İşçi hangi hallerde tazminatsız işten çıkarılabilir?

Tazminatsız işten çıkarma

Bu yazıyı yazmaktaki amacım, işverenlere işçilerini nasıl tazminatsız olarak işten çıkarabileceklerini anlatmak değildir. Yazının konusu, aynı zamanda işçiler için de bir uyarı niteliğinde anlaşılmalıdır. Gelin, birlikte bakalım; bir işçi nasıl tazminatsız olarak işten çıkarılabilir?

Tazminat derken ne kastediliyor?

Önce bu konuya açıklık getirelim. Burada herkesin anladığı ilk tazminat türü kıdem tazminatıdır. Ancak bunun dışında aşağıdaki tazminatları da unutmamak gerekir:

İşçi tazminatsız işten çıkarılabilir mi?

İşyerine hizmet eden, işverenin para kazanmasında rol oynayan bir işçiye her şeyden önce mümkünse tüm haklarının ödenmesi gerekir. İşçiye hakkı olan tazminatları vermemeye çalışmak ile onun cebinden parasını çalmak arasında kanımca hiçbir fark yoktur.

Ancak İş Kanunu işverene bazı haklar da vermiştir. İşçi işyerindeki kurallara ya da İş Kanununun koyduğu kurallara uymazsa, tazminat ödemeksizin işten çıkarılabilmektedir. Peki bu haller nelerdir?

Tazminatsız işten çıkarma nedenleri

Aşağıdaki hallerin birinin varlığı halinde, işçi tazminat ödenmeksizin işten çıkarılabilmektedir:

  • İşçinin işe girerken, sahip olduğu özellikler hakkında yalan/yanlış bilgim verildiğinin tespit edilmiş olması
  • İşçinin işverene ya da ailesine hakaret etmesi, asılsız ihbar ve iftirada bulunması
  • İşçinin başka bir işçiye cinsel tacizde bulunması
  • İşçinin işverene, ailesine ya da başka bir işçiye sataşması veya kavga çıkarması
  • İşyerine sarhoş ya da uyuşturucu madde etkisinde gelmesi ya da bunları işyerinde kullanması
  • İşçinin işverenin güvenini kötüye kullanması
  • İşçinin hırsızlık yapması
  • İşverenin meslek sırlarını açıklaması ya da buna benzer doğrululukla ve bağlılıkla uyuşmayan işler yapması
  • İşçinin işyerinde işlediği bir suçtan dolayı 7 günden çok hapis cezası alması ve cezasının ertelenmemesi
  • İşçinin izinsiz olarak art arda 2 iş günü işe gelmemesi
  • İşçinin izinsiz olarak bir ay içinde 2 kez her hangi bir tatil gününden sonra işe gelmemesi
  • İşçinin izinsiz olarak bir ay içinde toplam 3 iş günü işe gelmemesi
  • İşçinin eksik yaptığı bir işi, kendisine hatırlatılmasına rağmen, yapmamakta ısrar etmesi
  • İşçinin kendi hatası nedeniyle iş güvenliğini tehlikeye atması
  • İşçinin kendi kusuruyla, işyerinin her hangi bir malına verdiği maddi zararın 30 günlük ücreti tutarını aşması

SONUÇ

tazminat ödemeden işten çıkarma

Yukarıdaki hallerden her hangi birisinin varlığı halinde, işveren işçisini ihbar ve kıdem tazminatı ödemeksizin ve derhal işten çıkarabilir. Bu fesih işleminde gerçekten haklıysa, mahkeme de lehine sonuçlanacak ve diğer tazminatları ödemek zorunda da kalmayacaktır.

Ancak işçisini illa işten çıkarmak isteyen bir işveren, zorla yukarıdaki hallerden birisini aramamalı ve gerçekte öyle olmadığı halde bu nedenlere dayanarak işçisini işten çıkarmamalıdır. Yoksa ileride aleyhinde açılacak davayı kaybederse; hem ihbar hem kıdem tazminatlarını ödeyeceği gibi, işe başlatmama tazminatı başta olmak üzere daha başka birçok tazminatı da ödemek zorunda kalabilecektir.

