İşçinin sağlık sorunları nedeniyle işten ayrılması

Sağlık nedeniyle işten ayrılma

Sağlık sorunu yaşayan bir işçi için birden çok ihtimal söz konusu olabilir. İşçi birkaç gün rapor alarak istirahat edebilir, her şeye rağmen çalışmaya devam edebilir, uzun vadeli bir rapor alabilir ya da işçi bu sağlık problemi nedeniyle işten ayrılmak isteyebilir. Bu yazımızın konusu, sağlık sorunu yaşayan işçinin bu nedenle işten ayrılması hakkında olacaktır.

Hastalık geçiren ya da sağlık problemi olan işçi

Yukarıda da belirttiğim üzere işçinin birkaç günlük ya da buna benzer kısa süreli rahatsızlıklar yaşaması sık rastlanan bir durumdur. Böyle bir durumda işçi bazen sağlık raporu alarak bazen de işvereninin bilgisi dahilinde dinlenerek sağlığına kavuşmaktadır. Ancak bu yazının konusu, işçinin uzun vadeli devam eden, işini yapmasını engelleyen bir hastalığının bulunması ya da işçinin çalışmaya devam etmesi halinde sağlık probleminin ilerlemesinin muhtemel olması halinde ne yapılabileceği ile ilgilidir. Ayrıca, sık sık rapor alan işçinin işveren tarafından işten çıkarılması konusunda şu yazıma da göz atabilirsiniz.

Hasta olan işçi kıdem tazminatını alarak işten ayrılabilir mi?

Sağlık sorunları, işçinin kıdem tazminatı alarak işten ayrılabileceği hallerden birisidir. Ancak her tür sağlık probleminin işçiye bu hakkı vereceğini söyleyemeyiz. Bu noktada elbette ki işverenin de sınırsız bir takdir hakkı yoktur. O halde bunun kriterleri nelerdir? İşçinin, yaşadığı sağlık problemi nedeniyle işten ayrılmak istemesi durumunda; rahatsızlığının İş Kanununun 24üncü maddesinin 1inci fıkrasında yazılı şu iki durumdan birine uyması gerekmektedir.

İşçinin yaptığı işin, işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlike oluşturması

İşçinin sık sık rahatsızlanması ya da dönemler itibariyle hastalıklar yaşaması nedeniyle kıdem tazminatını alarak işten ayrılabilmesi için ilk şart; işçinin yapmakta olduğu işin, niteliği itibariyle, işçinin sağlığı için ya da yaşamı için tehlike oluşturması durumudur.

İşverenin ya da başka bir işçinin bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulması

Bu durumu ikiye ayırmakta fayda görüyorum. Burada kastedilen işveren işçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işverendir. Yani eğer işçinin işverenine doğrudan bir yakınlaşması yoksa ya da onunla sürekli ve yakından görüşmüyorsa, bu işverenin hastalığı nedeniyle işten ayrılmak mümkün değildir.

İkincisi ise işyerinde çalışan başka bir işçinin hastalanması halidir. Hem işverenin hem de işçinin hastalanması hallerinde; bu hastalığın ya bulaşıcı bir hastalık olması gerekir ya da işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalık olması gerekir.

Sağlık raporu alınmalı

sağlık nedeniyle kıdem tazminatı

İşverenin ya da başka bir işçinin bulaşıcı hastalığı nedeniyle işten ayrılma durumunda elbette bir sağlık raporuna ihtiyaç yoktur. Çünkü bunlar işçinin iradesi dışında ve ondan bağımsız gerçekleşen hastalıklar olup üçüncü şahısların hastalıkları için işçinin rapor alması beklenemez.

Ancak kendi hastalığı nedeniyle çalışamayacağını iddia eden işçinin, işten ayrıldıktan sonra mağduriyet yaşamaması için, bu durumu bir sağlık raporuyla belgelendirmesinde fayda vardır. Neticede, sadece işçisinin beyanıyla işverenin ona kıdem tazminatını ödemesini beklemek çok da mümkün olmayacaktır. Alınacak sağlık raporunda; işçinin yapmakta olduğu işin, niteliği itibariyle, işçinin sağlığı için ya da yaşamı için tehlike oluşturduğuna dair bir ibarenin bulunması gerekecektir.

