Ölüm tazminatı nedir ve nasıl hesaplanır?

İşçinin vefat etmesi halinde kıdem tazminatı alacağı birçoğunuzun malumudur. Peki, ölen işçinin geride bıraktıklarından bazılarının kıdem tazminatı dışında bir de 2 aylık ücretine kadar ölüm tazminatı alabileceğini biliyor muydunuz? İşçinin ailesine ödenen bu ölüm tazminatı nedir?

Ölen işçinin kıdem tazminatı

İşçi için kıdem tazminatı çok önemlidir. İşyerine verdiği yıllarının karşılığı olarak âdeta bir ikramiye olan kıdem tazminatı, belli şartların oluşması halinde alınabilir. Bu şartların neler olduğunu şu yazımızda anlatmıştık: iscidunyasi.com/kidem-tazminati-alma-sartlari

İşçi vefat ettiğinde de, eğer o işyerinde bir yıldır çalışıyorsa kıdem tazminatı alma hakkı olacaktır. Çünkü kıdem tazminatı alma şartlarından birisi de budur ve bu kıdem tazminatı işçinin yasal mirasçılarına ödenecektir.

Ölüm tazminatı nedir?

Ölüm tazminatında haberdar olmayan işçi aileleri olduğunu biliyorum. Bu yazıyı yazma nedenim de mümkün olduğunca çok insanı bu durumdan haberdar etmektir. Ölüm tazminatının bu kadar az bilinmesinin nedeni, İş Kanununda değil de Borçlar Kanununda düzenlenmiş olmasıdır.

Ölüm tazminatı; işçinin ölümü halinde belli kişilere ödenen bir tazminatı ifade eder. İşçinin işyerindeki kıdemi bir yıldan az bile olsa ödenmesi gereken bu tazminat, en azından geride kalanlara bir nefes olacaktır.

Borçlar Kanununda ölüm tazminatı

Türk Borçlar Kanununun 440’ıncı maddesine göre; sözleşme, işçinin ölümüyle birlikte kendiliğinden sona ermektedir. İşveren, işçinin hayatta olan eşine ve ergin olmayan çocuklarına, bunlar yoksa bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ölüm tazminatı ödemekle yükümlüdür.

Ölüm tazminatı ne kadar?

İşverenin ödemesi gereken ölüm tazminatı; normalde 1 aylık ücret kadar; fakat hizmet ilişkisi 5 yıldan daha uzun devam etmişse, 2 aylık ücreti tutarında olacaktır.

Ölüm tazminatı için hangi şartlar gerekir?

Gereken tek şart, işçinin hayatını kaybetmesidir. Bunun dışında bir şart aranmaz. Hatta işçi tek bir gündür işverenin yanında çalışıyor olsaydı bile yine de işveren bu tazminatı ödemekle yükümlüdür.

Ayrıca işçinin ölümünün işyerinde gerçekleşmesi ya da işverenin bu ölümde kusurunun olması gibi hiçbir şart da aranmayacaktır.

işçi ölüm tazminatı nedir

Ölüm tazminatı için nereye başvurulur?

Ölüm tazminatını almak için işverene bir dilekçeyle yazılı olarak başvurmaları gerekmektedir. İşveren tazminatı kendiliğinden ödemek isterse, illa ki işçinin mirasçılarının başvurusunun alınması gerekmez. Yine de yazılı bir başvuru, en azından başvurunun yapıldığını kayıt altına alacaktır.

Ölüm tazminatı ödenmezse ne olur?

Bu durumda İş Mahkemelerinde ölüm tazminatının ödenmesi için dava açılması gerekecektir. İşçi alacakları için dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk başvurusu getirildiğinde; öncelikle arabulucu başvurusu yapılması ve sonuç alınamazsa dava açılması gerekir: iscidunyasi.com/isciler-icin-arabulucu-basvurusu-nasil-yapilir

Ölüm tazminatı kime ödenir?

Burada önemli bir ayrıntı vardır. Buna göre, ölüm tazminatı almaya “mirasçılar”ın tamamı hak kazanamaz. Evet, kanunun açık hükmü gereği ancak aşağıda yazılı olanlar bu tazminatı talep edebilirler.

 

  • İşçinin sağ kalan eşi ve ergin olmayan çocukları
  • Bunlar yoksa bakmakla yükümlü olduğu kişiler
  • Bunlar da yoksa, ölüm tazminatı kimseye ödenmez. (Yani işçi bekarsa ve bakmakla yükümlü olduğu kimse yoksa, diğer mirasçılarına ya da bir başkasına bu tazminat ödenmez)
  • Ayrıca işçinin eşi hayatta değilse, bakmakla yükümlü olduğu kimse yoksa ama 18 yaşını doldurmuş ya da evlenmiş çocukları varsa, bunlar için de ödenmez. Çocukların 18 yaşını doldurmamış ve evlenmemiş olması gerekir.

