İşçi ücreti düşürülebilir mi?

İşçi ücreti azaltılabilir mi?

Bir şirkette ister genel müdür olun isterseniz vasıfsız bir işçi, bu durumla siz de karşılaşabilirsiniz. İşvereniniz ya da insan kaynaklarından bir yetkili sizi karşısına alıp sorabilir: Maaşını düşüreceğiz, itirazın var mı?

İşçi, ücretinin indirilmesine itiraz edebilir

Yapılan teklife işçinin evet demesi normal şartlar altında pek de mümkün görünmüyor; ancak bazen işçilerin, işlerini kaybetmemek adına böyle bir teklifi kabul ettiklerine rastlanmaktadır. Peki işçi bu teklifi kabul etmezse ne olacak? Bunun cevabı için öncelikle İş Kanununa bakalım.

İş Kanununda ücretin düşürülmesi

İş Kanununun 62 inci maddesine göre; aşağıdaki nedenlerle işçinin ücretinden her ne şekilde ve nedenle olursa olsun eksiltme yapılması mümkün değildir.

  • İşyerinde uygulanan çalışma sürelerinin yasal olarak daha aşağı sınıra indirilmiş olması nedeniyle
  • İşverenin kendine düşen kanuni bir yükümlülüğü yerine getirmesi sebebiyle
  • İş Kanunu hükümlerinden herhangi birisinin uygulandığı gerekçesiyle

Tarafların anlaşmasıyla ücretin indirilmesi

İş Kanununa göre işçi ücretinin düşürülemeyeceğini yukarıda açıkladık. Burada bahsettiğimiz düşürme, işçinin rızası aranmaksızın bir takım gerekçelerle ücretin indirilmesidir. İş Kanunu buna müsaade etmemiştir. İşçinin korunması ilkesinin gereği olarak, kanun koyucu burada işçiyi korumayı tercih etmiştir. Ama bütün bunlara rağmen işverenin teklifine işçi evet cevabını verirse ne olacak?

İşverenin ücretin indirilmesi teklifini işçinin kabul etmesi

Böyle bir durum bazen gönüllü olarak bazen de işçinin bir takım çekincelerinden kaynaklanan zorlayıcı sebeplerden kaynaklanabilir. Ama iki türlü de sonuç değişmeyecektir. İşçi ister işvereniyle gerçekten anlaşarak isterse mecbur kaldığı için olsun; işvereninin bu teklifini yazılı olarak kabul ettiği anda artık kanunen yapacağı bir şey kalmamış demektir.

Bunun temel nedeniyse işçi ile işveren arasındaki ikili ilişkide sözleşme serbestisi ilkesinin geçerli olmasıdır. Kanun koyucunun açıkça yasaklamadığı bir konuda tarafların anlaşması mümkündür. Bu konuda da kanunda açıkça bir yasak bulunmamakta ve kanun sadece işverenin tek taraflı müdahalesini yasaklamaktadır.

iscinin ucretinin dusurulmesi iscidunyasi

İşçinin kabul etmemesine rağmen ücretinin düşürülmesi

Uygulamada en sık rastlanacak durum belki de budur. İşveren, ücretin indirilmesini teklif etmiştir ama işçi bu teklifi reddetmiştir. Böyle bir durumda işverenin geri adım atması ve işçinin kararını kabullenmesi haline bir sorun olmayacaktır.

Ama işveren, işçinin kabul etmemesine rağmen ücretini indirmişse ne olacaktır? Bu sorunun cevabı ise İş Kanununun 24/II-e maddesinde yer almaktadır. Buna göre; işveren, işçinin ücretini kanun hükümlerine ya da sözleşme koşullarına uygun şekilde hesap etmezse veya ödemezse işçi iş sözleşmesini süresinin bitmesinden önce veya bildirim önellerini beklemeden tek taraflı ve haklı olarak feshedebilir.

İşçinin işten ayrılmaması

Ücretinin düşürülmesini kabul etmeyen işçi yukarıda bahsettiğimiz gibi İş Kanununun 24 üncü maddesi gereğince iş akdini tek taraflı olarak feshedebilir ve böyle bir durumda da kıdem tazminatına hak kazanır.

Ama işçi için daha kazanımlı bir yol daha vardır. Bu da işçinin işten ayrılması yerine ücretten indirimi kabul etmeyen işçiyi işverenin işten çıkarmasıdır. Aradaki farkın ne olduğunu sorduğunuzu duyar gibiyim. O halde hemen cevabı vereyim: İşe iade davası.

İşe iade davasını daha önce uzun uzadıya anlatmıştık. O nedenle tekrar ayrıntısına girmeyeceğim. Ama şu kadarını söyleyebilirim ki; işe iade davası açılırsa ve kazanılırsa kıdem tazminatı ek olarak ihbar tazminatı ve işe iade tazminatı da kazanılabilir. Bunun ön şartı ise işçinin o işyerinde en az 6 aylık kıdeminin bulunması ve işverenin o işyerinde çalıştırdığı toplam işçi sayısının en az 30 olmasıdır.

isci ucret indirilmesi iscidunyasi

SONUÇ

İşveren, işçinin maaşını tek taraflı olarak düşüremez. Ancak taraflar anlaşırsa maaşın düşürülmesi mümkündür. Anlaşma olmaması durumunda maaşından indirim yapılmasını kabul etmeyen işçi, işverenin buna rağmen ücretini düşürmesi halinde İş Kanununun 24/II-e maddesine dayanarak iş sözleşmesini tek taraflı ve haklı olarak feshedebilir. Ama benim tavsiyem; böyle bir durumda, işe iade davasını açabilecek şartlara sahipseniz, işverenin sizi işten çıkarmasını beklemeniz ve işe iade davası açmanızdır. Bu şekilde daha büyük kazanımlar elde edebilirsiniz.

46 Yorum

  1. Merhaba;
    Güvenlik görevlisi olarak çalışıyorum günde 12 saat çalışarak aylık sabit bir süre fazla mesai yapıyorum,Sorum şu;işveren 2014 öncesine kadar bordroda fazla mesai ücretine yer vermiyordu,2014 sonrası o ana kadar aldığim net maaş tan bilgim ve onayım olmadan yaklaşık 100 TL düşerek bunu bordoro da fazla mesai gösterip ücretime eklemiş.Aklınca 2014 öncesi yaklaşık 5 yıllık çalışmam süresince yaptığım fazla çalışmaların ücretinin maaşıma dahil olduğunu göstermek.Böyle bir durum yasal mı öğrenmek istiyorum.Bilgi verirseniz çok memnun olurum..

    1. Bilal bey, işçinin maaşı düşürülemez. Eğer düşürülürse işçi iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Ama siz bu durumu kabul edip uzun süre çalıştıysanız, artık bu maaş düşüklüğüne rıza göstermiş kabul edilirsiniz. Önemli olan, yaptığınız fazla mesailerin karşılığının tam olarak ödenip ödenmediğidir. Ödenmiyorsa, bu gerekçeyle haklı fesih yapabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir