İş sözleşmesi imzalamayan işçinin hakları

Sözleşmesiz çalışan işçi hangi haklara sahiptir?

İşçi ile işveren arasındaki ilişkinin özel şartları iş sözleşmesiyle belirlenir. Kanunların temel hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla da, taraflar sözleşmeyi diledikleri gibi doldurabilir. Bir anlaşmazlık durumunda ise bu iş sözleşmesi dikkate alınır. O halde, sözleşmesiz çalışan bir işçi hangi haklara sahip olacaktır?

İş sözleşmesinin yazılı yapılması

Daha önce yazdığım bir makalede de açıkladığım üzere, her iş sözleşmesinin yazılı olarak düzenlenmesi zorunlu değildir. Ancak süresi 1 yıl ve üzerinde olan iş sözleşmesi ile çağrı üzerine çalışmaya dayalı iş sözleşmesi ile takım sözleşmesi yazılı yapılmak zorundadır.

İş Kanunu hükümlerinin etkisi

İşçi ile işveren arasındaki ilişkide temel kural; bunların belirleyeceği hiçbir kuralın İş Kanununa aykırı olamamasıdır. Öyle ki; örneğin İş Kanununda haftalık 45 saatin üzerindeki çalışmalar fazla mesai olarak kabul edilirken, iş sözleşmesinde bu süre 50 saat olarak belirlense, ilgili madde yok hükmünde olacaktır.

Çünkü işçi lehine olan İş Kanun hükümleri, işçinin rızası alınsa bile, onun aleyhinde düzenlenemez. Yine işçiye hafta tatilinin 2 haftada bir gün verilmesi, yıllık iznin 10 gün belirlenmesi ya da işçinin sürekli olarak gece çalıştırılmasının kararlaştırılması da mümkün değildir.

işçinin sözleşmesiz çalışması

İş sözleşmesi yoksa İş Kanunu var

İşçinin iş sözleşmesi imzalamamış olması, onun hiçbir hakkı olmadığı anlamına gelmez. Tersine, bu durumun işçinin lehine bile olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü işverenler bazı peşin onayları genelde iş sözleşmesiyle alır ve işçinin çoğu zaman bundan haber bile olmaz.

İş sözleşmesi imzalamamış bir işçi, İş Kanununun işçilere tanıdığı bütün haklardan yararlanacaktır. Onun da ihbar süresi, yıllık izni ya da fazla mesai ücreti alma imkanı olacaktır. O da kıdem tazminatı ya da ihbar tazminatından faydalanabilecektir.

SONUÇ

Sözleşmesiz çalışan bir işçi, iş sözleşmesi imzalamamış olsa da bütün haklara sahiptir. Onun haklarının yer aldığı belge İş Kanununun kendisi olacaktır. Ortada bir iş sözleşmesi olmadığı için, ortaya çıkabilecek her türlü anlaşmazlık ve uyuşmazlık İş Kanununa göre çözümlenecektir.

İş sözleşmesi imzalamamış bir işçinin hiçbir hakka sahip olmadığı söylemek tamamen yanlıştır. Yıllık izin hakkından kıdem tazminatına kadar tüm haklar bu işçi için de geçerlidir.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

41 Yorum

  1. bir tekstil firmasında şoför olarak işe başladım. herhangi sözleşme imzalamadan sözlü olarak 2 ay deneme süresi olacak, 3. ay şartlar tekrar konuşulur denildi. sigortamın ilk gün başladığını söylediler. dün 10 gün bitti ve bugün telefonla frekans tutmuyor gibi saçma bahaneyle işten çıkarıldığımı ilettiler. bu nasıl oluyor soruma cevap olarak sözleşmen yok çalıştığın kadarını alırsın, yolun açık olsun dendi. inanın başka hiç bir dialog ya da bu harekete sebep olacak davranışım olmadı. resmen aşağıladılar. amacım paradan ziyade hakkımı savunmak ve aynı terbiyesizliğin başkalarına yapılmaması. mağduriyetimi giderecek herhangi bir yol var mıdır? noterden ihtarname çekersem ne gibi bir sonuç alırım?

    1. Gürhan bey, iş sözleşmeniz olmadığında göre, resmi olarak deneme süresinden de bahsedemeyiz. Bu durumda sizi işten çıkaran işverenin, en az 2 hafta önceden bildirimde bulunması gerekirdi. Öyleyse, hem 2 haftalık ihbar tazminatı hem de varsa maaş alacağınız mevcut demektir. İhtarname çekebilirsiniz ya da doğrudan dava da açabilirsiniz.

  2. Hocam merhabalar ben 2 ekim pazartesi günü işten çıkarıldıldım. Ama benim çıkışım 30 Eylül de verilmiş. Tartışmadan dolayı 2 eylül günü öğle arası işten çıkarıldım. 30 çıkışım olduğundan dolayı bir hak alabilirmiyim işverenden.

