İşçi hangi hallerde tazminatsız işten çıkarılabilir?

Tazminatsız işten çıkarma

Bu yazıyı yazmaktaki amacım, işverenlere işçilerini nasıl tazminatsız olarak işten çıkarabileceklerini anlatmak değildir. Yazının konusu, aynı zamanda işçiler için de bir uyarı niteliğinde anlaşılmalıdır. Gelin, birlikte bakalım; bir işçi nasıl tazminatsız olarak işten çıkarılabilir?

Tazminat derken ne kastediliyor?

Önce bu konuya açıklık getirelim. Burada herkesin anladığı ilk tazminat türü kıdem tazminatıdır. Ancak bunun dışında aşağıdaki tazminatları da unutmamak gerekir:

İşçi tazminatsız işten çıkarılabilir mi?

İşyerine hizmet eden, işverenin para kazanmasında rol oynayan bir işçiye her şeyden önce mümkünse tüm haklarının ödenmesi gerekir. İşçiye hakkı olan tazminatları vermemeye çalışmak ile onun cebinden parasını çalmak arasında kanımca hiçbir fark yoktur.

Ancak İş Kanunu işverene bazı haklar da vermiştir. İşçi işyerindeki kurallara ya da İş Kanununun koyduğu kurallara uymazsa, tazminat ödemeksizin işten çıkarılabilmektedir. Peki bu haller nelerdir?

Tazminatsız işten çıkarma nedenleri

Aşağıdaki hallerin birinin varlığı halinde, işçi tazminat ödenmeksizin işten çıkarılabilmektedir:

  • İşçinin işe girerken, sahip olduğu özellikler hakkında yalan/yanlış bilgim verildiğinin tespit edilmiş olması
  • İşçinin işverene ya da ailesine hakaret etmesi, asılsız ihbar ve iftirada bulunması
  • İşçinin başka bir işçiye cinsel tacizde bulunması
  • İşçinin işverene, ailesine ya da başka bir işçiye sataşması veya kavga çıkarması
  • İşyerine sarhoş ya da uyuşturucu madde etkisinde gelmesi ya da bunları işyerinde kullanması
  • İşçinin işverenin güvenini kötüye kullanması
  • İşçinin hırsızlık yapması
  • İşverenin meslek sırlarını açıklaması ya da buna benzer doğrululukla ve bağlılıkla uyuşmayan işler yapması
  • İşçinin işyerinde işlediği bir suçtan dolayı 7 günden çok hapis cezası alması ve cezasının ertelenmemesi
  • İşçinin izinsiz olarak art arda 2 iş günü işe gelmemesi
  • İşçinin izinsiz olarak bir ay içinde 2 kez her hangi bir tatil gününden sonra işe gelmemesi
  • İşçinin izinsiz olarak bir ay içinde toplam 3 iş günü işe gelmemesi
  • İşçinin eksik yaptığı bir işi, kendisine hatırlatılmasına rağmen, yapmamakta ısrar etmesi
  • İşçinin kendi hatası nedeniyle iş güvenliğini tehlikeye atması
  • İşçinin kendi kusuruyla, işyerinin her hangi bir malına verdiği maddi zararın 30 günlük ücreti tutarını aşması

SONUÇ

tazminat ödemeden işten çıkarma

Yukarıdaki hallerden her hangi birisinin varlığı halinde, işveren işçisini ihbar ve kıdem tazminatı ödemeksizin ve derhal işten çıkarabilir. Bu fesih işleminde gerçekten haklıysa, mahkeme de lehine sonuçlanacak ve diğer tazminatları ödemek zorunda da kalmayacaktır.

Ancak işçisini illa işten çıkarmak isteyen bir işveren, zorla yukarıdaki hallerden birisini aramamalı ve gerçekte öyle olmadığı halde bu nedenlere dayanarak işçisini işten çıkarmamalıdır. Yoksa ileride aleyhinde açılacak davayı kaybederse; hem ihbar hem kıdem tazminatlarını ödeyeceği gibi, işe başlatmama tazminatı başta olmak üzere daha başka birçok tazminatı da ödemek zorunda kalabilecektir.

İşveren için, işçiyi işten çıkarma prosedürünün nasıl olması gerektiğini açıkladığımız yazıya buraya tıklayarak göz atabilirsiniz.

