İşçi fazla çalışma yapmak zorunda mı?

Fazla mesai yapmak zorunlu mu?

Fazla çalışma, İş Kanununun 41inci maddesinde yer alan ve hem yapılması hem de ücretinin ödenmesi çeşitli şartlara bağlı olan bir çalışma türüdür. Fazla çalışma aslında arızi; yani geçici bir çalışma türüdür. Devamlı yapılmaması ve süreklilik arz etmemesi gerekir. Bütün bunları göz önüne aldığımızda ortaya bir soru çıkmaktadır: İşçi fazla mesai yapmak zorunda mıdır?

Fazla çalışma nedir?

İş Kanununa göre, haftalık 45 saatin üzerinde yapılan çalışmalar fazla çalışmadır. Bu temel kuralın dışında bir takım özel fazla çalışma türleri vardır. Yargıtay kararları ile oluşan bu tip fazla çalışmalara örnek olarak günlük 11 saatin üzerinde yapılan çalışmaları ya da gece döneminde 7,5 saatin üzerinde yapılan çalışmaları gösterebiliriz. Ancak, genel kural olarak haftada 45 saatin üzerinde yapılan bir çalışmanın fazla çalışma olacağını söyleyebiliriz.

Fazla çalışma muvafakatnamesi

Fazla çalışma yapılabilmesi için işçiden fazla çalışma onayının alınması gerekir. Şu yazıda da açıklandığı üzere, işçiye fazla çalışma yaptırılması onun onayına bağlanmıştır. Bu onay, fazla çalışma muvafakatnamesi ile alınabileceği gibi iş sözleşmesiyle de alınabilmektedir. İşçi onay vermeden, ona fazla mesai yaptırılması mümkün değildir.

Fazla mesai onayı iptal dilekçesi

Bu yazı da ilginizi çekebilir

Onay veren işçi, fazla çalışma yapmalıdır

İşte yukarıda belirtildiği şekilde fazla çalışma onayı veren işçi, işveren tarafından gerek görülen hallerde fazla mesai yapmayı peşinen kabul etmektedir. Bunun anlamı ise, işçinin geçerli bir mazereti olmadığı sürece fazla çalışma yapmak zorunda olmasıdır. İşverenin her sene bir defa, fazla çalışma için işçisinin onayını alması yeterli olmaktadır. O nedenle; her zaman fazla çalışmaya katılmak istemeyen işçi, fazla çalışma muvafakatnamesini imzalamamalı ya da iş sözleşmesinde fazla çalışmaya peşinen onay vermemelidir.

SONUÇ

gece calismasi fazla calisma mesai

Fazla çalışma muvafakatnamesini imzalayan veya iş sözleşmesinde fazla çalışma yapmaya peşinen onay veren bir işçi artık fazla çalışma yapmak zorundadır. Çünkü bu onay, işveren tarafından gerekli görüldüğü hallerde işçinin fazla çalışma yapmayı taahhüt ettiği anlamına gelmektedir.

Ancak eğer işçinin geçerli bir mazereti varsa ya da işverenin işçisinden istediği fazla çalışma kanunen yasaklanmış bir çalışma türüyse, bu durumda işçi fazla mesai yapmak zorunda değildir.

Fazla çalışma muvafakatnamesi imzalamamış ya da iş sözleşmesinde fazla çalışmaya peşinen onay vermemiş bir işçi ise fazla mesai yapmak zorunda değildir.

,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

40 Yorum

  1. Mustafa bey merhaba. Çalıştığım şirkette günlük 10,5 saat mesai yapıyoruz fakat ücret hesaplanması yapılırken 9 saat baz alınıyor ve 1,5 saatimiz mola olarak değerlendiriliyor. Halbuki mola falan kullanmiyoruz. Ayrıca her ay bir cumartesi de ücretsiz çalışıyoruz. Işten çıkartılmam durumunda bunları mahkemede nasıl ispatlayabilirim. Eskiden çalışmış bir şahit yeterli olur mu?
    Ayrıca maaslarimızı da sgk’ya asgari ücret olarak gösteriyorlar ama asgari ücretten fazlasını alıyoruz.

    1. Mahmut bey, tanık ifadeleri çok önemlidir; ama yeterli olup olamayacağını bilemem.

  2. Ben bir avm de 5 yıl temizlik sefo olarak met 2400 tl ye çalıştım. Sonra şirkete cagirdilar beni be maslak bölgesinde bir rezidans bölümüne şef alarak atama yapacağız dediler ücret 2.120 TL dediler yemek yok yol parası 200 TL yemek 180 veroluyor denildi bende kabul erdim ilk başta ancak zorla zalattirdilar 5 yıllık tanizminatini vermeyiz dediler iş sunarız dediler zaten şirkette vermez dediler ve atama.yaptılar ancak bir.muvaffak name zalttilar 2400 den 2 120 TL alacağım yazıyordu üni baskı altında imzaladım 30 km yani.3 vasit yaparak.ise gitmeye çalışıyorum evim.kira 625 TL kira veriyorum borçlarımı var ancak ben bunları söyledim ikna olmadılar şimdi 5 yıllık kıdem tazminatıni almak için ne yapmam lazım veya nasıl bir yol izlemem lazım

    1. Eyüp bey, ihtarname çekerek işten ayrılmanız ve bu durumu mahkemede ispatlamanız gerekir. Tanık bulabilirseniz belki olabilir; ancak net bir şey söylemem mümkün değil. Bir avukatla görüşmeniz iyi olacaktır.