İşçinin sağlık sorunlarına ilişkin örnekler

Durumu somutlaştırmak adına birkaç örnek vermek isterim. Birinci örneğimizde işçinin bel fıtığı olduğunu ve işyerindeki görevinin de sürekli eğilip kalkmayı ya da malzeme kaldırmayı gerektiren bir iş olduğunu varsayalım. Bu işçinin, fiilen yapmakta olduğu işin, sağlığı için tehlike oluşturduğuna dair bir rapor alması muhtemeldir ve böyle bir rapor alması halinde kıdem tazminatını alarak işten ayrılabilmesi gerekir.

Aynı işçinin masa başında muhasebe işi yaptığını varsayalım. Bu durumda bu işçinin yaptığı işin, sağlığı için tehlike oluşturduğunu söylemek pek de mümkün olmayacaktır. Ancak yine de, burada son sözün doktorlarda olduğunu düşünüyorum. İşçinin yaptığı işin sağlığı için tehlike oluşturduğunu söyleyen bir sağlık raporunu doğru kabul etmekte fayda vardır.

Sağlık nedeniyle işten ayrılan işçinin ihbar tazminatı

Yukarıda belirttiğim şartlarda, sağlık nedeniyle işten ayrılan işçinin kıdem tazminatını alma hakkı vardır. Ancak böyle bir durumda işçi, ihbar tazminatı alma hakkını kaybedecektir.

SONUÇ

İşçiye göre ne kadar ağır ve önemli olursa olsun; her sağlık problemi, işçiye kıdem tazminatını alarak işten ayrılma imkanı vermez. Burada temel kriter; işçinin fiilen yaptığı işin, onun sağlığı ya da yaşamı için tehlike oluşturmasıdır.

Böyle bir durumun sağlık raporuyla belgelenmesi halinde, işçinin kıdem tazminatının ödenmesi gerektiğini düşünüyorum. Buna rağmen sağlık raporu alan bir işçinin; işvereninin kıdem tazminatını ödememesi halinde ve işçinin bunu dava konusu yapması durumunda, yaptığı işin sağlığına olumsuz etkisini mahkemede yine de kanıtlaması gerekeceğini de unutmaması gerekir.

,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

228 Yorum

  1. Mustafa Bey, merhaba.
    7 senedir özel bir şirkette üretim mühendisi olarak çalışıyorum.(makina mühendisiyim).yaklaşık 2-3 sene önce bel fıtığı başlangıcı ve belde düzleşme rahatsizligim başladı. İşim gereği çoğu zaman ayaktayım ve çok zorlanıyorum. Son zamanlarda rahatsizligim arttı ve fizik tedavi görüyorum. Bu şekilde mevcut işime devam etmek istemiyorum. Kidem tazminatimi alıp isten ayrılabilir miyim? Nasıl bir yol izlemek gerekir.
    Çok teşekkür ederim.

    1. Volkan bey, her rahatsızlık ne yazık ki kıdem tazminatı almanızı sağlamaz. İşveren böyle bir durumda ödeme yapmazsa; mahkemede, işiniz ile hastalığınız arasında bir illiyet bağı kurulması gerekir. Buna göre değerlendirmelisiniz.

  2. Merhaba Mustafa Bey,

    09 mart 2015’ten buyana özel bir şirkette çalışıyorum, işimin büyük bir kısmını bilğisayar ile excel çalışmaları yapıyorum hergün kesintisiz günlük yaklaşık 9-10 saat excel çalışmasından dolayı gözlerim bozuldu, uykusuzlukta eklenince daha bir acı içerisinde çalışmak zorunda kalıyorum, sizce bu konuyla alakalı doktor raporu alsam ve işten ayrılmak istesem ihbar ve kıdem tazminatı alabilirmiyim?

    1. Berat bey, bu konularda kesin cevap veremiyorum. Önemli olan, yaptığınız işin sağlığınızı tehlikeye düşürdüğüne mahkemenin kanaat getirmesidir. Bunun cevabını size kimse veremez; ancak siz işten ayrılıp dava açtığınızda, mahkemenin takdiri ortaya çıkacaktır.

  3. Merhabalar ben doguştan kalp hastasıyım 3 buçuk sene önce açık kalp amaliyatı oldum 2 senedir de kurumsal bir firmada fırın sektöründeyim kalbe açılan ana aorut damarı düzeltildi açıldı doktorum bana yorucu sıcak yogun agır yerlerde çalışamazsın dedi bende ilk başta insan kaynaklarına mail attım ekipriz raporlarımı amaliyat raporlarımı benden yeni bi tarifte heyet raporu istedi bende heyette başvururken anlttıım onlarda durum bildirir raporu yeterli olur dediler raporum çıktı hastalıgım tanısı ve problem çıktı amaliyat oldugum yer bu raporla çıkışımı tazminatımı alabilirmiyim yoksa başka bişey isterlermi teşekkür ederim .

    1. Merhaba. Öncelikle geçmiş olsun, en kısa zamanda sağlığınıza kavuşmanızı dilerim. Bahsettiğiniz kadarıyla, raporunuzun yeterli olması gerekir. Ama yine de işveren ödeme yapmak istemeyebilir. Bu durumda mecburen dava açmalısınız ve bundan sonra da takdir mahkemeye ait olacaktır.

  4. özel sektörde iş kazası geçirdim elimde yırtık oluştu ve kırık oluştu ve çalıştığım yer ağır iş ve tehlikeli iş ten ayrılmak istiyorum tazminat paramı alabilirmiyim

    1. Ahmet bey geçmiş olsun. Eğer iş kazasının oluşmasında işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almaması etkili olmuşsa, haklı nedenle fesih yapabilirsiniz. Bu durumda, işveren kıdem tazminatınızı ödemezse ve dava açarsanız, mahkeme kazayı değerlendirecek ve işverenin kusuru fazlaysa, kıdem tazminatınızı size ödettirecektir. Bu arada, iş kazasının ne zaman olduğu ya da iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınıp alınmadığı da önemlidir.

  5. 10 yıldır özel bır bankada çalısıyorum.Tıp 1 dıabet ım ve %55 engellilik raporum var.Bu durumu bankaya bildirmedim.Sımdı işi bırakıp başka bir sektöre geçicem.Kıdem ve ıhbar tazmınatımı nasıl alabılırım.?işimi yapmama engel oluyor bu durum denebilir mi?Özel durumu saglıgım engel oluyor dıyerek öne sürebilirmiyim?

    1. Merhaba. Sorunuzun cevabını aslında yazıdan da alabilirsiniz. Bu hastalığın sebebi ya da sağlığınızı tehlikeye atan işiniz mi? Değilse, açıkçası kıdem tazminatı almanız çok zordur.

  6. Mustafa bey iki ay önce bel fıtığından ameliyat oldum. İkinci bir fitigim daha var. Çalıştığım iş ağır olduğu için ağır işte çalışamaz raporu alıp işi biraktigimda gireceğim yeni bir işte bu rapor karşıma çıkar mı.tekrardan yeni bir işe başlarken de çalışabilir raporu alabilir miyim?

    1. Hayır, Fuat bey. Bu rapor sadece sizi ve ayrıldığınız işyerini ilgilendirir ve her hangi bir sistemde kaydı da tutulmaz.

  7. İyi günler mustafa bey ben özel güvenlik olarak çalışıyorum eğil kalk yapıyor bazen de ağır kaldırma biliyoruz 11 yıldır çalışıyorum ve su anda bel fıtığı oldum ve yüzde 8 heyet raporu alıyorum acaba tazminat hakkım varmıdır

    1. Ersin bey, yüzde kaç rapor aldığınızın bir önemi yoktur. Önemli olan, dava açmak durumunda kalırsanız, mahkemenin işinizin sağlığınızı tehlikeye attığına kanaat getirmesidir.

  8. sağlık sebebiyle kıdem tazminatımı almak için ameliyat olduğum özel hastaneden rapor aldım. işveren devlet hastanesinden heyet raporu istedi devlet hastanesi sağlam olarak rapor verdi hastane yetkililieri işvernin özel raporu kabul etmesi gerektiğini söylediler şimdi ben ne yapacağım

    1. Hakan bey, işverenin ne özel hastaneden ne de devlet hastanesinden alınan raporu kabul etme zorunluluğu yoktur. Ancak siz, gerçekten de yaptığınız işin sağlığınızı etkilediğini düşünüyorsanız işten ayrılabilir ve kıdem tazminatınızı talep edebilirsiniz. İşveren ödemezse de dava açarsınız. İşte bu raporu tetkik edecek ve karar verecek olan da mahkemedir.

