İşçi yaşlandığı için işten çıkarılabilir mi?

İşçi yaşlandığı için işten çıkarılabilir mi?

Bazı koşulların oluşması halinde işverenin geçerli bir nedene dayanarak işçinin iş akdini sona erdirmesi mümkündür. Geçerli neden kavramı ise net olarak belirlenmiş değildir. Her gerekçenin somut olarak kendi içinde değerlendirilmesi gerekir. Peki işçinin yaşlanması, onu işten çıkarmak için geçerli bir neden olabilir mi?

Geçerli nedenle fesih

İşçinin iş güvencesine sahip olması durumunda, yapılacak feshin ya haklı bir nedene ya da geçerli bir nedene dayanması gerekir. İş sözleşmesinin haklı nedenle feshi farklı bir konu olup hangi durumlarda işçinin derhal işten çıkarılabileceğini daha önce yazmıştım.

Bu yazımın konusu ise, ortada haklı bir neden yokken işçinin işten çıkarılmasıyla ilgilidir. İşçinin performansının düşmesi ve ekonomik nedenler, geçerli nedene birer örnektir. İşveren neden geçerli bir nedene ihtiyaç duyar?

Çünkü iş güvencesine sahip olan bir işçi işten çıkarıldığında işe iade davası açabilecek ve mahkeme de dava aşamasında işverenden geçerli nedenini ortaya koymasını isteyecektir. İşveren geçerli nedenini ispatlayamazsa bu defa işçinin işe iadesine karar verilecektir. Bu sebeple, geçerli bir neden dayanılması önem arz eder.

İşçinin yaşlanması geçerli neden değildir

yaşlı işçi çıkarılması

Herkes bir gün yaşlanacaktır. Ancak bilindiği üzere yaşlılığın genel olarak ilk etkisi, fiziksel sorunları beraberinde getirmesidir. Hatta yorgunluk, dikkat eksikliği gibi çeşitli sonuçları da olacaktır. O halde şöyle bir soru gündeme gelebilir: İşveren yaşlı işçisiyle artık çalışmak istemeyebilir mi?

Bu elbette işverenin kişisel tercihidir. Ancak olaya İş Kanunu açısından baktığımızda, işçinin yaşlanmasının bir geçerli fesih nedeni olmadığını söylememiz gerekir.

İşgücü fazlalığı nedeniyle yaşlı işçinin çıkarılması

Bu durumu ise diğerinden ayırmak gerekir. Yukarıda bahsedilen durumda, işveren işçisini yaşlandığı için işten çıkarmak istemektedir ve bu bir geçerli neden değildir. Ancak ekonomik, teknolojik ya da yapısal nedenlerle işyerinde var olan işgücü fazlalığını eritmek isteyen işveren, işe önce yaşlı işçilerden başlarsa ne olur?

Bu, Yargıtay’a göre mümkündür. Nitekim bir kararında yüksek mahkeme şöyle demektedir: “Dairemiz uygulamasına göre işyerinde ekonomik, teknolojik, yeniden yapılanma gibi işletme içi veya işletme dışı nedenlerle meydana gelen işgücü fazlalığından dolayı işçi çıkarılmasında emekliliğe hak kazanmış olanların seçilmesi ve bu durumdaki personelin objektif ve genel bir uygulamaya tabi tutulması geçerli neden KABUL EDİLMEKTEDİR.” (9 Hukuk, 2006/24004 E.)

SONUÇ

Ortada başkaca bir neden yokken, bir işçinin sadece yaşlandığı için işten çıkarılması yasal değildir. Bu işçinin iş güvencesi kapsamında olması halinde; olası bir dava aşamasında, işçinin yaşlanması tek başına bir geçerli neden olarak görülmeyecek ve işçinin işe iadesine karar verilecektir.

Ancak işgücü fazlalığı nedeniyle işten çıkarmaların olduğu bir işyerinde, işten çıkarmalara ilk olarak yaşlı işçilerden başlanması mümkündür. Objektif ölçütlerin uygulandığı böyle bir işçi çıkarma sürecinde, işçinin yaşlı olduğu için öncelikle işten çıkarılması hali ise bir geçerli neden olarak kabul edilmektedir.

, ,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir