İşçinin sağlık sorunları nedeniyle işten ayrılması

Sağlık nedeniyle işten ayrılma

Sağlık sorunu yaşayan bir işçi için birden çok ihtimal söz konusu olabilir. İşçi birkaç gün rapor alarak istirahat edebilir, her şeye rağmen çalışmaya devam edebilir, uzun vadeli bir rapor alabilir ya da işçi bu sağlık problemi nedeniyle işten ayrılmak isteyebilir. Bu yazımızın konusu, sağlık sorunu yaşayan işçinin bu nedenle işten ayrılması hakkında olacaktır.

Hastalık geçiren ya da sağlık problemi olan işçi

Yukarıda da belirttiğim üzere işçinin birkaç günlük ya da buna benzer kısa süreli rahatsızlıklar yaşaması sık rastlanan bir durumdur. Böyle bir durumda işçi bazen sağlık raporu alarak bazen de işvereninin bilgisi dahilinde dinlenerek sağlığına kavuşmaktadır. Ancak bu yazının konusu, işçinin uzun vadeli devam eden, işini yapmasını engelleyen bir hastalığının bulunması ya da işçinin çalışmaya devam etmesi halinde sağlık probleminin ilerlemesinin muhtemel olması halinde ne yapılabileceği ile ilgilidir. Ayrıca, sık sık rapor alan işçinin işveren tarafından işten çıkarılması konusunda şu yazıma da göz atabilirsiniz.

Hasta olan işçi kıdem tazminatını alarak işten ayrılabilir mi?

Sağlık sorunları, işçinin kıdem tazminatı alarak işten ayrılabileceği hallerden birisidir. Ancak her tür sağlık probleminin işçiye bu hakkı vereceğini söyleyemeyiz. Bu noktada elbette ki işverenin de sınırsız bir takdir hakkı yoktur. O halde bunun kriterleri nelerdir? İşçinin, yaşadığı sağlık problemi nedeniyle işten ayrılmak istemesi durumunda; rahatsızlığının İş Kanununun 24üncü maddesinin 1inci fıkrasında yazılı şu iki durumdan birine uyması gerekmektedir.

İşçinin yaptığı işin, işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlike oluşturması

İşçinin sık sık rahatsızlanması ya da dönemler itibariyle hastalıklar yaşaması nedeniyle kıdem tazminatını alarak işten ayrılabilmesi için ilk şart; işçinin yapmakta olduğu işin, niteliği itibariyle, işçinin sağlığı için ya da yaşamı için tehlike oluşturması durumudur.

İşverenin ya da başka bir işçinin bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulması

Bu durumu ikiye ayırmakta fayda görüyorum. Burada kastedilen işveren işçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işverendir. Yani eğer işçinin işverenine doğrudan bir yakınlaşması yoksa ya da onunla sürekli ve yakından görüşmüyorsa, bu işverenin hastalığı nedeniyle işten ayrılmak mümkün değildir.

İkincisi ise işyerinde çalışan başka bir işçinin hastalanması halidir. Hem işverenin hem de işçinin hastalanması hallerinde; bu hastalığın ya bulaşıcı bir hastalık olması gerekir ya da işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalık olması gerekir.

Sağlık raporu alınmalı

sağlık nedeniyle kıdem tazminatı

İşverenin ya da başka bir işçinin bulaşıcı hastalığı nedeniyle işten ayrılma durumunda elbette bir sağlık raporuna ihtiyaç yoktur. Çünkü bunlar işçinin iradesi dışında ve ondan bağımsız gerçekleşen hastalıklar olup üçüncü şahısların hastalıkları için işçinin rapor alması beklenemez.

Ancak kendi hastalığı nedeniyle çalışamayacağını iddia eden işçinin, işten ayrıldıktan sonra mağduriyet yaşamaması için, bu durumu bir sağlık raporuyla belgelendirmesinde fayda vardır. Neticede, sadece işçisinin beyanıyla işverenin ona kıdem tazminatını ödemesini beklemek çok da mümkün olmayacaktır. Alınacak sağlık raporunda; işçinin yapmakta olduğu işin, niteliği itibariyle, işçinin sağlığı için ya da yaşamı için tehlike oluşturduğuna dair bir ibarenin bulunması gerekecektir.

İşçinin sağlık sorunlarına ilişkin örnekler

Durumu somutlaştırmak adına birkaç örnek vermek isterim. Birinci örneğimizde işçinin bel fıtığı olduğunu ve işyerindeki görevinin de sürekli eğilip kalkmayı ya da malzeme kaldırmayı gerektiren bir iş olduğunu varsayalım. Bu işçinin, fiilen yapmakta olduğu işin, sağlığı için tehlike oluşturduğuna dair bir rapor alması muhtemeldir ve böyle bir rapor alması halinde kıdem tazminatını alarak işten ayrılabilmesi gerekir.