İşveren için, işçiyi işten çıkarma prosedürünün nasıl olması gerektiğini açıkladığımız yazıya buraya tıklayarak göz atabilirsiniz.

İstifa eden işçinin, işverene ödemesi gereken tazminat olup olmadığını öğrenmek için ise bu yazıya bakabilirsiniz.

 


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

50 Yorum

  1. Maddeleri okurken 1 madde kafamı kurcalamk ile beraber burada gördüğüm şey şudur, kanunlar sadece patronu koruyor, adam demekki istediği kişiyi herhangi bir yalan ile işten çıkarabilir ve bunda kanıt delil aranmıyor,ki kanıt aransa dahi patron yalakaları ile dolu iş yerlerinde, bir patronun yalancı şahit bulması çok kolay, benim şu anki durumumda işveren ile aramız maaş arttırmadığı için soğuk ve benim çıkmam için 3,5 senelik emeğimi hiç sayıp, çeşili baskı ve problemler çıkarıyorlar, ben pes etmediğimde ileriki günlerde bu maddelerden özellikle “İşçinin eksik yaptığı bir işi, kendisine hatırlatılmasına rağmen, yapmamakta ısrar etmesi” bunu kolayca mana edip herhangi bir şekilde beni kapı dışarı etseler bütün tazminatım ölecek ve gördüğüm kadarı ile kanunlarda git başını hangi duvara vurursan vur havanı alırsın diyor ?.

  2. Ordaki maddeleri okudum Zeynel Bey, fakat sanırım malesef bana uygun bir madde yok veya ben göremedim, nedenine gelince ben özel bir iş yerinde tamirci ustası olarak iş yapıyorum, maaşım elden veriliyor, fakat maaşım bu seneye kadar asgari ücretin üstündeyken, sigortam asgari ücret gösterilerek yatırılmakta, aramızda herhangi bir yazılı sözleşme vs yok, bu sene ise maaşımı arttrımaları gerekiyorken asgari ücrete çevirmek istediklerinden (1 senedir 1600 alıyorum) görüşmemiz tatsız sonlandı, fakat halen çalışmaktayım, yanlız onların istediği ise tamir birimini sayıflattıkları için benim çıkmamı sağlamak, bunu ise sözle bildirmek yerineçalışma sırasındaki tatsız hareketlerde vs bulunuyorlar, bu çerçevede ne yapabilirim bilmiyorum.
    Not: Bu yazıyı daha öncede yolladım silinmiş?

  3. İşçinin işyerinde sakatlanması ve aradan 1 ay gecmeyip 2 saat icinde 6 adet tutanak tutulup is ortamını bozma performans düşüklüğü şirketi zarara uğratma vb. Şekilde tutanak tutup herhangi bir savunma ve ihtarda bulunmadan işten tazminatli çıkarılması kanunen dogrumudur ben bu işletmede sakatlandim ve bu sakat şekilde hakli feshi maddeleri yazılarak isten çikarildim ne yapmalıyım beni bu sakat kol ile hangi işletmede is bulabiliriz mağdur haldeyim ne yapmaliyim

    1. Merhaba. Böyle bir şey elbette hayatın olağan akışına aykırıdır. Bir avukatla görüşerek bir an önce hakkınızı aramalısınız.

  4. Merhaba Zeynel bey benim sıkıntım şu hani aynı işi yapmamıza rağmen iş yerimde haksız bi zam potansiyeli oluyor ve bu iki senedir böyle sürüyor yoneticilere neden böyle oluyor dediğimde performansa göre veriyoruz diyorlar o zaman işten tazminatimi verip çıkarın diyorum madem performansım düşük size yetmiyor diyorum biz senden memnunuz diyorlar ve çıkış yok işten çıkacaksan kapı orda diyorlar ve açığımı arıyorlar ne yapacağımı şaşırdım valla

    1. Merhaba. Açığınızı arasalar da, siz açık vermedikten sonra endişelenmenize gerek yok. Ayrıca işten siz ayrılmak isterseniz de, haklı fesih gerekçesi bularak ayrılıp haklarınızı talep edebilirsiniz.

