İşçinin mola süresi en çok kaç saat olabilir?

Ara dinlenmesi en çok kaç saat olabilir?

Ara dinlenmesi ya da mola, İş Kanununun işçiye tanıdığı haklardan biridir. Bunun süresinin en az ne kadar olması gerektiği kanunla belirlenmiştir. Ancak üst sınırı belirtilmemiştir? O halde işveren, işçisine gün içerisinde defalarca ve uzun sürelerle ara dinlenmesi kullandırabilir mi?

Ara dinlenmesi süreleri

İşçiye günlük verilmesi gereken en az ara dinlenme süreleri belirlenmiş olduğundan, kural olarak işverenin işçilerine asgari ara dinlenmesini sağlaması beklenir. Buna göre; 4 saat ve daha az süren işlerde en az 15 dakika, 4 saat ile 7,5 saat arasında süren işlerde en az yarım saat ve 7,5 saati aşan çalışmalarda en az 1 saat ara dinlenmesi verilmesi zorunludur.

Kural olarak bölünmeden tek seferde kullandırılması gereken bu mola süreleri, işin niteliği öyle gerektiriyorsa bölünebilmektedir. Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmamaktadır.

Ara dinlenmelerinin uzun tutulması

Bu yazıyı yazma sebebim, uzun tutulan ara dinlenme süreleridir. Konuyu bir örnekle daha net açıklamak isterim. Örneğin bir işyerinde işçinin sabah 08:00’de iş başı yaptığını varsayalım. Bu işçi 08:00-10:00, 14:00-16:00 ve 18:00-21:30 saatleri arasında toplam 7,5 saat çalıştırılmakta ve aradaki zamanlarda serbest bırakılmaktadır. Böyle bir çalışma sistemi mümkün olabilir mi?

Mola zamanlarında işçi ne yapıyor?

Burada eğer işçi bu mola zamanlarında işyerinden ayrılamıyorsa, serbestçe ve dilediği gibi davranamıyorsa zaten bir ara dinlenmesinden söz edemeyiz. Ama işçi bu mola zamanlarında özgürce hareket edebiliyorsa ne olacak? Bu noktada devreye başka bir kural girmektedir. Bu kural ise, iki vardiya arasındaki dinlenme süresiyle ilgilidir.

İki vardiya arasında dinlenme süresi

işçi mola süresi

Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 9uncu maddesine göre, iki vardiya arasındaki dinlenme süresinin en az 11 saat olması gerekir. Evet, bu yönetmeliğin vardiya usulüyle çalışan işyerleri için düzenlemeler getirdiğinin farkındayım; ama vardiya usulüyle çalışmasa bile, her işçiye bu hükmün kıyasen uygulanabileceği kanaatindeyim.

Bu halde işçinin bir günün mesaisini tamamlayıp diğer mesaiye gelmesi arasında en az 11 saat geçmesi gerekmektedir. Yukarıdaki örnekte işçi 21:30’da mesaisini tamamlamakta ve tam olarak 10,5 saat sonra tekrar başlamaktadır. Bu ise mümkün değildir. Çünkü işçinin en az 11 saat dinlenmesi sağlanmamıştır.

SONUÇ

Ara dinlenmelerinin uzun tutulması ya da aralıklı olarak verilmesini iki husus açısından değerlendirmek gerekir. İlk olarak; eğer bu mola zamanlarında işçi serbestçe hareket edemiyor, dilediği gibi işyerinden ayrılamıyorsa bunun ara dinlenmesi olarak kabul edilmesi zaten düşünülemez.

Ancak işçi bu mola sürelerinde serbestçe hareket etse bile, işçinin mesaisini bitirdiği saat ile bir sonraki gün mesaiye geldiği saat arasında en az 11 saat olması gerekir. Öyleyse şu sonuca varabiliriz:

  • İşçilere ara dinlenmesi aralıklı olarak da kullandırılabilir
  • Ara dinlenmesi için öngörülmüş bir “en çok/azami” süre yoktur.
  • Önemli olan; işçinin bu uzun ara dinlenmelerinde serbestçe hareket etme özgürlüğünün olması ve işçinin iki vardiyası arasında en az 11 saat geçmiş olmasıdır.

Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir