İşçi cumartesi çalışmak zorunda mı?

İşçinin cumartesi çalışması

Günümüz iş hayatında hafta içi dışında cumartesi ve hatta pazar çalışmak yaygın uygulamalar haline geldi. Özellikle cumartesi yarım gün mesai yapan oldukça fazla işyeri olduğu bir gerçek. Bu işyerlerinin temel gerekçesi ise, ulusal ya da uluslararası piyasada şirketlerin cumartesi günleri de çalıştığı, o nedenle yarım günlük cumartesi mesaisinin günümüzde şart olduğu yönündedir.

Bazen işçilerin, cumartesi yarım gün yerine hafta içi bir saat fazladan çalışmayı tercih ettiklerini ama işverenlerin buna yanaşmadığını görmekteyiz. Özellikle yarım günlük cumartesi mesaisi, işçinin o gününü adeta heba etmekte ve haftada bir buçuk gün olan tatili, işçilere göre bir tek güne düşürmektedir.

İşyerlerinde en az bir gün ve özellikle pazar günleri hafta tatili vermekse genel olarak riayet edilen bir uygulamadır. Vardiya usulü çalışılan ve haftanın yedi günü açık olan işyerlerinde hafta tatili dönüşümlü olarak her hangi bir güne denk gelebilirken, özellikle beyaz yakalı işçilerin hafta tatillerini pazar günleri yaptığına şahit olmaktayız.

Peki İş Kanununa göre cumartesi çalışmak mümkün müdür? İşçi, istemediği takdirde cumartesi mesaiye gelmeye zorlanabilir mi?

İş Kanununa göre; işyerlerinde, işçilere tatil günlerinden önce iş günlerinde çalışmış olmaları kaydıyla 7 günlük bir zaman dilimi içerisinde kesintisiz ve en az 24 (yirmidört) saat dinlenme (hafta tatili) verilmesi gerekir. Bu konuda, işçinin hangi hallerde hafta tatiline hak kazanacağını “İşçi haftanın yedi günü çalışabilir mi?” başlıklı yazımızda izah etmiştik.

İş Kanunu, işçiye haftada en az 1 gün kesintisiz 24 saat dinlenme verilmesini zorunlu tutmakla beraber, hangi gün bu tatilin verileceği konusunda işverene takdir hakkı vermiştir. Ayrıca bu konudaki zorunluluk 24 saat kesintisiz tatil vermekle sınırlı olduğu için, işveren tarafından pazar günü işçiye tatil verilmesi halinde cumartesi de tatil verilmesine gerek yoktur.

Cumartesi çalışmanın gereksiz ya da kanunsuz olduğu anlayışı, ülkemiz genelinde cumartesi-pazar günlerinin birlikte anılması ya da çoğu zaman memurlar ve öğrenciler vb. için birlikte tatil olmasından kaynaklanmaktadır. Bunun dışında İş Kanunu açısından cumartesi, pazar ya da başka bir gün söz konusu olmayıp İş Kanunu için önemli olan haftada en az bir gün hafta tatili verilmesidir.

SONUÇ

İşçiler genelde cumartesi çalışmak istememekte, cumartesi günü yapılan mesainin hafta içine dağıtılabileceğine inanmaktadır. Cumartesi ve pazar günü art arda tatil yapan işçinin daha verimli olacağı da muhakkaktır. Ancak İş Kanunu açısından cumartesi çalışmanın hiçbir sakıncası bulunmadığı, bu günün bir iş günü olarak kabul edildiği, işverenin bu konudaki talimatlarına uyulması gerektiği unutulmamalıdır. Aksi takdirde kıdem tazminatı almaksızın işten çıkarılma riskinin bulunduğu göz önünde bulundurulmalıdır.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

21 Yorum

  1. Merhabaözel bir özel şirkette fabrikada ilk başta çalışma Saatlerimiz 08:00-17.30 Du ve cumartesi gelinmiyordu şimdi ise yılbaşından itibaren 01.01.2018 tarihinden 08:00-16:00 cumartesi günü de geliyoruz artık.insanlar mağdur olmuş durumda bunla ilgili ne gibi değişiklikler yapılabilir kiminle irtibata geçilmesi gerekiyor. Bi önceki çalışma saatine dönüşebilir için bilgisi olan varsa yazar sevinirim teşekkürler.

    1. Ali bey bu konularda işverenin takdir yetkisi bulunmaktadır. Öncelikle iş sözleşmenizi incelemenizi öneririm. Çünkü bu tür değişiklikler için onaylar, genelde peşinen iş sözleşmesiyle alınmaktadır.

  2. Selam ben askeri bir kurumda kadrolu isciyim haftanin alti gunu (cumartesi pazar dahil) 8.30-18.00 saatleri arasinda wc de calismaktayim.bana sozlu olarak bos kaldigin vakit yemegine gidebilirsin fakat wc de ayrilma denmektedir.ve sadece persembe gunu izin vermekteler. Ben bu durumda fazla calisma ucreti talep edebilirmiyim yol gosterirseniz sevirim ozluk haklarimi hic bilmiyorum.saygilar

    1. Oktay bey bunun hesabını kendiniz de yapabilirsiniz. Haftalık çalışma süreniz, molalarınız hariç, 45 saati aşıyorsa fazla çalışma yapıyorsunuz demektir ve fazla mesai ücretinizin ödenmesi gerekir.

  3. Merhaba ben sabit 8.6 calyrum hafta ici hergun mesai oluyor normalde cumartsi gitmem gerkir ama mesai var diyerek cagriyolar ben bugn gitmedm tutanak tulup is hakkma son verilirmi oyle bir haklari varmi is verenin

    1. Yücel bey işveren size haftada bir gün hafta tatili verirse, yasal yükümlülüğünü yerine getirmiş olur. Bu durumda cumartesi de gitmeniz gerekir. Ha, siz cumartesi gittiğinizde fazla mesai gündeme geliyorsa, bunun ücretinin de ayrıca ödenmesi şarttır.

  4. Merhaba tahsilat şirketinde. Sabah 9 akşam 6 çalışıyorum. Son iki haftamızın salı ve perşembe günleirni 8 e kadar çalışıyorum. Ve yine son 2 hafta cumartesi günlerini saat9- 2.30 a kadar çalışıyorum. Yasal mı? Yalnız mesai ücreti almıyorum

    1. Sema hanım, haftalık çalışma süreniz 45 saati aştığında fazla mesai ücreti almanız gerekir. Alamıyorsanız ya da bunun yerine serbest zaman kullanamıyorsanız, yasal olduğunu söyleyemeyiz.

  5. Merhaba..12 yıldır özel bir şirkette çalışıyorum. ..ilk başta saatler sabah 8 akşam 6 . cumartesi tam gün çalışıyorduk.daha sonra sabah 8 akşam 6 cumartesi öğlene kadar oldu. ..ve en son iş veren cumartesi yarım günde yapılan imalatlarin kaliteli olmaması sebebiyle. .Sabah 8.30 akşam 5.30 cumartesi yarım günü kaldırdı. ..buna hakkli itiraz hakkımız varmı …bu arada öğlen 1 saat yemek ve 15+15 çay molamiz var

    1. Merhaba. Sonuç olarak şu anda haftanın 5 günü 8:30-17:30 arasında mı çalışıyorsunuz?

  6. Merhaba ben 24 Aralık’ta işe girdim ve işkur la girdim ayın 15 i sigorta ve maasiniz düzenli yatar denildi bugün ayın 17 su ve biz hala maaş bekliyoruz ayrıca raporu vs olan günlerde ücret kesiliyor bununla ilgili daha ayrıntılı bilgi nasıl alabiliriz

    1. Merhaba. Hangi kapsamda çalışıyorsunuz? İşbaşı eğitim programı mı yoksa toplum yararına program (TYP) mi?

  7. Merhabalar.TYP kapsamında güvenlik görevlisi olarak resmi bir kurumda çalışıyorum.Haftanın 5 (beş) günü 08.00/17.00 arası mesai yapıyordum(12.00/13.00 yemek molası) ;ancak şu an haftanın 6 (altı) günü 08.00/17.00 arası mesai yapmak zorundayım(12.00/13.00 yemek molası).Günlük 8 mi yoksa 9 saat mi çalışmış oluyorum (mola aklımı kurcaladı) ve de haftalık yasal çalışma süresini ne kadar aşıyorum?Aşıyorsam ek ücret alabilmek için İŞKUR ile görüşmem yasal mıdır?Son olarak da net asgari ücretten vergi adı altında 20 lira kesinti yapılıyor.Bunun yasal gerekçesi var mıdır?

    1. Merhaba. Kesintinin içeriğini görmeden yorum yapamayız. Çalışma süresinde ise, ara dinlenmelerini saymamalısınız.Böylece haftalık çalışma süreniz 45 saati aşıyorsa, fazla mesai ödenmesi gerekir.

      1. Kesinti için İŞKUR ile görüştüğümde, çalıştığım kurumun muhasebe departmanı ile görüşmem söylendi;çünkü kurumun hesaplamasına göre para yatırdıklarını iddia ettiler.Çalıştığım kurumun muhasebe departmanı ile görüştüğümde ise konu hakkında bir bilgisinin olmadığını, İŞKUR ile görüşmem gerektiğini,parayı onların yatırdığını söylüyor.Herkes topu diğerine atıyor.Bilgi için teşekkür ederim.

  8. Hocam bir fabrikada 07.45 – 17.45 çalışıyorum ve pazartesi salı çarşamba 3 saat mesaiye kalıyorum 20.45te çıkıyorum. Cumarteside gelmem gerektiğini söylüyorlar ve cumarteside 07.45 – 15.45’te çıkıyorum %50 mesai ücretimi alarak. Fakat ben cumartesi günleri mesaiye gitmek istemiyorum. Gitmeme hakkım varmı yada zorunlu gitmem gerekiyormu. Şimdiden Teşekkürler

  9. Merhaba su konuda yardımlarınızı ihtiyacım var. Ben tekstil fabrikasında çalışıyorum çalışma saatim sabah 07:30 17:30 fakat c.tesi günleri farklı bir cihaza parmak okutup 07:30 13:00 çalışıyorum pazarları tatil. Anlamadığım konu c.yesi günleri için fazladan bir ücret almıyorum ise gitmezsem eğer c.tesi tam gün olarak kesiliyor. Bu yasal bir durummu neler yapabilirim konu ile alakalı. Teşekkür ederim

    1. Merhaba. Cumartesi işe gitmezseniz tam gün ücret kesilmesi normaldir. Önemli olan, haftalık çalışma süreniz 45 saati geçiyorsa, bunun için ayrıca fazla mesai ücreti ödenmesidir.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.