İşçinin doğum yapması halinde sahip olduğu haklar

Doğum yapan işçinin hakları

Kadın işçinin doğum yapması hem onun sağlığı hem de bebeğin sağlığı için kritik bir dönemin başlangıcını ifade eder. Annenin sağlığını toparlaması, bebeğin ise iyi ve sağlıklı bir gelişim sağlaması için doğum sonrası izinler önem arz eder. Bu yazımızda sizlere, doğum yapan anne işçinin ve bebeğin babası olan işçinin tüm haklarını derli toplu vermeye çalışacağız.

Doğum sonrası ücretli izin

Bu hakların başında elbette doğum sonrası ücretli izin gelmektedir. İş Kanununun 74üncü maddesinden kaynaklanan bu izin gereğince; kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam on altı haftalık süre ücretli izin hakkı vardır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenmektedir. Aynı zamanda, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilmektedir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenmektedir. Eğer kadın işçi erken doğum yapmışsa doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılmayacak süreler, doğum sonrası sürelere eklenerek kullandırılır. Doğumda veya doğum sonrasında anne ölürse, doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılır.

Doğum sonrası ücretsiz izin

Yukarıda belirtilen ücretli izinlerini bitiren kadın işçiye, talep etmesi halinde ve bu ücretli izin sürelerinin bitiminden itibaren 6 aya kadar ücretsiz izin verilebilir.

Süt izni

Doğum yapan işçiye, çocuğu bir yaşına gelinceye kadar günlük bir buçuk saat süt izni verilmesi gerekir. Bu izni ne zaman kullanacağını belirleme yetkisi de anne işçinindir.

Eşi doğum yapan babaya izin

Eşi doğum yapan babaya da talep etmesi halinde, beş gün ücretli izin verilmesi gerekir. Bu izin işverenin takdirinde olmayıp verilmesi zorunlu bir izindir.

Doğum yapan işçiye part time / kısmi süreli çalışma imkanı

doğum sonrası işçi hakları 2016

İş Kanununun 13üncü maddesine göre; işçinin ücretli ve ücretsiz analık izinleri bittikten sonra; mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar, ebeveynlerden birisi kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. Bu talep işverence karşılanır ve geçerli fesih nedeni sayılamaz. Anne ya da baba daha sonra tam zamanlı çalışmaya dönmek isterse, bu istekleri kabul edilmelidir. Ancak kısmi süreli çalışmak veya tam zamanlı çalışmaya geri dönmek isteyen işçi işverene bunu en az bir ay önce yazılı olarak bildirmekle mükelleftir.

Bu hakkın kullanılabilmesi için ebeveynlerin ikisinin de çalışması gerekir. Bu çok önemli ayrıntıya göre; ebeveynlerden birinin çalışmaması halinde, çalışan eş kısmi süreli çalışma talebinde bulunamaz.

Emziren işçinin çalışma süresi

Emziren işçi günde yedi buçuk saatten çok çalıştırılamaz. Aynı şekilde; yeni doğum yapmış çalışanın doğumu izleyen bir yıl boyunca gece çalıştırılması yasaktır. Bu sürenin sonunda sağlık ve güvenlik açısından sakıncalı olduğunun sağlık raporu ile belirlendiği dönem boyunca da gece çalıştırılmaz.

Emziren işçilerin, doğum izninin bitiminde ve işe başlamalarından önce, çalışmalarına engel durumları olmadığının raporla belirlenmesi gerekir. Çalışmasının sakıncalı olduğu hekim raporu ile belirlenen çalışan, raporda belirtilen süre ve işlerde çalıştırılamaz.

SONUÇ

Doğum yapan işçi ve eşi için birçok hak öngörülmüştür. Bu hakların temel amacının anne ve bebeğin sağlığını korumak olduğu tartışmasızdır. İşverenlerin; doğum yapmış işçilerine mevzuatta tanımlanmış bu haklarını kullandırmaları ve hatta onları bu konuda teşvik etmeleri çok önemlidir. İşçi ile işveren arasındaki bağı kuvvetlendirmesi muhtemel bu yaklaşım aynı zamanda işçinin verimini de artıracaktır.

,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

39 Yorum

  1. merhabalar mustafa bey eşim doğum izninde lakin taşeron bi şirkette çalışıyor. şirketi hizmet verilen kurumdan anlaşmaları fesh edilecekmiş bu durumda şirket elemanlarına tazminat vermiyoruz sizi diğer projelerimize kaydırıcaz demişler eşim 4 ayınıda doğumdan önce kullanıcak..şimdi sorum
    ….. eşime tazminat ödemek zorundalarmı bize ne yapmamız konusunda yardımcı olabilirmisiniz ?

  2. Esim 7 yildir kurumsal bir şirkette çalışıyor,,,,doğum sonrası isi bırakırsa is yerinden tazminat alabilirmi,,,teşekkürler

  3. merhaba doğum yapalı 6 ay olmak üzere
    1.sorum :17 yıldır şirkette çalışıyorum.2 ay yarım gün iznimi aldım kullandım.1,5 saat süt izninde kullanabilirmiyim acaba.
    2.sorum benim maaşımı tam olarak elden aldım ama siğortam yatırılmadı.iş görmezlik ödeneğim yattı.bu ödeneği iş yerine geri iade mi etmem mi gerek acaba.
    teşekkürler

    1. Merhaba. Elbette ki çocuğunuz 1 yaşına gelene kadar süt izni kullanmanız gerekir. Elden de olsa maaş aldığınıza göre, işveren talep ederse geçici iş göremezlik parasını işveren iade etmeniz gerekmektedir.

  4. iyi günler
    4 aylık hamileyim sigortam var çalışıyorum, işi şimdi bırakırsam doğum parası alabilir miyim? yoksa doğum iznine ayrılmak şartı ile mi para alabiliyorum?

    1. Ayşe hanım, bunun için doğum iznine ayrılmanız gerekir. Şimdi işten ayrılırsanız alamazsınız.

  5. ben mayista dogum yapacacam birde kizim var 6yasinda oda okula baslicak ben dogumdan sonra bebegim okula gidene kadar yarim gun calismak istiyorum isveren yok diyemez degilmi

      1. Merhaba,
        yazıyı okudum fakat ücretli izin sonrası ilk çocukta 60 gün olarak kısmi süreli çalışma hakkımız olduğu yazmaktadır. Benim sorum şu? Doğumdan sonra ücretli izin bitince, 6 ay ek ücretsiz izin aldıktan sonra, bu kısmı 60 gün süreli yarım gün çalışmayı hak etmiş oluyor muyuz?

        1. Merhaba. Durum tam olarak şöyle; öncelikle doğumdan sonra 8 haftalık analık izni kullanılıyor. Bundan sonra YARI ZAMANLI çalışmadan faydalanılıyor. Ondan sonra ise kısmi süreli çalışma imkanından yararlanılabiliyor. Hem kanun hem de yönetmelikte “analık izninin bitiminde itibaren” denildiği için, kanaatimce 6 aylık ücretsiz izinden sonra bundan faydalanılması mümkün olmaz.

  6. Merhaba ben 12 nisanda 2016 dogum yaptım çalıştığım şirketin le anlaşarak 1.5 saatlik süt izninin ayarlamasini yapıp anlaşarak iş başı yaptım.gectigimiz 1 aya kadar herşey yolundaydı son 1 aydır müdürümden sozlu taciz boyutuna varacak tarzda sıkıntı ve piskolojik baskı görüyorum.son bir birkaç gündemde çalıştığımız şubenin kapanmasi yönünde birkaç dili ve gayri meşru eylemler var.ben bu durumda süt iznin bitmeden mecburi işten cikartilicam bu durumda benim kıdem tazminatınm ve digerinde farklılıklar olması gerekir mi?şimdiden teşekkür ederim

    1. Kadriye hanım, kıdem tazminatınızın hangi bakımdan daha farklı olacağını düşünüyorsunuz?

  7. merhaba doğum izininden sonra işe dönmek istemeyip işten cıkıp kidem rtazminatı bide işşislik parası alma hakkın doğuyormu?

    1. Hayır, başka bir gerekçeniz yoksa bu durumda kıdem tazminatı da işsizlik maaşı da alamazsınız.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.