İşçinin saatlik izni yıllık izinden düşülür mü?

Yazıyı sizin için güncelledik:

İşyeri dışında kısa süreli işi olan bir işçi, bu işini halletmek için işverenden birkaç saatlik bir izin isteyebilir. Ya da hastanede randevusu olan bir işçi, öğleden önceki mesaisi için izin talep edebilir. Buna benzer çeşitli nedenlerle saatlik izin alan işçilerin yıl içerisinde almış oldukları bu türden izinler yıllık izin sürelerinden mahsup edilir mi? Bir başka deyişle, saatlik izinler yıllık izinden düşülür mü?

İş Kanununda yıllık izin

İş Kanunu sadece işçinin yıllık ücretli izin sürelerini belirlemekle kalmamış; aynı zamanda yıllık izin uygulamasını da ayrıntılarıyla düzenlemeyi tercih etmiştir. Bu konuda genel bir bilgi sahibi olmak için daha önce yazdığım ‘Yıllık izin rehberi’ne göz atabilirsiniz: iscidunyasi.com/20-maddede-yillik-izin-hakkinda-her-sey

İş Kanununda yıllık izin hakkı, işçinin kıdemine göre belirlenmiştir ve şu şekilde uygulanmaktadır:

  • Kıdemi bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlar için 14 gün
  • Kıdemi beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlar 20 gün
  • Kıdemi onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlar 26 gün

Yıllık iznin bölünmesi

İşçinin yıllık izninin tek seferde kullandırılması esas olmakla beraber, işçi ve işveren anlaşırsa yıllık izin bölünerek de kullandırılabilir. Bu durumda dahi bölünen bu izinlerden en az birisinin en az 10 gün kullandırılması gerekir.

Yukarıdaki kuralın temel nedeni; kanun koyucunun, yıllık izinden her şeyden önce ‘işçinin dinlenmesi’ni anlamış olmasıdır. Her şey, işçinin bir yılın yorgunluğunu atmasını ve yeni çalışma yılını daha verimli geçirmesini sağlamak içindir. İşte tam da bu nedenle kanun koyucu, iznin mümkün olduğunca uzun bir süre halinde verilmesini arzu etmektedir. İşçinin, bu sayede daha iyi dinleneceği malumdur.

Zorla ücretsiz izne çıkarılma

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

Yine de işçi ve işverenin uzlaşarak, yıllık izni bölümler halinde kullanmak istemeleri de mümkün görülmüş ve bu halde bile işçinin izninin en az bir tanesinin 10 gün veya daha çok olacak şekilde kesintisiz verilmesi zorunlu tutulmuştur: iscidunyasi.com/yillik-izin-kaca-bolunur

Özel sektörde işçinin saatlik izni

Saatlik izin İş Kanununda yer almayan ve tamamen ihtiyaçtan doğan bir izin türüdür. Uygulamada görülen ve yasal dayanağı olmayan bu izin, işçiye kısa süreli ihtiyacının giderilmesi için verilen izinleri kapsar.

Çalışanın hastaneye gitmesi, sınava girmesi ya da evindeki bir işini görmesi için kullandırılan bu izin tamamen işverenin takdirinde bulunmaktadır.

özel sektör saatlik izin

Saatlik izinler yıllık izinden düşülemez

İşçinin saatlik izinlerinin yıllık izinden düşülmesinin iki temel sakıncası vardır. İlk olarak; işçinin yıllık izninin bölünmemesini temel kural olarak ortaya koyan ve bölünmesi halinde bile, en az bir iznin 10 günden aşağı olmamasını isteyen İş Kanununun ortaya koyduğu tavır, saatlik yıllık izin kavramının tam karşısındadır.

Ayrıca yine İş Kanununda açık bir şekilde; işverence yıl içerisinde verilen diğer ücretli ve ücretsiz izinlerle hastalık ve dinlenme izinlerinin yıllık izinden indirilemeyeceği belirtilmiştir.

Gün içerisinde alınan izinler nasıl değerlendirilmelidir?

Bu saatlik izinleri yıllık izin süresinden düşemeyeceksek nasıl değerlendirmemiz gerekir? İşçinin bu tür saatlik izinleri toplamı bazen birkaç günlük çalışması karşılığına bile ulaşabilmektedir. Bu durumda işçilere verilen saatlik ücretli izinlerin işverenin şahsi takdirinde bir ücretli izin olduğu kanaatindeyim.

Yani bu tip izinlerin, verilmesini müteakip her hangi bir işlemi doğurmayacağını ve işveren tarafından işçiye tanınmış tek taraflı bir hak olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum.

saatlik izin yıllık izin

SONUÇ

İşçiye gün içerisinde verilen saatlik izinlerin yıllık ücretli izin sürelerinden indirilemeyeceği ve bu tür saatlik izinlerin, işveren tarafından takdir edilerek işçiye tanınmış ücretli birer hak olduğu kanaatindeyim. Aksi takdirde, yıllık ücretli izin uygulamasının en temel kurallarından olan ve işçinin izninin bölünmemesini arzu eden genel kuralın delinebileceği aşikardır.

Ayrıca İş Kanunu tarafından; işçiye yıl içerisinde verilen diğer ücretli ve ücretsiz izinlerle hastalık ve dinlenme izinlerinin yıllık izinden indirilmesinin yasaklandığı da unutulmamalıdır.

İşçiye verilen saatlik izinlerin işveren tarafından iki türlü değerlendirilmesi mümkündür. İlkinde işveren bu izinleri ücretsiz izin olarak değerlendirip işçinin maaşından kesebilir.

İkinci senaryoda ise saatlik izinler, işçinin ücretinden kesilmez ve işveren çalışmayan işçiye yine de ücret ödemeye devam eder. Bu ise tamamen işverenin takdirindedir.

İş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesi gibi yazılı bir metinde bu konuya ilişkin bir hüküm olmadıkça; saatlik izin vermek ya da vermemek, verse bile ücret ödemek ya da ödememek işverenin takdirinde olacaktır. Ancak, işverenin bunların dışında bir başka seçenek olarak, saatlik izinleri toplayıp yıllık izinden düşmesi kesinlikle yasal olmayacaktır.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

11 Yorum

  1. Merabalar işveren iş olmayan günlerimizi yıllık iznimizden düşmüş bize yazılı yada sözlü birşey söylemeden böyle bir hakkı varmıdır işkanununda yardımcı olursmusunuz teşekkürler

    1. Erkan bey, bu yasal bir uygulama değildir. Siz yıllık izin formu benzeri bir evrak imzaladınız mı?

  2. Merhaba.. Eşimin işyeri hastaneye gidiş geliş süresinde geçen süreyi yıllık izinden düşüyor.. Randevu saatinden sonra doktordan alınan çıkış saati yazılı raporun geçersiz olduğu konusunda ısrarcı davranıp yıllık izinden düşüyorlar.. Ne yapmalıyız..

    1. Ebru hanım, bu konuda yapabileceğiniz tek şey Alo 170’i arayarak şikayet konusu oluşturmak ve işyerinde bu konuda teftiş yapılmasını talep etmektir.

  3. Merhaba,

    Personellerimiz asgari ücret ile çalışıyor. İş yerinden izin aldıkları gün ve saatleri ücretsiz izin formu doldurarak işçi/işveren olarak imza altına alıyoruz. Ve gelmedikleri saat kadar aylık maaşından düşüyoruz.
    Bazı zamanlarda bu kesintiler asgari ücretin altına düşüyor. Bu konu ile ilgili bir sorun yaşarmıyız.?

    1. Murat bey, işçinin maaşı, devamsızlık vb. hallerde asgari ücretin altına da düşebilir. Önemli olan, saat ücretinin asgari ücretin altına düşmemesidir.

  4. Meraba,
    Belediye şirketinde çalışan bir işçi saatlik izinleri toplayıp sekiz saat olduğunda bir gün yılık izi den kesiyorlar. Boyle Yasal hakları varmı.

  5. Merhaba

    Dişim için hastaneye gideceğim randevu aldım fakat yıllık izninden düşeceğini söylediler doğrumu dur.

    1. Emre bey, bunun için hastaneden rapor almazsanız, işveren size izin vermek zorunda değildir. Yapması gereken ise yıllık izinden düşmek yerine, mazeretsiz devamsızlık nedeniyle ücretinizi kesmektir.

  6. merhaba
    yıllık izindeyken 1 gün doktora gittim ve iş başı kağıdı aldım. izin dönüşü ”yıllık izindeyken doktora gidersen yıllık izninden düşer, sağlık olarak gösteremeyiz” dediler. Yapılan işlem yasal mı?

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.