Ölüm tazminatı, bu tazminatı almaya hak kazanan kişiler arasında eşit olarak bölüştürülür. Örneğin işyerindeki kıdemi 5 yıldan çok iken vefat eden işçinin sağ kalan eşi ve bir de ergin olmayan çocuğu varsa; işveren herkese tek tek 2 aylık ücret tutarında ölüm tazminatı ödemez. İşveren 2 aylık ücret tutarında ölüm tazminatı öder ve bu üç kişi ödemeyi aralarında eşit olarak paylaşır.

ölüm tazminatı hesaplama

Ölüm tazminatına esas ücret

Ölüm tazminatına esas ücret, işçinin en son aldığı net ücret tutarıdır. Kanun koyucu brüt ücret ifadesini kullanmadığı için ödemenin net ücreti üzerinden yapılması gerekir. Yani örneğin işçi vefat ettiğinde asgari ücret almaktaysa, ölüm tazminatının hesaplanmasına esas bir aylık ücreti net asgari ücret tutarı kadar olacaktır.

Net ücret ve brüt ücret kavramları hakkında daha geniş bilgi almak için şu yazımıza göz atabilirsiniz: iscidunyasi.com/brut-ucret-ve-net-ucret-ne-anlama-gelir

SONUÇ

İşçinin hayatını kaybetmesi durumunda kıdem tazminatı başta olmak üzere diğer bütün ödemelerden ayrı olarak bir de ölüm tazminatının işçinin sağ kalan eşi ve ergin olmayan çocuklarına ya da bakmakla yükümlü olduğu kişilere ödenmesi gerekir.

İşçinin kıdemi 5 yıl ve daha az ise 1 aylık ücreti tutarında, 5 yıldan uzun ise 2 aylık ücreti tutarında tazminat işçinin mirasçılarına ödenir.

Ancak mirasçılardan kastedilenin ne olduğunu ve hangi şartlarda ödeneceğini yazının ilgili kısmına açıkladığımızı ve her mirasçının ölüm tazminatı talep edemeyeceğini hatırlatırız.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

30 Yorum

  1. 3 yıldır işveren senelik iznimi kullanamıyorum vermiyorlar kendi isteğimle ayrılmak istiyorum kıdem tazminatı alabilirmiyim lütfen yardımcı olun

  2. mrb babam yaklaşık 20_25 sene çalıştığı şirkette evde gizli kalp nedeniyle vefat etmiştir ama ben askerde olduğum için kimse üstüne düşmeyip ve babamın tazminatını kimse almamış ve bu durumda ne yapmam gerekiyor nereye basşvurmam gerekiyor.Babamın da 1 sene ya var yada yok emekli olucaktı vefat edince drek emekli yaptılar sizden bunun için ne yapmam gerektiğini bilmek istiyorum ve babamın tazminatını almak istiyorum.

    1. İşverene iadeli taahhütlü bir dilekçeyle başvurup tazminatı talep edebilirsiniz. Ödemezlerse noterden ihtarname çekip süre verirsiniz. Yine ödemezlerse dava açmanız gerekir.

  3. Iyi günler eşim 1,5 yıldır çalıştığı iş yerinde 2014yılında çalıştığı yerde vefat etti.İşe 2012 gibi girmişti.Maaşı askeri ücretti.Biz bu durumda ne kadar Kıdem Tazminatı ve ne kadar ölüm tazminatı alırız.Daha doğrusu alabilir miyiz.İki tanede çocuğum var 9 yaşında.Ben hiç Başvuruda bulunmadım çalıştığı iş yeride böyle bir hakkımız olduğunu söylemedi nasıl Başvuruda bulunacağınıda bilmiyorum yardımcı olursanız sevinirim.İyi çalışmalar.

    1. Öncelikle başınız sağolsun. Sizin için kısaca hesap yapayım. Maaşı asgari ücret olduğuna göre yaklaşık olarak 1.500 TL kıdem tazminatı ve yaklaşık 850 TL ölüm tazminatı alma hakkınız vardır. Bunları, basettiğinize göre kesinlikle hak etmiş durumdasınız. Ayrıca eşiniz işyerinde vefat ettiğine göre bu bir iş kazası kabul edilir. Bu durumu SGK kabul etmeyecektir. O nedenle iş kazası için iş mahkemesine dava da açabilirsiniz. Son olarak özetlemem gerekirse; kıdem tazminatı ve ölüm tazminatı alma hakkınız var. Bunun için işveren ihtarname çekin ve ödeme isteyin. Ödemezlerse iş mahkemesine dava açın. Ayrıca iş kazası tespiti yapılmamışsa SGK’ya dilekçe verin ve iş kazası tespiti isteyin. Kabul etmezlerse bir dava da bunun için açabilirsiniz. Dava açmak için maddi durumunuz müsait değilse lütfen şu iletişim formunu kullanın ve durumunuzu belirtin.

  4. Merhaba Eşim 7 yıldır aynı firmada çalışmaltadır Vefat etti kalp krizi ne kadar tazminat hakkı vardır tşk

    1. Merhaba, öncelikle başınız sağolsun. 7 yıllık kıdemi olduğuna göre, size eşinizin son ay ücreti esas alınarak 2 aylık ücreti tutarında tazminat ödenmesi gerekir.

