İş sözleşmesi imzalamayan işçinin hakları

Sözleşmesiz çalışan işçi hangi haklara sahiptir?

İşçi ile işveren arasındaki ilişkinin özel şartları iş sözleşmesiyle belirlenir. Kanunların temel hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla da, taraflar sözleşmeyi diledikleri gibi doldurabilir. Bir anlaşmazlık durumunda ise bu iş sözleşmesi dikkate alınır. O halde, sözleşmesiz çalışan bir işçi hangi haklara sahip olacaktır?

İş sözleşmesinin yazılı yapılması

Daha önce yazdığım bir makalede de açıkladığım üzere, her iş sözleşmesinin yazılı olarak düzenlenmesi zorunlu değildir. Ancak süresi 1 yıl ve üzerinde olan iş sözleşmesi ile çağrı üzerine çalışmaya dayalı iş sözleşmesi ile takım sözleşmesi yazılı yapılmak zorundadır.

İş Kanunu hükümlerinin etkisi

İşçi ile işveren arasındaki ilişkide temel kural; bunların belirleyeceği hiçbir kuralın İş Kanununa aykırı olamamasıdır. Öyle ki; örneğin İş Kanununda haftalık 45 saatin üzerindeki çalışmalar fazla mesai olarak kabul edilirken, iş sözleşmesinde bu süre 50 saat olarak belirlense, ilgili madde yok hükmünde olacaktır.

Çünkü işçi lehine olan İş Kanun hükümleri, işçinin rızası alınsa bile, onun aleyhinde düzenlenemez. Yine işçiye hafta tatilinin 2 haftada bir gün verilmesi, yıllık iznin 10 gün belirlenmesi ya da işçinin sürekli olarak gece çalıştırılmasının kararlaştırılması da mümkün değildir.

işçinin sözleşmesiz çalışması

İş sözleşmesi yoksa İş Kanunu var

İşçinin iş sözleşmesi imzalamamış olması, onun hiçbir hakkı olmadığı anlamına gelmez. Tersine, bu durumun işçinin lehine bile olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü işverenler bazı peşin onayları genelde iş sözleşmesiyle alır ve işçinin çoğu zaman bundan haber bile olmaz.

İş sözleşmesi imzalamamış bir işçi, İş Kanununun işçilere tanıdığı bütün haklardan yararlanacaktır. Onun da ihbar süresi, yıllık izni ya da fazla mesai ücreti alma imkanı olacaktır. O da kıdem tazminatı ya da ihbar tazminatından faydalanabilecektir.

SONUÇ

Sözleşmesiz çalışan bir işçi, iş sözleşmesi imzalamamış olsa da bütün haklara sahiptir. Onun haklarının yer aldığı belge İş Kanununun kendisi olacaktır. Ortada bir iş sözleşmesi olmadığı için, ortaya çıkabilecek her türlü anlaşmazlık ve uyuşmazlık İş Kanununa göre çözümlenecektir.

İş sözleşmesi imzalamamış bir işçinin hiçbir hakka sahip olmadığı söylemek tamamen yanlıştır. Yıllık izin hakkından kıdem tazminatına kadar tüm haklar bu işçi için de geçerlidir.

, ,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

5 Yorum

  1. Hocam merhabalar ben 2 ekim pazartesi günü işten çıkarıldıldım. Ama benim çıkışım 30 Eylül de verilmiş. Tartışmadan dolayı 2 eylül günü öğle arası işten çıkarıldım. 30 çıkışım olduğundan dolayı bir hak alabilirmiyim işverenden.

  2. bir tekstil firmasında şoför olarak işe başladım. herhangi sözleşme imzalamadan sözlü olarak 2 ay deneme süresi olacak, 3. ay şartlar tekrar konuşulur denildi. sigortamın ilk gün başladığını söylediler. dün 10 gün bitti ve bugün telefonla frekans tutmuyor gibi saçma bahaneyle işten çıkarıldığımı ilettiler. bu nasıl oluyor soruma cevap olarak sözleşmen yok çalıştığın kadarını alırsın, yolun açık olsun dendi. inanın başka hiç bir dialog ya da bu harekete sebep olacak davranışım olmadı. resmen aşağıladılar. amacım paradan ziyade hakkımı savunmak ve aynı terbiyesizliğin başkalarına yapılmaması. mağduriyetimi giderecek herhangi bir yol var mıdır? noterden ihtarname çekersem ne gibi bir sonuç alırım?

    1. Gürhan bey, iş sözleşmeniz olmadığında göre, resmi olarak deneme süresinden de bahsedemeyiz. Bu durumda sizi işten çıkaran işverenin, en az 2 hafta önceden bildirimde bulunması gerekirdi. Öyleyse, hem 2 haftalık ihbar tazminatı hem de varsa maaş alacağınız mevcut demektir. İhtarname çekebilirsiniz ya da doğrudan dava da açabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.