  5. Merhaba.. 3 sene den fazladır bir şirkette Operasyon bölümünde çalışıyordum.. simdi ise beni şirketin sabit ofisinde gorevlendiriler .. burda veri girişi bölümde yim.. diger veri girişi elemanları belli bir satandarti var ben bu sayıya ulaşamıyorum zaten herhangi bir bilgisayar yada Excel egitmim de yok .. bundan dolayı beni işten çıkarmak istiyorlar tazminatsız ..kendimi nasıl savunurum..

    1. Kenan bey böyle bir haklı fesih sebebi olmaz. Beklemekten başka yapabileceğiniz bir şey yok. Tazminatsız olarak işten çıkarılırsanız mutlaka hakkınızı arayın. Unutmayın, haklı da olsanız, önemli olan hak aramayı bilmektir.

  6. Bune arkadaş resmen kanun işveren için hazırlanmış mesela bana amir müdur bir olup kıllık yapıyolar benim cekip gitmek için zorluyolar eee budurumda ben avucumumu yalıcam hem bana kıllık yaptıklarını ispatlayamamki varmı böyle bir saçmalık

  7. Merhaba sağlık sebeblerinden dolayı işveren işçiyi işten çıkarırsa kıdem tazminatı ödemek zorunda mı senelik rapor süresini aşmamışsa 3 Senem bitti çalıştığım firmada

  8. Görevim olmayan bir işi yaptırmaya calisiyorlar.ve tazminatsız çıkış ile tehtid ediyorlar,izin vermeye çalışıyorlar nasıl bir yol izlemeliyim

  9. Merhaba, 2000 yılından beri apartmanımızda kapıcılık yapan personel hem görevlerini yerine getirmemekte hem de apartman sakinleriyle sözlü münakaşaya girmektedir. Kendisini tazminatsız işten çıkarabilir miyiz? Bunun için hangi adımları izlemeliyiz

  10. Merhabalar benim 10 senedir çalışmış olduğum işyerinden uyuşturucu kullanmaktan işten atildim hiç bir hakkımı vermedi mahkemeye versem ne gibi sonuçlar elde edebilirim 3 ay oldu işden atilali yardımcı olabilirmisiniz bana tesekkurler

  11. Merhaba belki haberlerde gormussunuzduz kucukcekmece ilcesinde ö.g.g olarak calisirken catirli bir sahsin saldirisina ugradik uzerimizde satirla saldiran sahsi durduracak yada etkisiz hale getirecek harhangibi bir tehcizat bulanmadigi icin ve can guvenligimiz olmadigi icin kendikizi geri cektik bu sahsi durduramadigimiz olaya mudahale etmedimiz icin bizi tazminatsiz isten cikariyorlar ayrica sonradan gelen polise bile satir ceken sahislari polisin silahla durdurmakta zorluk cektigi olayda nasil bi hakla cikarabiliyorlar bilgi veren olursa seviniriz not 3 kisiyiz isten cikarilan

    1. Zeki bey açıkçası olayı bilmiyorum. Dolayısıyla yorum yapmam zor. Ama böyle bir durumda, tazminatsız çıkarılmak kolay değildir. Hakkınızı mutlaka yasal yollarla aramalı ve imkanınız varsa bir avukat tutmalısınız.

  12. merhaba,
    çalıştığım şirkette performans düşüklüğü nedeniyle 1. uyarimi aldim.ancak işten çıkarılmak için 2 . uyarımı almam gerekiyor sözleşmemiz gereğince. yeni (2.) uyari almama 1 Ay kala yerime bir başka çalışan gönderdiler.ve bana ise gelme izinlerini kullan .komite surecindesin islemleri hizlandiralim bizde dediler.ve 2 haafta oldu bana dönmediler . beni tazminatsız çıkarma gibi durumları olabilirmi.