  3. bir iş yerinde satış elemanı olarak çalışıyorum 2 yıldır şirketin tahsilat ve mal sorumluluğum sözleşmem olmadığı için beyan edilmedi bu konuda sorumluluğum varmı eksik ürün ve para bahanesiyle işten çıkartılmaya çalışıyorlar haklarım nelerdir teşekkürler ..

  4. 1 yılım dolmak üzere sözleşme yapılmadı senem doldugunda çıkış istesem bütün haklarımı alabilirmiyim

    1. Siz işten ayrılacaksanız, yıllık izin ücreti hariç başkaca bir hak iddia edemezsiniz.

  5. 13 yıldır çalıştığım işyerinden ayrılmak istiyorum tabiki tazminatımı da alabilmek. Sözleşmemin zamanı geldiğinde imzalamasam ne olur işten atılırsam tazminat alabilirmiyim acaba

    1. Merhaba. İşten ayrılan siz olursanız ve haklı bir gerekçeniz olmazsa, tüm kıdem tazminatınızı yakabilirsiniz. Bu konuda profesyonel destek almanızı öneririm.

  6. 06.08.2015 tarihinde işe girdim, 07.08.2017 tarihinde evlendim ve evlilikten dolayı işten kıdem tazminatımı da alıp ayrılmak istiyorum. iş sözleşmesi yapıp yapmadığımı hatırlamıyorum dilekçe verdiğimde evlilikten dolayı iş sözleşmemi sona erdiriyorum olarak belirtmem gerekiyormuş. bundan dolayı sözleşmem yoksa bir sıkıntı yaşarmıyım. Birde 06.08.2018 tarihinde dilekçe versem bu yılın senelik izinlerinin ücretini de alabilirmiyim.

    1. Merve hanım, sözleşmenizin olmaması sonucu değiştirmez. 07/08/2018 tarihinde işten ayrılın ki, yıllık izin ücretini de talep edebilin.

  7. Merhabalar, 4aralık2017 de başladığım iş yerinden 8haziran2018de işten çıkarıldım, sigorta başlangıcım 17ocak olarak gözüküyor. Cuma günü işten çıkarıldım fakat ihbar süremi doldurmama izin verilmedi çok mağdur durumdayım. 30mayısta maaşımı aldım üstüne 7gün çalışmış oluyorum iş sözleşmem yok ihbar süremin ücretini ve fazla çalıştığım 7günün maaşımı alabilirim değil mi

  8. Iki yıldır sözleşmeli çalıştığım şirketimde 19.01.2018 yılında sözleşmem bitti ve yeni sözleşmeyi 20.06.2018 tarihinde tekrar yapmak istediklerini söylediler. Sözleşmesiz çalıştığım bu 6 ay yeni sözleşmeye eklenmeli mi .

    1. Reyhan hanım, buna gerek yok. Zaten çalışmışsınız ve haklarınız zayi olmayacaktır.

  9. Merhaba 4.5 yıldır iş sözleşmesiz sigortali olarak çalışıyorum. Maaşımı 15 20 gun bazen 1 ay gecikmeli elden aliyorum aldigim maaş 3400 tl sigortam asgari ücretten görünüyor yilik izin vermem diyor kendi isteğimle ayrildigimda hangi haklara sahibim.

  10. çalıştığım iş yerinden ayrılmak istiyorum mesai ücreti yıllık izin nöbet sonrası izinlerim gibi hiç bir hakkımı kullanamıyorum (eczanede çalışıyorum) en önemlisi de iş sözleşmem yok 10 yıllık çalısanım haklarımı alabilirmiyim

    1. Murat bey aslında, sözleşmenizin olmaması sizin için en önemsiz şeydir. Bunun doğrudan bir etkisi bile olmaz. Ama izin kullanamama ya da mesai ücreti alamama net birer haklı fesih nedenidir.

  11. Merhaba
    Aralık 2014 ten beri bir şirkette taşeron olarak çalışıyorum. Bordro vermiyor ve bu konuda şikayetimi oluşturdum alo 170 aracılığıyla.
    Gecikmeli olarak mesai ücreti ödedi aralık-2017 nin mesaisini ağustos 2018 de odedi.
    Ben işverenine sözleşme yaptığımı hatırlamıyorum
    Ve son olarakta 2017 den 2018 e geçişte müşterinin yani hizmet verdiğim yerin kendi bağlı olduğum şirkete zam yaptığını öğrendim sadece bana zam yapılmamış.
    Ve zam neden olması dediğimde böyle anlaşıldı denildi
    Bu durumda mahkemede hakkımı arayabilir miyim

