İşçi nedir? İşçi kavramının unsurları nelerdir?

İşçi nedir?

İşçi, Türk Dil Kurumuna göre başkasının yararına beden gücünü, kafa gücünü ya da el becerisini kullanan ve ücretle çalışan kimsedir. İşçiden bahsedebilmemiz için bir de karşı tarafa ihtiyaç duyarız ki; bu ise işverendir.

4857 sayılı İş Kanununa göre işçi tanımı

Ülkemizde işçi haklarının ve yükümlülüklerinin düzenlendiği temel kanun 4857 sayılı İş Kanunudur. İş Kanununun 2nci maddesine göre işçi, bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişidir. Yine aynı maddeye göre işveren, işçiyi çalıştıran gerçek ya da tüzel kişidir. İşveren vekili tanımını ise daha önce yapmıştık: İşveren vekili kimdir?

İşçi sadece özel sektörde mi olur?

4857 sayılı tabi olarak çalışan kimse, nerede görev yapıyor olursa olsun, işçi kabul edilecektir. Dolayısıyla kamu kurumunda işçi statüsünde çalışanlar ya da taşeron bünyesinde istihdam edilenler de tıpkı özel sektör çalışanları gibi işçi sayılmalıdır.

Daha önce yazdığımız bir yazıda, beyaz yakalı ve mavi yakalı ayrımını açıklamıştık. Yanlış bir genel inanış sonucu, işçi denince akla sadece mavi yakalılar gelmektedir. Oysa bir işyerindeki unvanı isterse genel müdür olsun, 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak çalışan herkes işçi kabul edilecektir.

İşçi ve işveren ilişkisi

iş kanunu işçi tanımı

Yukarıda da belirttiğimiz gibi, işçi ve işveren ayrılmaz iki unsurdur. Bir kimsenin beden gücünü ya da becerisini bizzat kullanması halinde, işçi kavramından bahsedemeyiz. Bu ilişkinin bir başka esaslı unsuru ise ücrettir.

Öyle ki, bir kimse başkasının yararına bedenini ya da bir becerisini sarf etse ve ücret almasa, bu durumda bu kimse yine işçi sayılmayacaktır. O halde, işçi sayılmanın 3 temel unsuru olduğunu söyleyebiliriz:

  • Beden gücünü, kafa gücünü ya da bir becerisini sarf etmek
  • Bu sarf eylemini işveren lehine yapmak
  • Bu eylemi karşılığında ücret almak.

İşçilerin hakları neler?

Bu sorunun cevabı o kadar uzun ki, bir paragrafta ve hatta bir yazıda bile açıklamak mümkün olmaz. Yine de temel bazı hakları, daha önce açıkladığımız şu yazıdan öğrenebilirsiniz: https://iscidunyasi.com/iscilerin-haklari-neler/

Sadece şunu temel olarak bilmeniz gerekir ki; bir işçinin temel sorumluluğu iş görmek ve temel hakkı  da ücret almaktır.

SONUÇ

İşçi tanımını yukarıda yaptık. Burada hatırlanması gereken; işçi kavramından söz edilebilmesi için; bir işverene ihtiyaç duyulduğu ve yapılan işin karşılığı olarak ödenen bir ücretin mutlak gerekliliğidir. İşçi, işveren ve ücretten ibaret bu 3 unsurdan birinin yokluğu halinde, artık işçi kavramından bahsedemeyiz.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.