    1. Özgür hanım çıkarabilirler ama siz de hakkınızı ararsınız. Unutmayın ki performans nedeniyle işçinin çıkarılması çok zordur ve işverenler bu tür deşiklerde tazminatı zaten ödemek zorundadır.

  13. Merhab
    Bir firmada 5 yildir satışcı olarak çalışmaktayım. Sözlüm ile yemek saatim de dışarı da buluşup yemek yemeye gittik. Devamlı saha da olduğumuz için yemek.saati ve nerede ne şekilde yemek.yiyecegimize hiçbir üst amirim karışamıyor. Bu esna da araç icin de iken yemek yer iken gizlice fotoğraflarımızı çekip saklmislar. Şimdi de bu fotoğrafları öne sürerek beni işten çıkarıyorlar. Bunun ile ilgili nasıl bir yol izlemem gerekmektedir.

    1. Emrah bey, böyle bir fesih gerekçesi olmaz. Olay tam dediğiniz gibi olduysa hem iş kanunu bakımından yasal haklarınızı aramanızı hem de gerekirse, özel hayatın gizliliğini ihlalden dolayı dava açmanızı öneririm.

  14. merhaba sayın Özkale geçen gün iş yerinde posta başıyla sözlü tartışma yaşadım, sadece aynen söylediklerine karşılık verdim küfür olmadı ama adi gibi argo kelimeler kullanıldı çünkü hakkımı yemeye çalışıyordu ve bunun üzerine şahsıma tutanak yazıldı bende savunmamı yazdım amaçları tazminatsız göndermek iki kişide şait bulmuş buna hakları varmı teşekkürler

    1. Halit bey, somut olarak yaşananları, öncesini ve olayın gelişimini bilmeden bir şey diyemem. Çıkarılırsanız derhal bir avukatla görüşmenizi öneririm.

  15. Merhabalar. Bir şeyi öğrenmek istediğim için buradan soruyorum. İlginiz ve alakanız için şimdiden teşekkür ederim. Ben 4 yıldır … mağazasında çalışıyordum. Aslında cok uzun anlatmakta gerek yok. Aynı iş yerinden bir kişiyle görüşmeye başlamıştım. Aynı market içinde yasak olduğunu da biliyoruz aslında. Ama malesef ki sevgili olduk. Bu da öğrenildi. Ve işten çıkarıldım. Diğer görüştüğüm kişide çıkarıldı. Sonra bir kağıda ikimize de aynı şeyi yazdırdılar. Daha sonra ibraneme imzalattılar. Yani kendi isteğimizle istifa ediyoruz gibi. Tazminat almak gerekiyor muydu. Yoksa yasak olan birşeyi yaptığımız için alamıyor muyuz? Bilgilendirirseniz memnun olurum. Saygılarımla..

    1. Merhaba. İşyeri çalışanlarının bu tür ilişkileri İş Kanunu bakımından sorun değildir. Önemli olan, işyerinde ahlak kurallarına aykırı fiiler içine girmemiş olmaktır. Ama siz istifa mektubu imzalamışsınız ve bu durumu zorlaştırır. Yine de hakkınızı arayabilirsiniz.

  16. Merhaba savunmalardan dolayı bir işçi tazminatsız işten çıkarılabilir mi not: son savunma Mart ayında yani 4 5 ay önce şimdiden teşekkürler

    1. Mevlüt bey, savunmadan kastınız nedir? İşçi neden savunmadan dolayı işten çıkarılsın? Biraz daha açıklayıcı olabilir misiniz?

  17. 21.06.2017 de işe başladım bugün itibariyle işime son verildi yazılı savunmalar gerekçe göstererek en son Mart ayında savunma yazdım toplamada 4 adet savunma olması lazım en son tutulan tutanaklarda savunma yazmadım bu sebepten dolayı işten çıkardılar

  18. Merhaba x bir bankada 5 yıldır çalışıyorum. Işe giriş sözleşmemde türkiyede her yerde çalısırim diye yaziyor.Beni aynı il’de başka bir ilçeye tayyin ettiler. Taşınmam söz konusu değil. Yol ücretimi de ödemiyorlar. Haklarımı alıp ayrılmak istiyorum fakat ödemiyorlar istifa etmemi istiyorlar.Bende tazminatımi almadan ayrılmak istemiyorum. Sağlık problemlerim de var. Uzun süreli veya sık sık sağlık raporu almam dolayısıyla beni tazminatsız cıkarabilirler mi? Tazminatımı almak için nasıl bir yol izlemeliyim?