  12. Merhabalar kolay gelsin ben 11.02.2006 tarihinden bu yana teknik istif diye bir firmada çalışıyorum 01.01.2016 tarihinde bizler is sözleşmesi diye 3 sayfalık bir yazı gönderdiler okudum orada yazan yazı su türkiye genelinde gönderdiğim yere 3 gün içinde is başı yapmam lazim giriş tarihin 01.01.2016 dır yazısını gördüm bu yüzden imza atmadım sözleşmeye simdi ise maaş bordrosu göndermiyorlar türkkep diye bir yazılım satın almışlar bununla ilgili yazıyı okuduğumda tüm yazışmalar buradan yapilacak ihtar da buraya gönderecekler mis 3 gün içinde cevap vermezsem ne türkkep nede teknik istiften kıdem tazminatı alabilirsin yazısı vardı ben kabul etmedim dilekçe yazdım bugün itibariyle de 3 gün 16.00/24.00 vardiye yazmışlar 4günde 24.00/08.00 vardiyası yazmışlar ben ike la yoluyla anlaşalım diye bir çıkış kağıdı gönderdim ama muhattap olacak kimse yok ne yapmam gerekiyor acaba saygılarla iyi çalışmalar kolay gelsin hayırlı gunler

    1. Sizin yapmanız gereken, çalışmaya devam etmek ve işveren tarafından çıkarılırsanız o zaman hakkınızı aramaktır. İşten siz ayrılacaksanız haklı fesih gerekçesi bularak ayrılmalısınız.

  13. Merhabalar ben özel bir anaokulunda işebaşlıyacagim işveren asgari ücret ödeyeceğini ve çalışma saatini 9 dan 6 ya kadar olduğunu söyledi fakat 2 haftada bir 5 gün 1.5 saat fazla mesai çalışmami istiyor fakat fazladan çalışılan saatin ücretini odemiyor ne yapmalıyım ayrıca iş sözleşmesi yapicagini söylüyor ileride tazminat almak için ne yapabilirim…

    1. Betül hanım ileride tazminat almak için şu anda bir şey yapamazsınız. Fazla mesai yaparsanız ve bunların ücretleri ödenmezse, bir gün işten ayrılırken bu durumu gerekçe göstererek haklı nedenle fesih yaparsınız ve tazminatınızı talep edebilirsiniz.

  14. Merhaba. Bir şirkete 12 gün çalıştım. İş sözleşmem yok sigortamda başlatılmadı. 2 hafta deneme süresi kararlaştırdık sözlü olarak. 12 gün sonra tecrübesiz olduğum için çıkarıldım ve paramı vermek istemediler hakkımı savunduğum içinde, normalde 12 günlüğümü 2100 TL üzerinden verilmesi gerekirken asgari ücret üzerinden verildi. 200 TL eksik verildi. 200 TL umrumda değil fakat uyanıklık yapıp hakkım olduğu halde hakkımı yedikleri için kendime yediremiyorum. Bunun için hukuki bir yol var mı acaba basvurabileceğim ?

  15. Merhaba ben özel bir şirkette taşören olarak 3 yıl 9 aydır çalışan bir bayan olarak bunun 2 yıl 9 ayını sürekli gece çalışan bir bayan olarak ne yapmam gerekiyor bu ay özel şirketler le taşeron sözleşmesi sona erecek taşeron şirket aynı binada hizmet veriyor bana bizimle çalışmak zorunda kılıyor gidersen hiç bir hak talep edemezsin diyor ben ayrılmak istiyorum nasıl haklarımı alırım şimdiden teşekkür ederim.

  16. merhaba ben 3.5 yıldır bir sitede temizlik personeli olarak çalışıyorum işe başladığımda her hangi bir sözleşme teklifi olmadı sabah 8 akşam 18:00 dendi cumartesi günüde tam gün çalıştık 2015 1.150 tl ile işe başladım şimdi aldığım ücret 1.800 AGİ YEMEK YOL İÇİNDE DİYE BANA SÖZLEŞME İMZALATMAK İSTENİYOR ÇALIŞMA BAKANLIĞINDAN DENETİME GELDİLER ŞİMDİ MAAŞLAR BANKAYA YATIYOR SÖZLEŞMEYE İMZA ATMASAM NE OLUR AYRICA MAAŞLARDA İYİLEŞTİRME İSTEDİ BAZI ARKADAŞLAR BU YÜZDEN İŞTEN ÇIKARILDILAR BENDE KENDİ İSTEĞİMLE ÇIKSAM HEM KİDEM HEMDE İHBAR VE GERİYE DÖNÜK RESMİ TATİLLER FAZLA MESAİLERİMİ ALABİLİRMİYİM TEŞEKKÜRLER