  9. Merhaba bir giyim markasında çalışıyorum işe başlayalı 1 Ay oldu daha öncede magazada calısıyordum Ama böyle olmamıstı. Reyonları düzenlerken öksürük ve hapşırık krizleri tutuyor boğazıma sanki birşeyler kaçıyor. Nefes almakta zorlanıyorum. Bogazım acıyor ve burnum tukanıyor. Gözlerim ıslanıyor. Toz dan oldugunu düşünüyorum bir aydır her calıstıgım gün aynı sey oluyor ve ertesi güne kadar gitmiyor etkisi. Bu durumda nasıl bir yol izlemeliyim. Tazminat iş görememezlik hangisi bana uyuyor yada tedavi. Tesekkür ederim

    1. Merhaba. İşe başlayalı bir ay olduğu için zaten alabileceğiniz ekstra bir hakkınız yok. Size, ihbar sürenize uyarak işten ayrılmanızı öneririm.

  10. Mustafa Bey selamlar,

    Mekanik Tesisat taahhüt işi yapan bir firmada 5 yıla yakındır çalışıyorum. Görevim planlama ve hakediş, makine mühendisiyim. Mart 22′ de halı saha maçında kalp krizi geçirdim. Epikriz raporum vs. var ayrıca işimden memnun olmadığım için 2 yıl psikolojik (ilaç) tedavi gördüm (tanı depresyon). Yaptığım işin hayat kalitemi çok düşürdüğünü düşünüyorum aynı zamanda yaptığım işten memnun değilim. Midemde de strese bağlı benzer problemler var. Bu rahatsızlıklarımın hepsinin işimdeki mutsuzluğumdan olduğunu düşünüyor ve bırakmak istiyorum. Nasıl bir yol izlemem gerekiyor?

    Saygılarımla

    1. Taha bey, bu gerekçelerle ayrılıp kıdem tazminatınızı alamazsanız, dava açmanız gerek. Mahkeme sizin rahatsızlığınız ile işiniz arasında doğrudan bir bağlantı görmezse, davayı kaybedersiniz. Buna göre değerlendirmeniz lazım.

  11. Merhaba 2,5 yıldır kurumsal bir giyim mağazasında depo personeli olarak çalışıyorum.8 yıl önce yumurtalıklarımdan 1 nin yukarda olması nedeniyle ameliyat oldum 1 tanesi aldırdım .Çalıştığım firmada işim gereğince her gün gelen sevkiyatın kabulunü yapabilmem için kolileri kaldırmak zorunda oluyom ve eğilip kalktığımda ameliyat olduğum yer ve belim ağrıyor doktora gitiiğimde ağır bişey kaldırmam geektiğini ve uzun süre ayakta çalışamayacağımı söylüyor sizce kıdem ve ihbar tazminatı alabilir miyim ?

    1. Hakan bey, bahsettiğinize göre almanız gerekir. Ama işverene bunu ödemezse dava açmak zorundasınız. Bu nedenle, bir rapor alacaksanız, bu rapora “ağır kaldırmakla hastalığınız ve işiniz arasında bağlantı” ifade edebilecek bir ibare koydurmanızı öneririm.

  12. Merhaba Mustafa Bey
    Yetkili serviste mekanik teknisyeni olarak çalışıyorum Çelik burunlu ayakkabı giyme şartımız var ayakkabıdan dolayı yaklaşık 4 aydır geçmeyen baş parmağımda şişlik ve enfeksiyon mevcut doktor ayakkabıyı kullandığım sürece rahatsızlığın devam edeceğini söyledi. İşten ayrılsam haklarımı alabilir miyim.Şimdiden teşekkürler

    1. Ercan bey, kesin bir şey söylemem mümkün değil. İş güvenliği bakımından ayakkabıyı giymeniz zorunluysa, mutlaka giymeniz gerekir. Öte yandan da, bu size rahatsızlık veriyorsa, çalışmak istemeyebilirsiniz. Yazının içeriğinde belirttiğim gibi bir rapor alarak şansınızı deneyebilirsiniz. Ama kimse size sonucun ne olacağını şimdiden söyleyemez.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.