İstifa eden işçinin, işverene ödemesi gereken tazminat olup olmadığını öğrenmek için ise bu yazıya bakabilirsiniz.

 


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

20 Yorum

  1. Maddeleri okurken 1 madde kafamı kurcalamk ile beraber burada gördüğüm şey şudur, kanunlar sadece patronu koruyor, adam demekki istediği kişiyi herhangi bir yalan ile işten çıkarabilir ve bunda kanıt delil aranmıyor,ki kanıt aransa dahi patron yalakaları ile dolu iş yerlerinde, bir patronun yalancı şahit bulması çok kolay, benim şu anki durumumda işveren ile aramız maaş arttırmadığı için soğuk ve benim çıkmam için 3,5 senelik emeğimi hiç sayıp, çeşili baskı ve problemler çıkarıyorlar, ben pes etmediğimde ileriki günlerde bu maddelerden özellikle “İşçinin eksik yaptığı bir işi, kendisine hatırlatılmasına rağmen, yapmamakta ısrar etmesi” bunu kolayca mana edip herhangi bir şekilde beni kapı dışarı etseler bütün tazminatım ölecek ve gördüğüm kadarı ile kanunlarda git başını hangi duvara vurursan vur havanı alırsın diyor ?.

  2. Ordaki maddeleri okudum Zeynel Bey, fakat sanırım malesef bana uygun bir madde yok veya ben göremedim, nedenine gelince ben özel bir iş yerinde tamirci ustası olarak iş yapıyorum, maaşım elden veriliyor, fakat maaşım bu seneye kadar asgari ücretin üstündeyken, sigortam asgari ücret gösterilerek yatırılmakta, aramızda herhangi bir yazılı sözleşme vs yok, bu sene ise maaşımı arttrımaları gerekiyorken asgari ücrete çevirmek istediklerinden (1 senedir 1600 alıyorum) görüşmemiz tatsız sonlandı, fakat halen çalışmaktayım, yanlız onların istediği ise tamir birimini sayıflattıkları için benim çıkmamı sağlamak, bunu ise sözle bildirmek yerineçalışma sırasındaki tatsız hareketlerde vs bulunuyorlar, bu çerçevede ne yapabilirim bilmiyorum.
    Not: Bu yazıyı daha öncede yolladım silinmiş?

  3. İşçinin işyerinde sakatlanması ve aradan 1 ay gecmeyip 2 saat icinde 6 adet tutanak tutulup is ortamını bozma performans düşüklüğü şirketi zarara uğratma vb. Şekilde tutanak tutup herhangi bir savunma ve ihtarda bulunmadan işten tazminatli çıkarılması kanunen dogrumudur ben bu işletmede sakatlandim ve bu sakat şekilde hakli feshi maddeleri yazılarak isten çikarildim ne yapmalıyım beni bu sakat kol ile hangi işletmede is bulabiliriz mağdur haldeyim ne yapmaliyim

    1. Merhaba. Böyle bir şey elbette hayatın olağan akışına aykırıdır. Bir avukatla görüşerek bir an önce hakkınızı aramalısınız.

  4. Merhaba Zeynel bey benim sıkıntım şu hani aynı işi yapmamıza rağmen iş yerimde haksız bi zam potansiyeli oluyor ve bu iki senedir böyle sürüyor yoneticilere neden böyle oluyor dediğimde performansa göre veriyoruz diyorlar o zaman işten tazminatimi verip çıkarın diyorum madem performansım düşük size yetmiyor diyorum biz senden memnunuz diyorlar ve çıkış yok işten çıkacaksan kapı orda diyorlar ve açığımı arıyorlar ne yapacağımı şaşırdım valla

    1. Merhaba. Açığınızı arasalar da, siz açık vermedikten sonra endişelenmenize gerek yok. Ayrıca işten siz ayrılmak isterseniz de, haklı fesih gerekçesi bularak ayrılıp haklarınızı talep edebilirsiniz.

  5. Merhaba.. 3 sene den fazladır bir şirkette Operasyon bölümünde çalışıyordum.. simdi ise beni şirketin sabit ofisinde gorevlendiriler .. burda veri girişi bölümde yim.. diger veri girişi elemanları belli bir satandarti var ben bu sayıya ulaşamıyorum zaten herhangi bir bilgisayar yada Excel egitmim de yok .. bundan dolayı beni işten çıkarmak istiyorlar tazminatsız ..kendimi nasıl savunurum..

