İşçi zorla yıllık izne gönderilebilir mi?

İşçi zorla yıllık izne çıkarılabilir mi?

Yıllık izin hakkı, dayanağını İş Kanunundan alan bir hak olup işçi açısından mutlak haklardandır. Bunun anlamı, kanunda da açıkça yazdığı üzere yıllık izin hakkından vazgeçilememesidir. İş Kanunu, işçinin ya da işverenin insiyatifine bırakmadan, yıllık iznin işçiye mutlaka kullandırılmasını istemiştir.

Yıllık izin kullandırma zorunluluğu

Yıllık iznin mutlaka kullandırılmasını talep eden İş Kanunu bununla da yetinmemiş ve bir de bu hakkın, işçinin izne hak kazandığı andan itibaren 1 yıl içinde kullandırılmasını şart koşmuştur. Buradan da anlıyoruz ki; kanun koyucu yıllık iznin sadece kullandırılmasına değil aynı zamanda ne zaman kullandırılacağına bile müdahale etmiştir.

Yıllık izin kullandırılmazsa ne olur?

Bütün bunlara rağmen yıllık ücretli izin hâlâ kullandırılmamışsa bunun idari para cezası yaptırımı bulunmaktadır. Bunun yanında işçinin işten ayrılması durumunda geçmişe dönük kullanamadığı tüm yıllık izinlerin ücretlerini talep etme hakkı vardır. Bir de pek tabi böyle bir durum, işçiye İş Kanununun 24 üncü maddesi gereğince haklı nedenle iş sözleşmesini derhal fesih hakkı da verecektir.

Yıllık izin dönemini kim belirler? İşçi mi, işveren mi?

işçinin rızası olmadan izne gönderilmesi

Bu konuda olması gerekenin yani ideal durumun, işçi ve işverenin bir araya gelerek anlaşması ve izin dönemini buna göre belirlemesi olduğu tartışmasızdır. Peki ama aralarında bir anlaşmazlık olması halinde kimin sözü üste çıkacaktır?

İş Kanununun 60 ıncı maddesine dayanarak çıkarılan Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinin 8 inci maddesine göre; izin kurulu veya işveren, işçinin istediği izin kullanma tarihi ile bağlı olmamakla beraber  izin sıra ve nöbetleşmesini göstermek üzere söz konusu kurulca düzenlenecek çizelgeler işçinin talebi ve iş durumu dikkate alınarak hazırlanır.

İşverenin yönetim hakkı

Bir Yargıtay kararında şöyle denilmektedir: ‘İşverenin ücretli ya da ücretsiz olarak izin verdiği bir işçinin, izin süresince işyerine gitmesi beklenemeyeceğinden, bu durumda bir devamsızlıktan söz edilemez. Ancak yıllık izin zamanını belirlemek işverenin yönetim hakkı kapsamında olduğundan, işçinin kendiliğinden ayrılması söz konusu olamaz.”

Yukarıdaki karardan da görüleceği üzere, işverenin yönetim hakkı gereğince işyerinde verebileceği bazı kararlar vardır. İşyerini yöneten ya da onu işleten işverenin gerek işçilerin çalışma koşulları ve gerekse işlerin yürütülmesi konusunda, sözleşme ve kanun hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla, sahip olduğu karar verme hakkına yönetim hakkı denmektedir. Ve yönetim hakkı kapsamında işverenin yıllık izin dönemlerini belirleme yetkisi vardır.

İşverenin yönetim hakkı sınırsız mı?

Burada önemli olan nokta, bu hakkın objektif şekilde kullanılmasıdır. Yani işçiler arasında bir ayrım yapılmadan, objektif ve somut kriterlerle hareket edilmeli ve yıllık izinlere ilişkin kararlar ayrımcılığa yol açmadan verilmelidir.

İşçi yıllık izin kullanmak istemezse!

Evet, işçisine yıllık ücretli iznini hem de hak ettiği tarihten itibaren 1 yıl içinde kullandırmak, işverenin sadece yetkisi değil aynı zamanda bir yükümlülüğüdür. O nedenle işveren işçisini, o istemese bile, zorla ücretli izne gönderebilir.

Hele işyerinde işçilerin birikmiş izinleri çoğalmışsa ki bu durum özellikle kamu kurumlarında sık sık görülmektedir, işverenin işçilerini çok uzun dönemler için dahi olsa, yaptığı planlama çerçevesinde ve işçilerin rızasını almaksızın yıllık ücretli izne gönderme hakkı vardır.

SONUÇ

İşveren, objektif davranmak ve işçileri arasında ayrım yapmamak kaydıyla, işçilerini zorla ücretli izne gönderebilir. Hele işçilerin yıllar boyunca biriken izinleri varsa, böyle bir durumda işçileri izne göndermek işverenin sadece hakkı değil aynı zamanda bir yükümlülüğü olarak kabul edilmelidir.

Not: İşçinin zorla ÜCRETSİZ izne gönderilmesi ayrı bir konu olup bu konudaki yazıma şuradan ulaşabilirsiniz.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

16 Yorum

  1. Mrb sedat bey isyerinde bizim yıllık izinlerimizi hep kullandırdı hatta içeri izin borçlanması yapti bu aralar sürekli izin hakkimiz olmadığı halde bizleri zorla izne çıkarıyor üstelik maaslarımızdan kesinti oluyor böyle biseye hakki var mı

  2. Ben yıllık izin hakkımı kullanmak istiyorum izin hakkımı doldurali 5 ayı geçti lakin yıllık izne ihtiyacım olduğunu yönetime bildirdim ama yönetim bunu reddetti yaklaşık 2 ay sonra cikabilecegimi söyledi ama benim 2 ay sonra değil simdi ihtiyacım var ne yapmaliyim

  3. İyi günler
    Biz 4 personel havuzda çalışmaktayız
    Yılın belirli zamanlarında havuz temizliği olduğu için havuz on gün bakıma alınıyor bu da genellikle ramazan ayında yapılıyor
    Ve bizim zorunlu olarak yıllık izin kullanmamız isteniyor
    Nasıl bir yol izlemeliyiz sevgiler…

  4. Senelik izinde eksi 12 deyim 2018 inini isveren bni zola izne cikariyo bn izne ckmak istemiyorum senelik izinde devamlı borçladiriyo bn bukonuda bir hakkim var mi

    1. Mustafa bey, kullanmadığınız izniniz yoksa, işveren sizi zorla izne gönderemez. Ama ücretinizi de ödüyorsa, buna neden karşı çıkıyorsunuz?

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.