Aynı işçinin masa başında muhasebe işi yaptığını varsayalım. Bu durumda bu işçinin yaptığı işin, sağlığı için tehlike oluşturduğunu söylemek pek de mümkün olmayacaktır. Ancak yine de, burada son sözün doktorlarda olduğunu düşünüyorum. İşçinin yaptığı işin sağlığı için tehlike oluşturduğunu söyleyen bir sağlık raporunu doğru kabul etmekte fayda vardır.

Sağlık nedeniyle işten ayrılan işçinin ihbar tazminatı

Yukarıda belirttiğim şartlarda, sağlık nedeniyle işten ayrılan işçinin kıdem tazminatını alma hakkı vardır. Ancak böyle bir durumda işçi, ihbar tazminatı alma hakkını kaybedecektir.

SONUÇ

İşçiye göre ne kadar ağır ve önemli olursa olsun; her sağlık problemi, işçiye kıdem tazminatını alarak işten ayrılma imkanı vermez. Burada temel kriter; işçinin fiilen yaptığı işin, onun sağlığı ya da yaşamı için tehlike oluşturmasıdır.

Böyle bir durumun sağlık raporuyla belgelenmesi halinde, işçinin kıdem tazminatının ödenmesi gerektiğini düşünüyorum. Buna rağmen sağlık raporu alan bir işçinin; işvereninin kıdem tazminatını ödememesi halinde ve işçinin bunu dava konusu yapması durumunda, yaptığı işin sağlığına olumsuz etkisini mahkemede yine de kanıtlaması gerekeceğini de unutmaması gerekir.

,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

185 Yorum

  1. Merhaba kolay gelsin
    Benim sorum:Yüksek gerilim trafo merkezinde 3’lü vardiya sisteminde çalışır iken,evde kalp krizi geçirdim ve anjio yapıldı ve stent takılarak ölümün eşiğinden döndüm.Yapılan kontrollerde kardiovasküler iskemik,hiper tansiyon,koroner kalp damar ve yüksek kolestrol tespit edildi.Kurum doktoru ve anjio yapan doktorum yaptığım işin yüksek risk teşkil ettiğini belirterek vardiyalı sistemden alınarak şehir merkezinde ve ani müdahale yapılabilecek bir görevde çalışmamı tavsiye ettiler.Bunun üzerine Ağır ve efor gerektiren işte çalışamaz raporu verilerek masa başı işine alındım. Burada da 2.kalp krizini geçirdim ve stent takılarak damar açıldı.Yaşadığım bölgenin iklim şartları sağlığımı olumsuz etkilediğinden başka bir yere tayin oldum.Orada da 2 kez daha kontrol anjiosunda daralma tespit edilen 2 damara stent takıldı.Halen bir kamu kuruluşunda büro teknisyeni olarak işçi statüsünde çalışıyorum.
    Soru 1:Vardiyalı iken almış olduğum %40 vardiya+iş güçlüğü tazminatım düşürülerek %15 iş güçlüğü veriliyor.
    Soru 2:Elimde olmayan sebeplere çıkmış olduğum vardiya sisteminden doğan %25 oranındaki maddi kaybımın telafisi var mıdır .Tavsiyelerinizi beklerim(kurum belirteyim belki incelersiniz TEİAŞ)
    iyi çalışmalar dilerim.

    1. Erdem bey çok geçmiş olsun. Sorunuz çok teknik ama yine de bildiğim kadarıyla cevap vermeye çalışayım. İkinci sorunuzdan başlayayım; eğer vardiya sisteminde çalıştığınız için %25 fazla maaş alıyorsanız ve şu anda fiilen vardiyada değilseniz, aradaki farklı talep edemezsiniz. Çünkü tahminimce, vardiyadaki fazla alınan para, yapılan fiili çalışmanın karşılığıdır.
      Birinci sorunuzu ise tam anlayamadım. Normalde yüzde kaç iş güçlüğü zammı alıyordunuz?

  2. 01/01/2017 işe başlama Ocak ayı tam maaş aldım daha sonra rahatsizligimdan dolayı aralıklarla rapor arada çalışma nihayetinde 18/04/2017 de organ nakli (karaciğer) sonuç yüzde 60 çalışma gücü kaybı ve malulen emekli 16/07/2017 iş yeri çıkışı altı buçuk aylık çalışma tazminat almam için yeterli mi üst resmi kurum alt taşeron firma cevaplarsaniz sevinirim teşekkürler

    1. Hasan bey, işyerinde 1 yılınız dolmadığı için kıdem tazminatı alamazsınız. İşi siz bıraktığınız için de ihbar tazminatı alamazsınız. Maaş alacağınız yoksa, başkaca bir alacağınız yoktur. Bu arada geçmiş olsun, acil şifalar dilerim.