    1. Kenan bey böyle bir haklı fesih sebebi olmaz. Beklemekten başka yapabileceğiniz bir şey yok. Tazminatsız olarak işten çıkarılırsanız mutlaka hakkınızı arayın. Unutmayın, haklı da olsanız, önemli olan hak aramayı bilmektir.

  6. Bune arkadaş resmen kanun işveren için hazırlanmış mesela bana amir müdur bir olup kıllık yapıyolar benim cekip gitmek için zorluyolar eee budurumda ben avucumumu yalıcam hem bana kıllık yaptıklarını ispatlayamamki varmı böyle bir saçmalık

  7. Merhaba sağlık sebeblerinden dolayı işveren işçiyi işten çıkarırsa kıdem tazminatı ödemek zorunda mı senelik rapor süresini aşmamışsa 3 Senem bitti çalıştığım firmada

  8. Merhaba belki haberlerde gormussunuzduz kucukcekmece ilcesinde ö.g.g olarak calisirken catirli bir sahsin saldirisina ugradik uzerimizde satirla saldiran sahsi durduracak yada etkisiz hale getirecek harhangibi bir tehcizat bulanmadigi icin ve can guvenligimiz olmadigi icin kendikizi geri cektik bu sahsi durduramadigimiz olaya mudahale etmedimiz icin bizi tazminatsiz isten cikariyorlar ayrica sonradan gelen polise bile satir ceken sahislari polisin silahla durdurmakta zorluk cektigi olayda nasil bi hakla cikarabiliyorlar bilgi veren olursa seviniriz not 3 kisiyiz isten cikarilan

    1. Zeki bey açıkçası olayı bilmiyorum. Dolayısıyla yorum yapmam zor. Ama böyle bir durumda, tazminatsız çıkarılmak kolay değildir. Hakkınızı mutlaka yasal yollarla aramalı ve imkanınız varsa bir avukat tutmalısınız.

  9. merhaba,
    çalıştığım şirkette performans düşüklüğü nedeniyle 1. uyarimi aldim.ancak işten çıkarılmak için 2 . uyarımı almam gerekiyor sözleşmemiz gereğince. yeni (2.) uyari almama 1 Ay kala yerime bir başka çalışan gönderdiler.ve bana ise gelme izinlerini kullan .komite surecindesin islemleri hizlandiralim bizde dediler.ve 2 haafta oldu bana dönmediler . beni tazminatsız çıkarma gibi durumları olabilirmi.

    1. Özgür hanım çıkarabilirler ama siz de hakkınızı ararsınız. Unutmayın ki performans nedeniyle işçinin çıkarılması çok zordur ve işverenler bu tür deşiklerde tazminatı zaten ödemek zorundadır.

  10. Merhab
    Bir firmada 5 yildir satışcı olarak çalışmaktayım. Sözlüm ile yemek saatim de dışarı da buluşup yemek yemeye gittik. Devamlı saha da olduğumuz için yemek.saati ve nerede ne şekilde yemek.yiyecegimize hiçbir üst amirim karışamıyor. Bu esna da araç icin de iken yemek yer iken gizlice fotoğraflarımızı çekip saklmislar. Şimdi de bu fotoğrafları öne sürerek beni işten çıkarıyorlar. Bunun ile ilgili nasıl bir yol izlemem gerekmektedir.

    1. Emrah bey, böyle bir fesih gerekçesi olmaz. Olay tam dediğiniz gibi olduysa hem iş kanunu bakımından yasal haklarınızı aramanızı hem de gerekirse, özel hayatın gizliliğini ihlalden dolayı dava açmanızı öneririm.

  11. merhaba sayın Özkale geçen gün iş yerinde posta başıyla sözlü tartışma yaşadım, sadece aynen söylediklerine karşılık verdim küfür olmadı ama adi gibi argo kelimeler kullanıldı çünkü hakkımı yemeye çalışıyordu ve bunun üzerine şahsıma tutanak yazıldı bende savunmamı yazdım amaçları tazminatsız göndermek iki kişide şait bulmuş buna hakları varmı teşekkürler

    1. Halit bey, somut olarak yaşananları, öncesini ve olayın gelişimini bilmeden bir şey diyemem. Çıkarılırsanız derhal bir avukatla görüşmenizi öneririm.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.