İş sözleşmesi imzalamayan işçinin hakları

Sözleşmesiz çalışan işçi hangi haklara sahiptir?

İşçi ile işveren arasındaki ilişkinin özel şartları iş sözleşmesiyle belirlenir. Kanunların temel hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla da, taraflar sözleşmeyi diledikleri gibi doldurabilir. Bir anlaşmazlık durumunda ise bu iş sözleşmesi dikkate alınır. O halde, sözleşmesiz çalışan bir işçi hangi haklara sahip olacaktır?

İş sözleşmesinin yazılı yapılması

Daha önce yazdığım bir makalede de açıkladığım üzere, her iş sözleşmesinin yazılı olarak düzenlenmesi zorunlu değildir. Ancak süresi 1 yıl ve üzerinde olan iş sözleşmesi ile çağrı üzerine çalışmaya dayalı iş sözleşmesi ile takım sözleşmesi yazılı yapılmak zorundadır.

İş Kanunu hükümlerinin etkisi

İşçi ile işveren arasındaki ilişkide temel kural; bunların belirleyeceği hiçbir kuralın İş Kanununa aykırı olamamasıdır. Öyle ki; örneğin İş Kanununda haftalık 45 saatin üzerindeki çalışmalar fazla mesai olarak kabul edilirken, iş sözleşmesinde bu süre 50 saat olarak belirlense, ilgili madde yok hükmünde olacaktır.

Çünkü işçi lehine olan İş Kanun hükümleri, işçinin rızası alınsa bile, onun aleyhinde düzenlenemez. Yine işçiye hafta tatilinin 2 haftada bir gün verilmesi, yıllık iznin 10 gün belirlenmesi ya da işçinin sürekli olarak gece çalıştırılmasının kararlaştırılması da mümkün değildir.

işçinin sözleşmesiz çalışması

İş sözleşmesi yoksa İş Kanunu var

İşçinin iş sözleşmesi imzalamamış olması, onun hiçbir hakkı olmadığı anlamına gelmez. Tersine, bu durumun işçinin lehine bile olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü işverenler bazı peşin onayları genelde iş sözleşmesiyle alır ve işçinin çoğu zaman bundan haber bile olmaz.

İş sözleşmesi imzalamamış bir işçi, İş Kanununun işçilere tanıdığı bütün haklardan yararlanacaktır. Onun da ihbar süresi, yıllık izni ya da fazla mesai ücreti alma imkanı olacaktır. O da kıdem tazminatı ya da ihbar tazminatından faydalanabilecektir.

SONUÇ

Sözleşmesiz çalışan bir işçi, iş sözleşmesi imzalamamış olsa da bütün haklara sahiptir. Onun haklarının yer aldığı belge İş Kanununun kendisi olacaktır. Ortada bir iş sözleşmesi olmadığı için, ortaya çıkabilecek her türlü anlaşmazlık ve uyuşmazlık İş Kanununa göre çözümlenecektir.

İş sözleşmesi imzalamamış bir işçinin hiçbir hakka sahip olmadığı söylemek tamamen yanlıştır. Yıllık izin hakkından kıdem tazminatına kadar tüm haklar bu işçi için de geçerlidir.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

19 Yorum

  1. bir tekstil firmasında şoför olarak işe başladım. herhangi sözleşme imzalamadan sözlü olarak 2 ay deneme süresi olacak, 3. ay şartlar tekrar konuşulur denildi. sigortamın ilk gün başladığını söylediler. dün 10 gün bitti ve bugün telefonla frekans tutmuyor gibi saçma bahaneyle işten çıkarıldığımı ilettiler. bu nasıl oluyor soruma cevap olarak sözleşmen yok çalıştığın kadarını alırsın, yolun açık olsun dendi. inanın başka hiç bir dialog ya da bu harekete sebep olacak davranışım olmadı. resmen aşağıladılar. amacım paradan ziyade hakkımı savunmak ve aynı terbiyesizliğin başkalarına yapılmaması. mağduriyetimi giderecek herhangi bir yol var mıdır? noterden ihtarname çekersem ne gibi bir sonuç alırım?

    1. Gürhan bey, iş sözleşmeniz olmadığında göre, resmi olarak deneme süresinden de bahsedemeyiz. Bu durumda sizi işten çıkaran işverenin, en az 2 hafta önceden bildirimde bulunması gerekirdi. Öyleyse, hem 2 haftalık ihbar tazminatı hem de varsa maaş alacağınız mevcut demektir. İhtarname çekebilirsiniz ya da doğrudan dava da açabilirsiniz.