  3. Merhaba Mustafa bey kurumsal bir firmada üç yılı aşkın çalışıyorum ayağımdan rahatsızlık başladı uzun süre ayakta durmak gerektiğini söyledi doktor.fakat rapor aldığımda kırk günü geçerse iş veren tazminatsız sözleşmeyi feshede bileceği söylendi bana.ayakta uzun süre duramadigim için rapor almak.zorundayim.rapor alırsam tazminatsız çıkarılır mıyım?

    1. merhaba mehmet bey aynı rahatsızlık bendede var.meslek hastalıkları hastanesinden uzun süre ayakta çalışamaz raporu aldım.işyeri oturarak bir posizyon gösteremedi o yüzdün çıkışımı verdi.kıdem ve ihbar parasını verdiler ve işsizlik maaşına bağlandım acil şifalar

  4. merhaba.yakalşık 2 yıldır topuk dikeni ağrısı çekmekteyim ve halada tedavi oluyorum.işimden dolayıda ayakta çalışmaktayım. doktar fazla ayakta kalma diyor ve ağrılarım ayak durmamı engellemeye başladı.size bu konu hakkında birkaç sorum olacak
    1-topuk dikeni meslek hastalıgına girermi?
    2-iş yeri beni oturarak çalıştıracak bi yer göstermeli
    3-ve nasıl bir yol izlemeliyim

    1. Merhaba. Erdal bey, meslek hastalığı ile ilgili şu yazıma göz atabilirsiniz. Diğer hususlarda, işverenin size yardımcı olması elbette vicdani bir durumdur ancak bunu sağlamazsa yapabileceğiniz tek şey haklı fesih yapmak olabilir. Bu halde de, risk almış olursunuz ve haklı olup olmadığınıza mahkeme karar verir.

      1. Merhaba mustafa bey .meslek hastalıkları hastanesinden uzun süreli ayakta çalışmaması,sert tabanlı ayakkabı giymemesi ve ayak zorlayıcı hareklerden kaçınması uygundur diye bir rapor aldım ve bunu işyerine verdim.işyeride uygun bir pozisyon yok diye beni işten çıkardı sizce nasıl bir yol izlemeliyim

  5. mrba 1998 staj başlangıcı olarak sigortam var yalnız 2001 yılnda yatmaya başladı. 12 yıldır aynı şirkette çalışıyorum ve toplamda 5200 gün primim var son zamanlarda üzerime mobing uygulandığı için işten ayrılmak istiyorum . 4500 gün primimi tamamladığım için tazminatımı alabilirmiyim yoksa 7000 gün dolması mı gerekli

    1. Merhaba. Ne yazık ki alamazsınız. Ya 7000 günü doldurmalısınız ya da 25 yıl ve 4500 günü birlikte tamamlamalısınız.

  6. merhaba mustafa bey bu işyerınden 6 yıldır calısıyorum.ayakkabı imalatı ben bu ısyerınden tuz ılacta astıma yakaladım ilac kokusunda icerıye gırmekten nefes alamıyorum havalandırma yoktur.ben cıkmak ıstıyorum doktora gıttım astım raporumu ıstedım vermedı bana dedı ısyerınız doktorunuzdan.ısteyın.ısyerı doktorumuzda hıc ılgılenmıyor.maske tak dıyor bende takmak ıstemıyorum nefes alamıyorum maskede.ne yapmam lazım tesekkur ederım,tazmınatımı alabılırmıyım

    1. Merhaba, öncelikle geçmiş olsun. Astım iseniz, bunun için size neden rapor verilmesin ki? En azından hastalığınızın teşhisini doktorlardan istemelisiniz. Bunun dışında, eğer gerçekten çalışamayacak durumdaysanız, işten haklı nedenle fesih yaparak ayrılın ve hakkınızı mahkemede arayın. Mahkeme, hastalığınızla işiniz arasında ilişki olduğuna kanaat getirirse lehinize hükmedecektir. Ama siz zorlu bir süreç beklediğini söylemem gerekir.

  7. merhaba mustafa bey. özel sektörde yaklaşık 2 yıldır engelli kadrosunda çalışıyorum. işe girdiğimde işletme 2 vardiya çalışıyordu. şimdi 3 vardiyaya döndü. ve ben bu 3.vardiyaya alışamadım. uykusuzluk problemi yaşıyorum. ayrıca geçici bir süre 12 saat çalışmam konusunda zorlanıyorum. sağlığımıda etkiliyor bu durum. işten ayrılma durumumda haklarım nedir? işyerim sendikalı bu arada.

