İşçiler banka promosyonu alabilir mi?

Bir işyerinde çalışan işçinin ücret, izin ve hafta tatili gibi temel hakları vardır. Bunlar işçiye mutlaka sağlanması gereken haklardır. Peki ama işverenle banka arasında bir promosyon anlaşması varsa, işçiler de banka promosyonu alabilir mi?

Banka promosyonu nedir?

Banka promosyonu; yüklü miktarda maaş ödemesi yapacak olan işverenin bir bankayla anlaşması ve bunun sonucunda bankanın işverene peşin ödeme yapması ya da mali avantajlar sağlaması olarak tanımlanabilir.

Böylece her ay yüksek miktarlarda maaşı ve kişiyi banka kazanırken, işveren de bu maaşları tek bir bankadan ödeyerek mali avantaj sağlamaktadır.

Banka promosyonunu kimler alabilir?

Özel sektör söz konusu olduğunda bu sorunun cevabı belirsizdir. Çünkü ne İş Kanunu ne de alt mevzuatı bu konuda bir düzenleme yapmamıştır.

Banka promosyonu bir tür ücret midir?

Buradaki en kritik soru budur. Banka promosyonu dediğimiz şey, işçinin de hakkı olan bir ücret türü olarak kabul edilebilir mi? Kabul edilirse, işçiye de promosyon ödenmesi elbette gerekir.

Ancak ücret dediğimiz, işçiye, yapmış olduğu çalışma karşılığında yapılan bir ödemedir. Banka promosyonu ise niteliği itibariyle işveren ile banka arasındaki bir ilişkiden doğar ve ücretle uzaktan yakından alakası yoktur.

Kapıcılar asgari geçim indirimi alabilir mi?

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

Nitekim bir kararında Yargıtay da şöyle der: “… işçi ücretlerinin banka aracılığı ile ödenmesi konusunda banka ile işveren arasında yapılan protokol davacı işçiye bir hak bahşetmez…” (9 Hukuk, 2009/22348 K.)

işçiler promosyon parası alabilir mi?

Özel sektörde banka promosyon ödemeleri

Yukarıda belirttiğimiz üzere, banka promosyonu işveren ile banka arasındaki işlemin bir sonucudur ve işçiye herhangi bir hak vermez.

Bunun tek istisnası, aksine ilişkin yazılı bir düzenlemedir. Örneğin;

  • İş sözleşmesinde, işçinin de banka promosyonundan pay alacağına dair hüküm varsa
  • Banka ile işveren arasındaki protokolde, işçilerin de pay alacağı kayıt altına alınmışsa
  • İşyerinde düzenlenen ve işverenin de imzasının olduğu herhangi bir yazılı evrakta, işçilerin promosyondan pay alacağı hüküm altına alınmışsa

Göreceğiniz gibi, ancak işveren kendisini böyle bir yükümlülüğün altına sokarsa, işçilerine promosyondan pay vermesi gerekir.

Bir Yargıtay kararında bu husus şöyle ifade edilmiştir: “Davacının talep ettiği promosyon parasının işçilere dağıtılmasına ilişkin yasal düzenleme bulunmamaktadır. Yatırılan para işçiye ait olmayıp işverene aittir. İşveren ile banka ve işçi arasında promosyon paralarının işçilere dağıtılacağına yönelik sözleşme de mevcut olmadığından davacı yararına promosyon parasına hükmedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.” (9 Hukuk, 2014/19299 K.)

Kamu kurumlarında işçi promosyonları

Kamu işçileri için durum, özel sektörden farklıdır. Kamu kurumlarındaki promosyon ödemeleri, Başbakanlığın 20.07.2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2007/21 sayılı Genelgesine göre yapılmaktadır.

Bu genelgenin 4üncü maddesinde göre, banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamının personele dağıtılması gerekmektedir.

Dolayısıyla kamu kurumlarındaki işçiler, halihazırda mevcut olan banka promosyonlarından yararlanmaktadır.

özel sektör promosyon parası hakkı

Kadroya geçen taşeron işçilerinin promosyon hakkı

Burada da herhangi bir tereddüde yer yoktur. Kamu görevlisi sıfatını kazanan ve kadro alan bu işçiler de banka promosyon anlaşmalarında dahil edilmelidir.

Bu işçiler için bir sonraki promosyon döneminin beklenmesi de doğru olmaz. Kadroya geçen taşeron işçilerinin de derhal bu haktan yararlandırılması gerekir.

Sonradan işe başlayan tüm kamu görevlileri için de bu kural geçerlidir. Bu konuda Sağlık Bakanlığının “Promosyon Ödemesi” konulu 2014/07 sayılı genelgesi güzel bir örnektir. Genelgede şöyle denilmektedir:

“İdare ile banka arasında promosyon sözleşmesi imzalanırken, sözleşmeden sonra açıktan ya da naklen atanacak personelin de olabileceği göz önünde bulundurularak, yapılacak yeni promosyon sözleşmelerine, sonradan gelenlere kalan sözleşme süresi ile orantılı ödeme yapılacağı şeklinde hüküm koyulması, bu çerçevede personele yapılacak kişi başı ödeme tutarlarının da sözleşme ile belirlenmesi, yapılacak promosyon sözleşmelerinin bu minvalde hazırlanması…”

SONUÇ

İşçilerin banka promosyon hakkı konusunu alt başlıklara ayırarak cevap vermek en doğrusu olacaktır. Buna göre;

  • Özel sektör işçisinin kural olarak promosyon hakkı yoktur. İşverenle işçi arasında düzenlenmiş özel bir hüküm yoksa, işveren banka promosyonundan işçisine pay vermek zorunda değildir.
  • Kamu kurumlarında ise durum farklıdır. İster kadrolu işçiler olsun isterse de yakın zamanda kadroya geçen taşeron işçiler olsun, kurum promosyon ödemelerinin TAMAMINI işçilerine dağıtmak zorundadır.

Burada şöyle bir soru gündeme gelebilir: Özel sektör işçilerinin hakkı yenmiş olmuyor mu? Bu soruya herkesin cevabı farklı olacaktır. Ama benim kanaatimce, işverenin almış olduğu banka promosyonunun en azından bir kısmını işçilerle paylaşması en adil çözüm olur.

Peki paylaşmak istemezse ne olur? Kimse bu konuda özel sektör işverenini zorlayamaz ve unutulmamalıdır ki, yasa gereğince işveren banka promosyonunu dilediği gibi kullanma hakkına sahiptir.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.