  2. Hocam merhabalar ben 2 ekim pazartesi günü işten çıkarıldıldım. Ama benim çıkışım 30 Eylül de verilmiş. Tartışmadan dolayı 2 eylül günü öğle arası işten çıkarıldım. 30 çıkışım olduğundan dolayı bir hak alabilirmiyim işverenden.

  3. bir iş yerinde satış elemanı olarak çalışıyorum 2 yıldır şirketin tahsilat ve mal sorumluluğum sözleşmem olmadığı için beyan edilmedi bu konuda sorumluluğum varmı eksik ürün ve para bahanesiyle işten çıkartılmaya çalışıyorlar haklarım nelerdir teşekkürler ..

  4. 1 yılım dolmak üzere sözleşme yapılmadı senem doldugunda çıkış istesem bütün haklarımı alabilirmiyim

    1. Siz işten ayrılacaksanız, yıllık izin ücreti hariç başkaca bir hak iddia edemezsiniz.

  5. 13 yıldır çalıştığım işyerinden ayrılmak istiyorum tabiki tazminatımı da alabilmek. Sözleşmemin zamanı geldiğinde imzalamasam ne olur işten atılırsam tazminat alabilirmiyim acaba

    1. Merhaba. İşten ayrılan siz olursanız ve haklı bir gerekçeniz olmazsa, tüm kıdem tazminatınızı yakabilirsiniz. Bu konuda profesyonel destek almanızı öneririm.

  6. 06.08.2015 tarihinde işe girdim, 07.08.2017 tarihinde evlendim ve evlilikten dolayı işten kıdem tazminatımı da alıp ayrılmak istiyorum. iş sözleşmesi yapıp yapmadığımı hatırlamıyorum dilekçe verdiğimde evlilikten dolayı iş sözleşmemi sona erdiriyorum olarak belirtmem gerekiyormuş. bundan dolayı sözleşmem yoksa bir sıkıntı yaşarmıyım. Birde 06.08.2018 tarihinde dilekçe versem bu yılın senelik izinlerinin ücretini de alabilirmiyim.

    1. Merve hanım, sözleşmenizin olmaması sonucu değiştirmez. 07/08/2018 tarihinde işten ayrılın ki, yıllık izin ücretini de talep edebilin.

  7. Merhabalar, 4aralık2017 de başladığım iş yerinden 8haziran2018de işten çıkarıldım, sigorta başlangıcım 17ocak olarak gözüküyor. Cuma günü işten çıkarıldım fakat ihbar süremi doldurmama izin verilmedi çok mağdur durumdayım. 30mayısta maaşımı aldım üstüne 7gün çalışmış oluyorum iş sözleşmem yok ihbar süremin ücretini ve fazla çalıştığım 7günün maaşımı alabilirim değil mi

  8. Iki yıldır sözleşmeli çalıştığım şirketimde 19.01.2018 yılında sözleşmem bitti ve yeni sözleşmeyi 20.06.2018 tarihinde tekrar yapmak istediklerini söylediler. Sözleşmesiz çalıştığım bu 6 ay yeni sözleşmeye eklenmeli mi .

    1. Reyhan hanım, buna gerek yok. Zaten çalışmışsınız ve haklarınız zayi olmayacaktır.

  9. Merhaba 4.5 yıldır iş sözleşmesiz sigortali olarak çalışıyorum. Maaşımı 15 20 gun bazen 1 ay gecikmeli elden aliyorum aldigim maaş 3400 tl sigortam asgari ücretten görünüyor yilik izin vermem diyor kendi isteğimle ayrildigimda hangi haklara sahibim.

  10. çalıştığım iş yerinden ayrılmak istiyorum mesai ücreti yıllık izin nöbet sonrası izinlerim gibi hiç bir hakkımı kullanamıyorum (eczanede çalışıyorum) en önemlisi de iş sözleşmem yok 10 yıllık çalısanım haklarımı alabilirmiyim

    1. Murat bey aslında, sözleşmenizin olmaması sizin için en önemsiz şeydir. Bunun doğrudan bir etkisi bile olmaz. Ama izin kullanamama ya da mesai ücreti alamama net birer haklı fesih nedenidir.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.