  3. Mustafa bey Merhaba,

    6 yıldır kurumsal bir firmada çalışıyorum. Haftalık 45 saat çalışabileceğim ile ilgili imzaladığım bir iş sözleşmem var. Hafta sonu dahil bazen haftanın 7 günü çalışmış olduğum çok oldu. Beyaz yaka çalışan olduğum için mesai ücreti alamayacağımı söylediler ve hiç mesai ücreti almadım. Zamanla bu durum özel hayatımı ve sağlığımı kötü yönde etkilemeye başladı. çıkmak istesem de haklarımı alıp çıkamıyorum. çalıştığım süre zarfında yapmış olduğum fazla mesaileri ne zaman ve ne kadar yaptığımı böyle bir sıkıntı olacağını tahmin edemediğim için kaydını tutmadım ancak bunu ispatlayacak aynı dönemde çalışmış ve işten ayrılmış şahitlerim var. çalıştığım fabrikada giriş ve çıkış güvenlik tarafından kayıt altına alınıyordu.
    (3 haftadır güvenlik giriş çıkış kayıtlarımı kendime kopyalıyorum.)
    Bu durumda haklarımı alarak çıkabilir miyim?
    Nasıl bir yol izlemeliyim

    Konu ile ilgili yardımınızı rica ederim.

    Teşekkürler.

    1. İşveren işçisine mesai bitiminde servis ayarlamaktaysa, evet fazla mesaiye kalmak istemeyen işçiye de ayarlamak zorundadır. Ama servis uygulaması zaten yoksa, bu durumda ayarlaması gerekmez.

  4. merhaba Mustafa Bey 3,5 yıl çalıştığım işyerinden kendi isteğimle ayrıldım ve bana muasebeden zorla kağıt imzalattırdılar kendi isteğim ile bütün haklarımı fes ediyorum diye 1 yıl sonra tekrar geldim 3 ay daha devam ettim tekrar çıkış aldım velhasıl.. 3,5 yıllık zaman dilimini mahkemeye taşırsam parlak bi sonuç alabilirmiyiz ? teşekkür ediyorum..

    1. İrfan bey ilk dönem kendiniz işten ayrılmışsanız, o dönemin kıdem tazminatını yitirmişsiniz demektir. Eğer kıdem tazminatı bakımından soruyorsanız, açıkçası işinizin zor olduğunu söylemem gerekir.

  5. Mustafa bey ben özel bir sekturde çalışıyorum fazla mesai için bende onay verdim fakat yaptığım mesai ücretini 2. 3. Ay sonra alabiliyorum artı yıllık 270 saatin çok üzerinde mesai yapıyorum gece vardi yasinda 12 saat çalışıyoruz işi tek taraflı fes etsem tazminat alabilirmiyim

    1. Hem fazla mesai ücretinin geç ödenmesi hem yıllık 270 saatin üzerinde fazla mesai hem de gece 7,5 saatin üzerinde çalışma (turizm, sağlık, özel güvenlik hariç) haklı fesih sebebidir.

  6. Merhaba Mustafa bey Ben … çağrı merkezinde çalışmaktayim her yıl 11 saat ile ilgili kagit imzalatiliyor.ben istemiyorum.yasaları inceledim.çalışan isteği doğrultusunda yazıyor ve gerçekten işimiz çok zor.ben tazminat alıp çıkmak istiyorum.ne yapmalıyım.doğal olarak beni çıkarmak için ugrasacaklar.nasıl yol izlemeliyim.desteğinizı bekliyorum.

    1. Fazla mesai muvafakatnamesine imza atmadığınız için işten ayrılırsanız sıkıntı yaşayabilirsiniz. Ancak siz bu evraka imza atmadığınız için işten çıkarılırsanız size kıdem tazminatınızın ödenmesi gerekir. Bence yapmanız gereken imza atmayacaksanız, beklemek ve onların sizi çıkarmasını sağlamaktır.

  7. Merhaba

    Ben Özel çağrı merkezinde 4 senedir müşteri temsilcisi olarak  çalışmaktayım. Her sene ocak ayında  esnek çalışma onayı alınmakta (gecen sene 22 ocakta alindi) ben bu sene onay vermek istemiyorum. Tazminatimi alarak ayrilmak istiyorum. 
    Benim yapmam gerekenin hangisi olduğunu öğrenmek istedigim icin yazdim size.

    01.01.2017 den sonraki mesailere kalmasam 9 saati doldurup ciksam is yeri tazminatsiz mi fesh eder yoksa gecen sene 22 ocak tarihini bekleyip işyeri imzalamak icin kagit getirdiginde o gunden sonra mi mesai yapmamam gerekir.
    (Bi haberde 1 gun bile mesaiye kalmak omay vermis fibi olunuyor demişti o yüzden)
    Özetle; ben fazla mesai yapmak istemiyorum ama is yerinden tazminatimi alamiyacak yanlis bisey yapmak istemiyorum. Sizce ne yapmaliyim teşekkürler 

    1. Merhaba. Aslında fazla çalışma onaylarının iş sözleşmesiyle bir kez alınması bile yeterli olabiliyor. Sizin de büyük ihtimalle iş sözleşmenizle onayınız peşinen alınmıştır. Bu nedenle, ücreti ödendiği müddetçe fazla mesai yapmanız gerektiğini düşünüyorum. Ancak günlük çalışma süreniz 11 saatin üzerine çıkarsa ya da bir yıllık fazla mesai süreniz 270 saati aşarsa o zaman haklı nedenle iş akdinizi feshedebilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.