İşçi ve işveren için haklı fesih rehberi

Bana sorulan sorularda işçilere bazen, şartları varsa, haklı fesih yapmaları gerektiğini söylüyorum. Ama internette araştırdığımda gördüm ki; haklı feshin nasıl yapılacağına dair açıklayıcı bilgiler bulmak pek mümkün değil. Bu nedenle yazımda, hem işçi hem de işveren açısından haklı fesih işleminin nasıl olması gerektiğini açıklayacağım.

Haklı fesih nedir?

Haklı fesih yasal dayanağını İş Kanunu’nun 24 ve 25inci maddelerinden alır. Taraflardan her hangi birinin, bu maddelerde yazılı hallerin var olması durumunda, iş sözleşmesini derhal sona erdirebilmesi anlamına gelir.

İşçi tarafından 24üncü maddeye göre yapılan fesihlerde ve işveren tarafından 25inci maddenin 1,3 ve 4üncü fıkralarına göre yapılan fesihlerde kıdem tazminatının işçiye ödenmesi gerekir.

Haklı feshin işçi açısından en önemli sonucu ise, işverenin 25/2 kapsamında haklı nedenle derhal fesih yapması durumunda, işçiye kıdem tazminatı ödememesidir.

Haklı fesih gerekçeleri neler?

Bu sorunun cevabı başlı başına bir yazı konusudur. Daha önce bu hususta yazdığım “9 maddede işçinin haklı fesih nedenleri” ve “14 maddede işverenin haklı fesi nedenleri” yazılarıma göz atarak bilgi alabilirsiniz.

haklı fesih yöntemi

Burada şunu söylemem gerekir ki; haklı feshin bu yazılarda belirtilen nedenleri dışından genel olarak şunun bilinmesi gerekir: İşyerindeki çalışma koşulları İş Kanununa uygun değilse, bu bir haklı fesih nedenidir.

İşçiler için haklı fesih rehberi

Sebebi ne olursa olsun, işçinin İş Kanununun 24üncü maddesi kapsamında haklı fesih yapmaya karar verdiğini varsayalım. Aşağıdaki süreçleri aynen izleyen işçi, en azından usul olarak yapması gereken her şeyi yapmış olacaktır:

  • İş Kanunu’nun 24/II maddesi gereğince haklı fesih yapacaksanız, fesih nedeni olayı öğrendiğiniz günden itibaren 6 iş günü içinde haklı fesih yapmanız gerektiğini unutmayın.
  • İnternetten bir ihtarname örneği bulun. (Sitemizde bulunan ihtarname örneği için tıklayınız.)
  • İhtarnamede öncelikle haklı fesih nedenini ya da nedenlerini net bir şekilde belirtin. Ardından da ödenmeyen haklarınızı ve kıdem tazminatınızı mutlaka talep edin. Ödeme yapılması için, ortalama 7 günlük bir süre tanıyın.
  • Maddi imkanınız varsa, bir notere gidin. (Yoksa PTT aracılığıyla da gönderebilirsiniz.)
  • Hazırladığınız ihtarnameyi noter kanalıyla, işverenin resmi adresine gönderin. (Bundan sonra işe gitmenize gerek yoktur; çünkü artık işten ayrılmışsınız demektir.)
  • Belirlediğiniz süre sonunda ödemeler yapılmamışsa, önünüzde 3 seçenek olacaktır.
  • İşkur’a başvurabilirsiniz, arabulucuya gidebilirsiniz ya da dava açabilirsiniz.
  • Net bir şekilde haklı olduğunuzu düşünüyorsanız arabulucuya başvurun.
  • Aksi takdirde dava açın.
  • Davayı bir avukatla açmanızı öneririm. Ama bu maddi olarak mümkün değilse, sitemizdeki dava açma dilekçesi örneğini indirebilir ve davayı nasıl açabileceğini görebilirsiniz.