        1. Bu durumda, aslında işyerinin şu anki uygulamasının doğru olduğunu söylemem gerek. Çünkü, 24 saat çalışılan işyerlerinde 3 vardiya yapılması yasal bir zorunluluktur. Geçici bir süre neden 12 saat çalıştığınızı tam anlayamadım. Madem 3 vardiya oldu, 8 saat çalışmanız gerekmiyor mu?

  8. Merhabalar esim yaklasik 6 yildir bir otelde calisiyor ama bu ara psikoloji olarak cokmus vaziyette evlendigim gunden beri ara ara olan bi durum bu. Gece sicrayarak uyanma halusulasyon gorme.. isten cikarilmak istiyor ama bunu belgele dediler belgelersek yani psikolog raporu alirsak tazminatimizi alabilir miyiz?

    1. Esra hanım böyle bir raporla her zaman sonuç alınamayabilir. Önemli olan, işçinin rahatsızlığı ile işi arasında bir bağlantı kurulmasıdır. İşveren kıdem tazminatı ödemezse, dava açmanız gerekir ve bu durumda takdir mahkemenin olacaktır.

  9. Merhabalar. İşsizlik maaşı alıyorum. Yerel yönetimler önlisans mezunuyum. Muhasebe ve vergi uygulamaları önlisans öğrencisiyim. 22 temmuzdaki üç ders sınavında iki dersimi verirsem mezun olcam. İş olmaması sebebiyle çıkarıldığım iş metal mamuller montaş işçisi iep kapsamında girdim. Ben artık okuduğum meslekte yada ona denk bir işte çalışmak istiyorum mümkünmüdür. Bana mesaj geldi yarın toplu görüşme var deniyor. Okuduğum bölümle ilgili değil iş, kabul etme etmeme durumum nedir. Birde bir ay sonraki sınavına hazırlanmam için kabul etmeme hakkım varmıdır.

    1. Fatih bey, size sunulan iş önerisinin ayrıntılarını ve sizin başvuru bilgilerinizi bilmem mümkün değil. O nedenle, görüşmeye gidin ve en doğru bilgiyi yine İşkur’dan alabileceğinizi unutmayın.

  10. Merhaba mustafa bey. 5 yıldır kurumsal bir mağazada satış temsilciliği yapmaktayım.3 ay önce dizimden ameliyat oldum. çağraz bağlarla ilgili.işim günün 9 saatini ayakta geçiriyorum. oturmamız yasak. ve bu beni zorluyor. kıdem tazminatını hakedebilirmiyim ?

    1. Edanur hanım, size de benzer cevap vermek durumundayım. Bu hastalığınızla işiniz arasında illiyet bağı kuran bir rapora ihtiyacınız var. Buna rağmen ödeme yapılmazsa da, açacağınız davada raporun ve sağlık sorununuzun takdiri mahkemeye ait olacaktır.

  11. Merhaba mustafa bey ben özel bir sirkette calisiyorum 02.29.2016. Girisim 06.30.2017 tarihinde rahatsizligimdan dolayi ayrildim kidem tazminati ve ihbar tazminati ne kadar alirim maasim net agiyle beraber 1933 tl

  12. MERHABALAR.2,5 YILI AŞKIN KİMYASAL ÜRETİMİ YAPAN FİRMADA ÇALIŞMAKTAYIM.BİR SÜREDİR EGZAMA RAHATSIZLIĞIM VARDI SONRASINDA ALERJİMDE ARTTI.İŞTEN KENDİ İSTEĞİMLE AYRILMA DURUMUNDA ALABİLECEĞİM HAKLAR NELERDİR?TEŞEKKÜRLER.

    1. Selami bey, kıdem tazminatınızı alabilirsiniz ama yazıda da belirttiğim gibi sağlık raporu ve hastalıkla iş arasında ilişki kurulması gerekli. Bütün bunlara rağmen işverne ödeme yapmazsa da, tek çare dava açmaktır. Burada da raporu mahkeme değerlendirir ve bir karara ulaşır.

  13. Merhaba Mustafa bey

    doğuştan kulağımda ve her iki ayağımda engel var henüz bu yıl engelli raporu alabildim 4 yıllık çalıştığım yerden engelli raporum doğrultusunda çıkarsam tazminat alabilir miyim

    İyi Günler

    1. Merhaba. Engelli raporu bir çıkış gerekçesi değildir. Ancak, engelinizin çalışmanızla arttığı ya da bunu tetiklediği hallerde çıkış gerekçesi olabilir.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir