İşçi bir günde en çok kaç saat çalıştırılabilir?

İşçinin günlük en fazla çalışabileceği süre

İşyerinde günlük çalışma süreleri belirlenmiş bile olsa özellikle sipariş yoğunluğu gibi durumlarda fazladan mesai yapılması mümkündür. Böyle bir durumda meydana gelebilecek fazla çalışma kavramını ya da bu çalışmanın ulusal bayram ve genel tatil günlerinden birine denk gelmesi halinde gündeme gelecek olan genel tatil ücretini daha önce açıklamıştım. Peki ama işçi bir günde en çok kaç saat çalışabilir?

Çalışma süresi nedir?

Öncelikle İş Kanununa göre haftalık çalışma sürelerine bir bakalım. Kanunda haftalık çalışma süresi  en çok 45 saat olarak belirlenmiş ve bu sürenin aksi kararlaştırılmadıkça haftanın çalışılan günlerine eşit olarak bölüneceği belirtilmiştir. Peki ama bu durumda günlük kaç saat çalışma süresi vardır?

Günlük yedi buçuk saat mesai

Yine İş Kanunu gereğince, işçilere haftada en az bir gün kesintisiz 24 saat hafta tatili verilmesi gerektiği göz önüne alındığında, işçinin haftanın 6 günü çalışacağı kabul edilmelidir. O halde 45 saat altıya bölündüğünde çıkan 7,5 rakamı bize işçinin günlük çalışma süresini verecektir.

Altı gün çalışılmak zorunda değil

Yukarıda da belirttiğimiz gibi iki temel husus vardır:

  • Taraflar anlaşırsa 45 saat haftanın çalışılan günlerine eşit olarak bölünmeyebilir
  • Hafta tatili 24 saatten çok verilebilir.

Yukarıdaki iki hükmün doğal sonucu ise şudur: İşyerinde örneğin haftanın 5 günü 9’ar saat çalışılabileceği gibi 4 günü 11’er saat de çalışılabilir. İşte tam burada devreye günlük azami çalışma süresi kavramı girmektedir.

is kanunu gunde azami calisma suresi

Günlük azami çalışma süresi

İş Kanununun 63üncü maddesine göre, günlük en çok çalışma saati 11 saattir. Bunun anlamı ise şudur: İşyerinde ne olursa olsun, işçinin günlük 11 saatten çok çalıştırılması mümkün değildir. Olağan fazla çalışma ya da olağanüstü fazla çalışma fark etmeksizin işçi günde on bir saatin üzerinde çalıştırılamaz. Hiçbir neden, işçinin günlük 11 saatin üzerinde çalıştırılmasına gerekçe olamaz.

SONUÇ

İş Kanunu ve Yargıtay içtihatları göz önüne alındığında, işçi için günlük 11 saatlik azami çalışma süresi sınırının koyulduğunu görüyoruz. Bu öyle bir sınırdır ki, hiçbir gerekçeyle aşılması mümkün değildir.

İşyerinde yetişmesi gereken ne kadar çok sipariş olsa da, en umulmadık gelişmeler  yaşansa da, işçi rıza gösterse de günlük en çok çalışma süresi olan on bir saat aşılamaz.

Kısa vadede iş kazalarına ve uzun vadede ise fiziksel ve ruhsal yorgunluklara neden olabileceği düşünülerek getirilen bu sınırlamaya bütün işverenlerin uyması önem arz etmektedir.

 

Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

56 Yorum

  1. Merhaba fabrikada çalışıyorum gece vardiyası olduğu hafta sonu tatilin olduğu cumartesi günü gecesi 12de gelip sabah 8 de çalışıp mesai yapmamızı istiyorlar zorunlu diyorlar ancak aynı gün 8de işten çıktıktan sonra öğleden sonra 4ten 12ye kadar normal haftalık çalışmamız var mesaiye gelmezseniz tutanak tutup atarız diyorlar sizce böyle birşey mümkün mü? Bir de tutanakları biz imzalamazsak bi geçerliliği var mı bize sormadan onlar imza atarsa ne olur? Uzun oldu umarım cevap verirsiniz

  2. Mustafa Bey Merhaba, ben özel sektörde çalışan emziren bir anneyim ancak günlük süt iznim olan 1.5 saati tam anlamıyla ne yazıkki kullanamıyorum elinde olsa hiç göndermeyecek patronum. Birde haftada toplamda 45 saat çalışmam gerekirken ben toplam 60 saat calışıyorum(1 saat yemek iznim içinde) Bu fazla çalışmalarımdan ötürü ek bir mesai ücreti de almıyorum. Bu yaşamıs olduğum durumlardan ötürü yasal haklarım nedir? Bu yasadıklarımdan ötürü iş feshi isteyip tazminatımı alıp işten ayrılabilir miyim? Şimdiden Teşekkür ederim

    1. Merhaba. Elbette, ihtarname göndererek iş akdinizi feshedebilir ve haklarınız ödenmezse dava açabilirsiniz. Ardından ise dava aşaması olursa ve siz bu durumların varlığına mahkemeyi ikna edebilirseniz, hakkınızı alırsınız.

  3. 17 yaşındayım ve satış uzerine biyerde ise girdim satış haricin de her işi yapıyorum 😀 12 saat çalışıyorum ve haftalık izini mi kullanamiyorum ne kadar doğru.?

    1. Büşra hanım fazla mesai ödenmiyorsa ve hatalık izin de kullandırılmıyorsa elbette bunlar yasal değildir. Be gerekçelerle haklı fesih yapabilirsiniz ya da çalışmaya devam eder ve işten ayrıldığınızda geriye dönük haklarınızı dava yoluyla arayabilirsiniz.

  4. SELAMLAR
    2011 YILINDAN BERİ AYNI FABRİKADA ÇALIŞIYORUM PAZARTESİ GÜNÜ HAFTA TATİLİM İKİ ARKADAŞ İZİNE ÇIKTIĞI İÇİN DİĞER ARKADAŞIMIN DA VARDİYAYA GELMEDİĞİ İÇİN 16 SAAT ÇALIŞTIM 08:00 İŞE GELDİM 24:00 İŞTEN ÇIKTIM
    SAAT 20:00 CİVARINDA DALGINLIKLA MAKİNAYA ÇARPTIM VE TUTANAK YEDİM DİSİPLİN KURULUNA SEVK EDİLDİM NE İSTEN TAZMİNATSIZ CİKARTMA HAKLARİ VARMİ NE GİBİ İTİRAZ EDEBİLİRİM

    1. Erhan bey, sadece böyle bir durum nedeniyle işçi tazminatsız işten çıkarılamaz. Hele 16 saatlik bir mesai içinde gerçekleşen böyle bir olay zaten işveren için haklı fesih nedeni kabul edilemez.

  5. Merhaba Mustafa Bey;
    Ben özel bir hastanenin acil servisinde 13 aydır ayda 24 saatlik 10 nöbet (toplam ayda 240 saat) şeklinde acil hekimi olarak çalışmaktayım. Bu çalışma şartları haklı fesih yapıp tazminat almamı sağlar mı acaba?
    Şimdiden teşekkür eder iyi günler dilerim.

    1. Muhammed bey merhaba. Hangi meslekte olursa olsun, hiçbir işçi günde 11 saatin üzerinde çalıştırılamaz. Dolayısıyla, başkaca bir nedene gerek kalmaksızın, günlük 11 saatin üzerinde çalıştırılmış olmanız bile tek başına bir haklı fesih gerekçesidir.

  6. merhaba Mustafa bey ben fabrikada 12 saat haftada 72 saat çalışıyorum bunu delilerle şikayet edip düzeltme imkanı var mıdır? varsa ne yaparız?

    1. Onur bey, düzeltmek oldukça zor. Ancak Alo 170’i arayarak işyerinde teftiş yapılmasını talep edebilirsiniz. Müfettiş düzeltmeye çalışacaktır.

  7. Merhaba.Franchise bir iş yerinde işe başlayacağım.Günlük 10 saat haftalık 60 ediyor bu yasal mı ?

    1. Doğukan bey, fazla mesai ücreti ödenmesi şartıyla yasaldır. Ama yıl içinde yaptığınız fazla mesai süresinin 270 saati geçmemesine dikkat edilmesi gerekir.

  8. Mustafa bey selamlar ben bir bankanın genel müdürlüğünde 24 saat vardiya sisteminde çalışıyorum.24 saatlik çalışma çok ağır geldiğinden işi birakmak istiyorum fakat yasal haklarımı nasıl elde edebilirim.(tazminat, işsizlik maaşı vs.) Noterden ihtar çekerek haklı fesih yapmamı onerenler oldu bunu hangi maddelere dayandırabilirim. Saygılarımla

    1. Ahmet bey zaten yazıda gerekli açıklamalar var. Ama özel olarak söylemem gerekirse 24/f maddesine göre fesih işlemi yapabilirsiniz. İşçinin bir gün içerisinde 11 saatin üzerinde çalıştırılması yasal değildir.

  9. Merhaba mustafa bey ben aynı yerde 5 senelik teknik servis çalışanıyım günde 10 saat çalışmaktayım haftalık 60 saat yapıyor
    sizin tavsiyeniz işten çıkmamak çalışmamız yönünde ben buna katılıyorum ancak çıkarken geçmişe dönük fazla mesailerimizi nasıl ıspatlarız.

    1. Bu hem kolay hem zordur. Eğer maaş bordrolarınızda fazla mesai kalemi yoksa her türlü delille ispatlayabilirsiniz; buna tanık da dahildir. Ama bordrolarınızda mesai ödemeleri varsa ve siz ihtirazi kayıt koymaksızın bunları imzalamışsanız ancak yazılı delillerle fazla çalışmalarınızı ispat edebilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.