  5. Merhaba babamı 1 yıl once kaybettim. 1 ay sonra 18 yasinda olacagim. Annem hayatta. Tazminat alirken bir sorunla karsilasir miyim? Tazminatin tutarinda bir degisiklik olur mu?

    1. Merhaba. Başınız sağolsun. Hayır hiçbir sorun olmaz, başvurmanız durumunda ödenmesi gerekir. Tazminat miktarı, babanızın işyerindeki kıdemine göre belirlenecektir.

  6. Merhabalar; benim kuzenim 18 yıldır aynı iş yerinde çalışıyordu. Fakat geçen hafta geçirdiği bir ameliyat sonucu çıkamadı ameliyattan vefat etti. Eşi sağ ve 3 tane reşit olmayan çocuğu var. Maaşı ise ;3.859.25TL di. Sizden ricam kuzenimin tazminatını hesaplayabilirmisiniz. Teşekkürler şimdiden. Cevap bekliyorum sizden lütfen yardımcı olun.

    1. İlknur hanım, tazminat hesaplamalarını ücretli yapıyoruz. Dilerseniz, sitemizdeki canlı destek hattından bize ulaşabilirsiniz.

  7. Merhaba baban 1988 yılında etimaden de yeraltında göçükte rahmetli oldu
    Dönemin sendika sözleşmesinde çocuklarından birisi işe alınır şartı varmış yaşımız küçüktü olmadı bu madde şimdi geçerli olur mu, olursa nasıl bir yol izlemek gerekiyor

    1. Mehmet bey öncelikle başınız sağolsun. Açıkçası ilgili sözleşmeyi incelemek gerekir. Mutlaka bir avukata yüz yüze danışmanızı öneririm.

  8. Merhaba,
    Ölüm tazminatı borçlar kanununda yer alıyor, ama iş kanununda geçerli değil deniliyor.
    Buna istinaden iş kanuna tabi bir çalışanın eş ve çocuğu ölüm tazminatına hak kazanması mümkün müdür.
    Teşekkürler

    1. Mustafa bey, elbette mümkündür. Borçlar Kanunu, işçiler bakımından da uygulanır.

  9. Merhaba ; isyeri sahibim 3 ay once vefat etti ve mirascilari reddi miras yapti.Firmamizdan alacaklarimiz oldugu icin suan aktif olarak is aramayip sirkete rutin olarak gelip gidiyoruz.1.sorum alacaklarimizi nasil temin edebiliriz?
    2.sorum bu durumda issizlik maasi baglanabilirmi?

    1. Cemal bey, sorduğunuz soru miras hukukunu alakadar ediyor. Bir avukata bizzat danışmanızı öneririm. İşsizlik maaşı ise, muhasebecinin sizin çıkışınızı SGK’ya hangi kod ile bildireceğine göre değişir.

  10. Merhabalar benim kayınbabam emekliydi ama halen tır şöförlüğü yapmakdaydı gecen hafta tır sürerken trafik kazası geçirdi ve vefat etti bu şirkette 2 aydır çalışıyordu kayınvaldeme herhangi bi hak doğuyormu iş kazasına girermi bu ölüm olduğu için nereye başvuru yapmalıyız

  11. Babam 2003 yılında inşaattan düşerek vefat etmiş bazı sigorta şirket leri bize ölüm tazminatı alabilirsiniz diyor böyle bir şey var mı

    1. Başınız sağ olsun. Sigorta hukuku bakımından açıkçası bilgim yok. Bir avukata ya da güvendiğiniz bir sigortacıya danışabilirsiniz.

  12. İyi günler Benim eniştem geçen ay çalışırken vefat etti , belediye de çalışıyor du. Her ay 2 3 ay çalışıp çıkıyordu işten SGK ya bağlıydı 820 gün sigortası yatmış bu durum da halam kıdem tazminatı ve ölüm tazminatı alabilir mi ? Halamın 4 çocuğu var 1 i evli ne yapacağımızı bilmiyoruz yardım ederseniz mutlu oluruz. Teşekkürler

  13. Merhaba benim dayim vefat eti yengemle ayrilmislardi 2 cocugu var 1 evli kiz digeri askerde calistigi is yerinden her hagi bi tazminat alma haklari varmi varsa nasil yaplalari lazim

    1. Mert bey çocukların ergen olmaması yani 18 yaşının altında olması gerekir. Bahsettiğiniz çocuklar bu şartı sağlıyor mu?

  14. Kardeşim on yıldır hastanede çalışmaktaydi disarda öldürüldü is yerinden tazminat alir mi

    1. Öncelikle başınız sağ olsun. Yazıda belirttiğimiz yakınlarının böyle bir hakkı vardır. İşverene yazılı olarak başvurulması gerekir. İşveren ödeme yapmak istemezse, dava yoluyla alınması mümkün olacaktır.

  15. 2800 gunluk sigortali calisan ve bekar iken vefat eden birinin annesi olum tazminati veya olum maasi alabilir mi? Vefat eden esinden dolayi asgari ucretten dusuk emekli maasi aliyorsa hem cocuk hem es emekli maasini alabilir mi?

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.