İşçinin, sendikal faaliyeti nedeniyle işten çıkarılması

Sendikaya üye olduğu için işten çıkarılan işçi

Sendika, doğru işlediği zaman işyerinin verimliliğini artıran ve İş Kanununun öngördüğü kuralların işlemesini sağlayan bir örgütlenmedir. Bu yapılanmanın temel taşları da elbette işçilerdir. Bir araya gelecek olan 7 işçi tarafından kurulabilen sendikanın varlığı bazen işverenleri rahatsız edebilmektedir. İşte böyle bir durumda, sendika üyeliği nedeniyle işten çıkarılan işçinin hakları nelerdir?

Sendika nedir?

Sendika; işçilerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik, sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek amacıyla en az 7 işçinin bir araya gelerek bir iş kolunda faaliyette bulunmak için oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluştur. Sendikanın nasıl kurulabileceğini bir başka yazımda açıklamıştım. Buradan da görüleceği üzere, sendika kurmak çok kolay bir iştir. Önemli olan 7 gerçek ya da tüzel kişinin bir araya gelmesi ve oldukça kolay olan birkaç bürokratik işlemi yerine getirmesidir.

Sendikanın faydaları neler?

Bu konuda kitapların yazıldığının farkındayım. Ancak kısaca özetlemek gerekirse; sendikanın varlığının işyerindeki uygulamaların kanunlara uygunluğunu sağlamak, işçinin verimini artırmak, işçi ile işveren arasındaki bağlılığı artırmak gibi önemli faydalar vardır. Bunun yanında, siyasallaşan bir sendikacılık faaliyetinin işçiler arasında ayrışmalara neden olduğu, sendikacılığı sadece daha çok zam almaktan ibaret gören sendikacılar yüzünden işverenlerin aşırı maliyetlere katlanmak zorunda kaldığı da bir gerçektir. Bunlara rağmen, sendika kurmak ve sendikal faaliyetlerde bulunmak Anayasanın da güvence altına aldığı bir temel hak ve özgürlüktür.

İşçi, sendika üyeliği nedeniyle işten çıkarılabilir mi?

Böyle bir durum elbette yasal olarak mümkün değildir; ama çalışma hayatında bunun örneklerine rastlanmaktadır. Sendika üyeliği nedeniyle işten çıkarılan bir işçinin, normal şartlar altında işten çıkarılan bir işçiye göre fazladan hakları bulunmaktadır. Bunların başında da sendikal tazminat gelmektedir.

Sendikal tazminat

sendikal fesih

Sendikal tazminat; işçilerin işe girmelerinin, belirli bir sendikaya girmeleri ya da girmemeleri veya belirli bir sendikadaki üyeliğe devam etmeleri veya üyelikten ayrılmaları şartına bağlı tutulması durumunda gündeme gelmektedir. Ayrıca işverenin, sendika üyesi işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler ya da farklı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma koşulları veya işten çıkarma bakımından her hangi bir  ayrım yapılmamalıdır.

Buna göre işçinin iş akdinin sendikal nedenlerle feshedildiğinin tespiti durumunda işçinin en az 1 yıllık ücreti tutarında sendikal tazminata hükmedilebilmektedir. İşçinin kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı gibi diğer hakları da ayrıca saklıdır.

SONUÇ

Sendikaya üye olduğu ya da sendikal faaliyette bulunduğu için işten çıkarılan bir işçi, iş mahkemesine dava açtığında sendikal tazminat da talep etmelidir. İşçinin en az 1 yıllık ücreti tutarında belirlenen bu tazminat, miktar olarak önemli rakamlara tekabül edecektir.

Bu işçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret alacakları ve diğer hakları da ayrıca saklı olup işçi bunları da talep edebilecektir.

 

 


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

37 Yorum

  1. Merhaba,

    – 8 yıldır aynı iş yerinde çalışıyorum ve her sene zaman yapılırdı bu sene zam yılbaşında değilde 6’ncı ay maaşı zamlı verildi. geriye dönük ayların zamanı talep etme hakkım varmı ?
    – Ben sendika üyesi olduğum için az zam aldım sendika üyesi olmayan arkadaşım çok zaman aldı burada kendimi savunacak bir hakkım varmı?

    1. Mehmet bey, önemli olan bu zamların dayanağıdır. Neye göre yapılmakta ya da yapılmamaktadır? Ona göre daha net cevap verebilirim.

      1. Zamlar performans değerlendirmesine göre yapılıyordu ama 2017 yılı içerisinde herhangi bir performans değerlendirmesi yapılmadı.

        1. Burada önemli olan, işverenin işçilere eşit davranıp davranmadığıdır. İşyeri, sizinle aynı pozisyondaki herkes için aynı şekilde hareket etmişse, bunda sorun yoktur. Ama size özel bir ayrımcılık olduğunu düşünüyorsanız, haklı fesih yapabilirsiniz. Dava yoluyla, yapılmayan zammın parasını almak ise ne yazık ki mümkün değildir.