İşveren için haklı fesih rehberi

İşveren bakımından, feshin 25inci maddenin hangi fıkrasına göre yapıldığının önemi vardır. 1, 2 ve 3üncü fıkralara göre yapılan derhal fesihte işçiye kıdem tazminatı ödenmesi gerekirken, 4üncü fıkraya göre yapılan fesih sonucunda kıdem tazminatı ödenmesi gerekmez. İşverenin haklı fesih yol haritası ise şu şekilde olmalıdır:

  • Fesih gerekçesi fiili, mutlaka tutanağa bağlayın.
  • Tutanağı, işçi işyerine gelirse elden, gelmezse posta yoluyla işçiye tebliğ edin.
  • Fesih bildirimi düzenleyin ve işçiye imza karşılığı tebliğ edin.
  • İşçinin, 25/2 kapsamındaki fiili nedeniyle haklı fesih yapacaksanız, bu fiili öğrendiğiniz tarihten itibaren 6 iş günü içinde, fesih işlemini yapmanız gerektiğini unutmayın.
  • İşçiye ulaşamıyorsanız, ihtarname hazırlayın. İhtarnamede, fesih gerekçesi fiili, feshin nedenlerini ve sonuçlarını açıkça belirtin.
  • Hazırladığınız ihtarnameyi, noter kanalıyla ya da iadeli taahhütlü olarak PTT aracılığıyla gönderin.

SONUÇ

İşçi ya da işveren, hangi  taraf haklı olursa olsun, haklıyken haksız duruma düşülebilmektedir. Bunun önüne geçmenin en kolay yolu, kanunun öngördüğü hususlara uymak ve gerekli işlemleri karşı taraftan önce yapmaktır.

Hazırladığım bu basit ama etkili rehberin, hem işçiler hem de işveren tarafı için kullanışlı olacağına inanıyorum. Unutmayın, bazen önemli olan sadece haklı olmak değil; aynı zamanda haklı olduğunu da ispat edebilmektir.

, ,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

18 Yorum

  1. Merhaba ben bir fabrikada tezgah operatörü olarak çalısıyorum ve sürekli ayaktayım,ayagımda bulunan kalıcı bir rahatsızlıktan olayı ağır işte çalısamaz raporum mevcut bu rapor ile işten çıkıp tazminat alma hakkım mevcut mudur? şimdiden teşekkür ederim.

  2. Merhaba ben bir kamu kuruluşunda 5 yıldır taşeron işçi olarak görev yapmaktayım. Taşeron firmada büro işçisi olarak görünmeme rağmen kurumda uzman olarak görev yapıyorum, beraber çalıştığım ve aynı ünvana sahip olan diğer arkadaşlar devlet memuru ve benim iki katım maaş alıyorlar. İş yerinden ayrılmak ve tazminat almak istiyorum. Benim durumum haklı fesih sebebi sayılır mı? Ne önerirsiniz?

    1. Tuğrul bey, hayır bu durum haklı fesih sebebi değildir. Ancak öncelikle iş mahkemesine muvazaa tespit dava açabilirsiniz. Böylece, asıl işi yaptığınıza mahkeme kanaat getirirse lehinizde muvazaa kararı verir ve geçmişe dönük hak lede edebilirsiniz. Ya da dava açtığınız için işveren sizi işten çıkarır ki; bu durum da sizi doğrudan haklı duruma getirir.

  3. Mustafa bey merhaba 9 yıldır özel bir firmada çalışmaktayız firmam 2009 yılından 2015 yılına kadar 45 saatten fazla çalıştırması rağmen fazla mesailer ve resmi tatillerde almam gereken mesailer tarafıma verilmedi şimdide resmi tatillerden önce herhangi bir mesai verilmeyeceğini dair belge imzalatılmaktaıdr imzalanması ile alakalı mobil uygulanmaktadır.mağazamızda 4 ayda bir sayım gerçekleşmektedir çıkan eksikler herhangi bir açıklama belirtmeksizin tarafımızdan fatura kesilerek marşımızın kesilmektedir.işe girerken bu kesinti ile alakalı herhangi bir madde bulunmamaktadır.şirketimden bu alacaklarımı tahsil edebilirmiyim sizce nasıl bir dilekçe yazılmalıdır teşekkürler

    1. Bayram bey, bunu yapmak için işten ayrılmayı mı düşünüyorsunuz? Ayrıca mesai verilmeyeceğine dair imzalatılan evraklar geçersizdir. İşçi, bir ücreti hak etmişse onun mutlaka ödenmesi gerekir.

  4. Mustafa bey merhaba. Kurumsal bir firmanın deposunda sevkiyat yapiyoruz. 6 hafta boyunca gece çalışıyorum. İş kanununa göre beni 6 hafta calistirabilir mi ve calistiramaz ise bu sebep haklı fesih için yeterli mi haklarimi alıp ayrılmak için?

    1. Mehmet bey, işçi en çok 2 hafta üst üste gece çalıştırılabilir. Bunun haricinde devamlı gece çalıştırılmak, işçi açısından bir haklı fesih sebebidir.

  5. Mustafa bey merhaba
    Ozel bir bankanin genel mud calisiyordum. Gm farkli bir sehire tasininca evime yakin subelerde gorev yapmak istedigimi yazili belirttim ve kabul edildi 2 3 ay kadar sabit subede devam ettim Gun icerisinde mudurun istegine gore surekli mesai yapacagiz bilgisi geliyordu Kucuk cocugum oldugnu bu yuzden surekli mesailere kalamayacagimi dile getirince sabit kadrodan beni aldilar ve sube sube gezdirmeye basladilar(halk joker diyor) ve ik bu bolum icin ozel mulakat yapti. Ik bu gorevi kabul etmedigimi esimin sorun yarattigini gerek yazili gerek sozlu soyluyorum bana sozlu istifa et yasal haklarini ara diyorlar yazili olarak ise bankamizla imzaladigimiz sozlesmede istirak dahil gorevlendirme yapabilir diye 1. Maddesini one suruyorlar. Bu gorev icin bnden yazili onay almadilar madde genis olsada is kanunu yazili riza alinmasini soyluyor diye biliyorum 2 yildir haklarimi alabilmek icin savunuyorum hatta asli olmayan maddelerin yer aldigi uyari bile verdiler bu uyarinin elime ulastigi tarih ile verildigi tarih arasinda ay farki var. Mobing uyguluyorlar. Her yazismamizin ciktisini aldim. Yazili olarak uyari verdiniz performans adi altinda birimimi degistirdiniz dayanaklarini paylasin benimle bilnek istiyorum dedim paylasmadilar son olarak anlasma yapabilecegimizi soyledim yazili talep istediler mail uzerinden ihbar kidem gibi yasal haklarimin yani sira 6 maas talep ettim reddettiler. Ilk gunden beri yazismalarimizin ciktilarini aldim ben issizlik maasimida almak istiyorum sonucta ben calismak istiyorum yokusa suren banka. Yasal haklarim icin ne yapabilirim.
    Tesekkurler.

    1. Betül hanım, sizi anlasam da Banka ile yaptığınız sözleşmedeki madde sizi bağlar. Bu maddeye göre işveren sizi dilediği şubede çalıştırma hakkına da sahip olur. Çünkü siz bunun için peşinen onay vermişsiniz demektir. Bu işi bırakacaksanız, bunu başka bir nedene dayandırmanızda fayda var. Mobbing ya da işyerindeki kanuna uygun olmayan -varsa- başkaca uygulamalar olabilir. Ya da iş sözleşmenizi, iyi bir avukata inceletip ondan da tavsiye alabilirsiniz.

  6. özel bir işyerinde 12 seneden beridir çalışmaktaydım, 2 ay önce telefonuma 2014 yılında bylock adlı programı yüklediğim gerekçesiyle 1 hafta göz altına alındım, ilk mahkemede yurt dışı yasağı ve denetimli serbeslikten tahliye edildim, (karakola gidip her gün imza atıyorum ) savcılığın avukatıma verdiği ifade kağıdında aktif bylock kullanıcısı olmadığım yazıyor, resmi gazetede ismim çıkmadı , hakkımda herhangi başka bir suçlama yok,işverenim 4857 sayılı iş kanunun, 25/II. Maddesi (e) ve (I) fıkrası uyarınca iş hakkımı fesheddi. kıdem tazminatımıda ödemedi, suçsuz olduğum bir gün ortaya çıkacak , işe geri iade davası açtım şu şartlarda kazanmam mümkünmüdür, veya bu konu hakkında bana yol gösterebilirmisiniz.

    1. Erdinç bey, takdir edersiniz ki, benden devam eden bir dava süreci ile ilgili yorum bekliyorsunuz. Söyleyeceklerim hem tahminden öte gitmeyecek hem de hukuken doğru olmayacaktır.

  7. Mustafa Bey merhaba bugun itibarı ile 25/2 madde ile işten cıkartıldım. 4 yıldır işyerinde calısıyordum. Sebep olarak işi yapıp müşteriden imzalı form almama ragmen işi yapmadıgım ve işverenin güvenini sarstigim söyledin. Dün şirkete cagrılıp savunmamı yapmam istendi bende önce avukatla görüşüp ona göre adım atmak istedigimi biraz zaman verilmesini talep ettim. Yöneticim ve İK direk dün cıkısımı yaptılar. işi yapmadıgımı kamera kayıtları ile istap edebileceklerini söylediler. Yanlız söyle 2 husus bulunmakta benim servis verecegim kurulusta kamera 3 haftalık kamera kayıtları yok calıstıgımı yada calısmadıgımı ne ben ne onlar ipat edebilirler. 2. hususda servise gittigim ve işi yaptıgım kişi ile sanırım cıkar anlasması yapılmış. Servis formunu imzalayan vatandas farklı bir işim soy isim girerek formu imzalamış (Elektronik form tutuyoruz kagıt degil telefon üzerinde) uzun süredir ilk kez oraya calısmaya gitmiştim calısanları tanımıyorum. Araç GPS kayıtlarım normalde orda oldugumu ispat edebilir ama onuda gölgeleme sansları var. Sizce nasıl bir yol izlemem gerekli? 4250 TL tutarın brut maaşım var hesapladıgım zaman 24-25 bin TL tutarında ücret almam gerekli + işsizlik maaşından yararlanma haklarımıda elimden aldılar yardımcı olabilirseniz sevinirim .

    1. Merhaba. Her şeyden önce, şartları varsa işe iade davası açmanızı öneririm. Böylece, çok daha fazla tazminat hak edebilirsiniz. İki tarafın da delilleri olacaktır; ama burada temel olarak mahkemeyi ikna etmesi gereken taraf, işveren olacaktır. Siz yine de her türlü delili hazırlayın. Eğer bu davayı kazanırsanız, İşkur’a mahkeme kararını götürerek geriye dönük işsizlik maaşlarınızı da toplu olarak alabilirsiniz. Son olarak, size mutlaka bir avukata danışmanızı öneririm.

  8. Mustafa bey merhaba
    3 yıldır çalıştığım şirket maddi sıkıntı içindeydi ve alacaklı firmalardan birtanesi çalıştığım şirketin iflasını istedi icra iflas müdürlüğünde görevli memur şirketimize geldi ve artık şirketin pasife geçmesini ve hiçbirşey yapamayacağımızı söyledi bu süreçte bizim sigortala primlerimizde yatmayacak mı ve 4 aydır maaş almıyorduk sanırım son 3 maaşı işkur fonundan alabiliyoruz bunun için icra iflas müdürlüğünden evrakmı almam gerekiyor son olarakta işsizlik başvurusu yapabiliyormuyuz kendimiz çıkmadık şuan işverende çıkartmadı bu durumda ne yapabiliriz.
    Şimdiden teşekkürler.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.