldır çalışıyorum. Bu güne kadar bordro imzalamadım senelik izin çıkmazından sonra ters düştük ve 2 aydır bordro imzalatıyorlar asgari ücret üzerinden asgari ücreti bankadan kalan 3000 lirayıda elden alıyorum çalışma sürem 12 saat ben ne yapmalıyım bilgilendirirsenşz sevinirim.

    1. Fatih bey ya imza atarak çalışmaya devam etmeli ya da işverenle sorun yaşamayı seçmelisiniz. Böyle durumlarda, işe ihtiyaç varsa, çalışmaya devam etmeyi ama bu arada gerçek ücrete ya da mesai vb. hususlara yönelik yazılı deliller toplamayı işçilere öneriyorum.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.