    1. Ümit bey; resmi tatillerde çalışıyor ama ücretini alamıyorsanız ya da fazla mesai yapıyor ama fazla mesai ücreti alamıyorsanız, bunlar haklı fesih sebepleridir. Bu gerekçelerle işten ayrılırsanız kıdem tazminatınızın ödenmesi gerekir. İhbar tazminatı alamazsınız. Sözleşmeyi imzalamanız çok şeyi değiştirmez. Şu yazımıza göz atın: iscidunyasi.com/is-sozlesmesi-hangi-hallerde-yenilenir

  17. Ben 1 yildan fazla bi iş yerinde sigortali calistim ve calismaya devam ediyorum sabah 8.00 aksam 19.00 ve ben zam istiyorum verilmedigi.icin isten ayrılırsam tazminat alirmiyim işe girdigimde sozlesme falan imzalamadim bana yardimci olurmusunuz tskler

    1. Galip bey, zam konusunda net bir şey söylemek zor. Ama fazla mesai yapıyor ve ücretini alamıyorsanız, bu sizin için bir haklı fesih sebebi olacaktır.

  18. Merhaba daha önce tam zamanlı bir sözleşme altında part time olarak çalıştığım işimden istifa ettim , 20 gün sonra işime geri döndüm tekrar sözleşme yapılmadı , eski sözleşmemi personel dosyasında tutmaya devam ediyorlar ,eski sözleşme geçerli midir ? yoksa ben şuan sözleşmesiz çalışan bir personel miyim ?

    1. Ömer bey, kanaatimce yeni sözleşme yapılması gerekir. Ama bire bir aynı şartlarda çalışıyorsanız, sözleşme çok önem arz etmeyecektir.

  19. Merhabalar, 01.02.2018 tarihinde işe başladım. 3 ay işkur eğitim programcılığı üzerinden işe başladım ve bu nedenle 5. ayda sigorta yapıp resmi olarak işe başladım. bu seferde KOSGEB nitelikli eleman olarak işe devam ediyorum. bu durumda benim işe asıl başlama tarihim işkur dahil tarihim mi yoksa 5. ay mı oluyor? ayrıca iş sözleşmem yok. Şuanda işten çıksam ihbar sürem var mıdır? kaç gündür? ihbar süresini beklemeden direk istifamı verip çıkabilir miyim?

  20. Merhaba. Ben 3 ay boyunca bir lokantada iş sözleşmesi olmaksızın çalıştım. Sigortam vardı. Fakat bu sabah işyeri beni telefonla arayıp işime son verildiğini söyledi. Daha önceden haber vermeden aniden işten çıkarıldım ve ben şimdi ihbar tazminatı yada başka bir tazminat alabilir miyim? İş sözleşmesi yapılmamış olmasının bana bi dezavantajı olur mu?

  21. ben adanada … apartmanında kapıcı olarak calışırken bir akrabamız bir kapıcı yeri olduğunu şartların daha güzel olduğunu söylediler bende 1mart2017 tarihinde başka bir apartmana geldim apartmanda 9.5 ay çalıştım bu zaman icerisinde ne maaş ne siğortam yapıldı şimdide maaş ve siğortam ın yapılmasını istedim onlarda biz kapıcı istemiyok diyorlar yönetimde değişti benim burda arsa sahibinin dairelerinin satışı temizliği ile ilgilenmesi için getirdiğine dair karar defterine karar almışlar şimdi kapıcı dairesini boşaltmamı istiyorlar benimde elimde asansör bakımlarına geldiklerinde apartman görevlisi olarak imza attım benim magduriyetimin giderilmesi için ne yapmalıyım

  22. Merhabalar babam serbest meşek sahibi (fayans ustası ) çalıştığı mimardan 1 yıldır ücretini alamadı. Ortada herhangi bir sözleşme veya anlaşma yok. Yinede hukuki yollara başvuru yapabilir ve parasini alabilir mi ?

    1. Merhaba. Babanızın durumu İş Kanununa girmeyebilir. Yine de ortada bir iş varsa, elbette parasını alabilir. Beklemektense bir avukata danışmasını öneririm.

  23. Merhabalar,
    Ben bi özel şirkette beyaz yakalı olarak çalışıyorum.
    Ilk ise başladığımda 6 aylık bi sözleşme imzaladım 6ayin sonunda bir defa daha 6aylik sözleşme imzalattılar. Bu sözleşmelerin sonu yokmudur. Daha kaç defa daha sözleşme imzalatabilme hakkına sahipler? Daha önce bir yerde 2.defanın sonunda kadroya alınicaksin seni ışten çıkaramazlar demişlerdi bu doğru mu demek istediğim 2. Sözleşmeden sonra kadroya mı alinicam yoksa bir sözleşme daha imzalatabilirler mı? Yardımcı olurmusunuz?

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

Bu yazımızı, alttaki sosyal medyada hesaplarının birinden paylaşan ziyaretçilerimizin yorumları ÖNCELİKLE cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla Sosyal Medya kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.