  19. İşyerinden bi arkadaşımın ağır tahriği ve argo konuşması sonucundan beniöde ağzıödan küfür çıktı ve çenesinden tuttum hakkımda tutanak tutuldu 8yıldır bu firmadayım daha önce böyle bi şeyde yaşamadım tazminatsız işten çıkartılırsam ne yapabilirim

  20. Merhaba size bir sorum olacak şimdiden teşekkürler 21.06.2017 de başladım işten 19.07.2018 tarih itibariyle işime son verildi tazminatsız biçimde içeride yıllık iznim vardı yıllık izne çıkarmadan gönderdiler izin parasını hesabına yatıracaz dediler kanunen izne çıkarılmam. Gerekmiyor muydu bu durumda bir usulsüzlük varmı şikayetçi olabilir miyim? Teşekkürler..

    1. Mevlüt bey yıllık izin ücretinizin ödenmesi yeterlidir. Ödenmezse, arabulucu başvurusu yaparak yasal hakkınızı kullanabilirsiniz.

  21. Merhaba ben sendika temsilcisiyim ayni zamanda secimle gelen bir delegeyi bu görevlerim devam ederken is veren beni isten çıkarırsa ne tür haklar dogar benim icin şimdiden teşekkürler

  22. Merhaba ablam 15 yılı askim sendikalı bir iş yerinde çalışmaktadır rapor aldığından işten çıkartılacağı söylenmiş böyle birşey olabilirmi

  23. 20aydir bir firmada çalışıyorum iş veren yalan yanlış üç tutanak tutup beni tazminatsız işten çıkardı hiç bir neden göstermedi ne yapabilirim

  24. merhaba ben 6 yıldır bir firmada çalışıyorum 3 kez uyarı cezası aldım bu işten çıkarıldığim zaman tazminat alabilir miyim

  25. Merhaba 1 yıldır çalışmaktayım.işçi olarak girdim vardiya sorumlusu yaptılar.işyerinde bir arkadas diğer arkadaşı şaka olsun diye soğuk hava deposuna 10-15saniye kadar kapatıp açtı.isveren iş güvenliği sebebiyle beni görüpte üst mercilere iletmediğim için tazminatsız olarak işten çıkardılar.haklarımı alabilirmiyim teşekkürler

    1. Merhaba. Kesin bir şey söylememiz mümkün olmaz. Fiilin özel olarak değerlendirilmesi gerekir. Haksız bir muamele gördüğünüzü düşünüyorsanız, yasal olarak hakkınızı aramanız her zaman mümkündür.

  26. Merhaba ben otel calisaniyim lojmandaysa sigortasız 3-4 saat kendi isteğimle calisiyorum bunun bana yaptırımı olur mu?

    1. Merhaba. Bunun size bir yaptırımı olmaz ama sigortalı çalışmanızın önünde de yasal bir engel yoktur. İşverene ise tespiti halinde cezai işlem uygulanır.

  27. Merhaba
    Onceden birlikte çalıştığımız bir arkadasim sosyal medyada patronumun ismini kullanarak fetöcü dür diyerekten paylaşımda bulundu ve bu paylaşımı ben beğendiğim için patronum beni işten çıkardı kanunda böyle bir uygulama varmı?

    1. Erol bey bu sorunuza hiç kimse net cevap veremez. Haklı olduğunuzu düşünüyorsanız yasal süreci başlatmalısınız. Olayların gelişimine göre değerlendirme yapıp karar verecek olan büyük ihtimalle mahkeme olacaktır.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.