          1. Mustafa bey merhabalar, işverenin eşit davranma olayı ile ilgili bir sorum olacak..yanıtlarsanız çok sevinirim. özel bir şirkette forklift operatörü olarak 6 yıldır çalışmaktayım.saat ücretim 10,50.aynı fabrikada 4 yıllık çalışan başka bir operatörün saat ücreti ise 14,15. işe yeni başlayan operatörün saat ücreti 12..haklı fesih yapılabilirmi bu adaletsiz ücretlere bakıldığında ? teşekür ederim.

          2. Erdoğan bey, sorunuzun cevabını veremem. Çünkü diğer işçilerin vasıflarını, deneyimlerini ya da bireysel yeterliliklerini de göz önünde bulundurmak gerekir.

      2. Mustafa bey merhaba;
        Enerji sektörunde 9aydir çalışmaktayım.sirket bizden önce ise girmiş kişileri sendikaya üye olduğu için telefon la arayıp tehdit etmiş ve insanlarda işsiz kalma korkusuyla istifa etmisler.bizden sonrada yüz küsur kişi ise girmiş fakat sendikaya üye olmayı hayal bile edemiyorlar.bizden once ki isciler ozellestirme doneminde sendikal haklara sahipler ancak bize olamazsin ben o ne zaman soylersem o zaman olacaksin diyolar.simdi iki sorum var birincisi kendi başıma gidip üye olursam beni diğer işçilere goz dağı verme amacıyla isten çıkarabilir mi? tazminat hakkım bu sayede dogarmi ?ikincisi de anlattığımız tehdit ve 1 yildir ise giren hiç kimsenin sendikaya üye olmaması ispat teşkil eder mi lütfen yardımcı olunuz tşkler.

        1. Merhaba. İşveren sizi işten çıkarabilir mi? Elbette çıkarabilir. Ama size de dava açar ve hakkınızı ararsınız. Kimsenin sendikaya üye olmaması tek başına yeterli olmasa da, mahkemeye sunucağınız başkaca kanıtlar ikna olmasına yardımcı olabilir. Ama size buradan kazanırsınız ya da kaybedersiniz demem mümkün değil.

  2. Biz işyerinde sendikaya üye olduk .fakat sendikal faaliyetleri yürüten arkadasimin iş anlaşmasını fesh ettiklerini söyleyerek tazminatsız bir şekilde işten attılar. Gerekceleride getirilen işi yapmamak sözlü uyarılara rağmen yapmamaya devam etmekmis. Şimdi benide sendikaya üye olduğum için çıkartmak istiyecekler böyle bir durumda ne yapmalıyız yazılı uyarı vermeden bizi işten atabilirler mi

    1. Cansu hanım, sorunuzun cevabı yazımın içeriğinde zaten mevcut. İşveren, hiçbir işçisini uyararak çıkarmak zorunda değildir. Ancak kanunlara uygun şekilde ve hakkını vererek çıkarmakla mükelleftir.

  3. mustafa bey merhaba
    eşimin çalıştığı firmaya sendika gelmiş ve bu işe ön ayak olan 2 çalışan işten çıkarılmış. eşimde sendikaya üye oldu. sendikayı değilde farklı gerekçe göstererek isten çıkarabilirlermi. çıkarırlar ise tazminat alabilirmi.

    1. Emre bey merhaba. Zaten hiçbir işveren, işçisini sendikal nedenlerle işten çıkardığını ilan etmez. Eşinizin sendikal nedenlerle işten çıkarıldığına inanırsanız, bunu esas alarak dava açarsınız. Mahkeme, feshin gerekçesine bakarak bir sonuca varır.

  4. Mustafa bey mrb sendika kurmak istiyoruz hiç bir sendikaya üye değiliz isveren bizi işten çıkartmak istiyor ne yapmalıyız

    1. Murat bey, size ancak işten çıkarılırsanız yardımcı olabilirim. Öncesi için ne yazık ki yapılabilecek bir şey yok.

  5. Merhaba mustafa bey 7 aydir ozel bir şirketde calişyorum ve ben sendikaya uye oldum ve işden kovulursam ne yapmam gerekir

  6. Ozel Enerji sektorunde engelli kadrosun calismaktayim bazi kuralarda beyaz yaka bazende mavi yaka olarak isimlendiriyorlar sendikali arkadaslarla sendikali olamiyoruz simdide engellisiniz deyip gri yaka tutuyorlar sendikali olabilirmjyiz yoksa is veren ne derse onumu kabul etmeliyiz

  7. Merhabalar. biz yaklaşık 4 yıldır özel bir sektörde calısıyoruz. faliyet konumuz iplik uretim. patronlar ise ilk girdigimiz seneler maaş zamlarımızı 6 ayda bir yapardı. Rakip firnalardan maaslarımız fazlaydı. ancak 2 yıldır zamlarımızı düşük yapmakla beraber diyer firmaların 200 tl gibi gerisinde kaldık. iş aynı iş ucret farklı. bu senede aynı şekilde yaptı. ve 250 tl geriden geliyoruz. 12 saat calışma yapıyoruz. iş ögrettiğimiz elemanla aynı maaşı alıyoruz. Bizlerde 20 arkadas sendikaya üye olduk ve yavas yavaş cogazlıyoruz. patronlar beyenen calışsın beyenmeyen defolup gitsin gibi laflar ediyor. 120 kisilik fabrikada 40 kisiye ihtiyacımiz var ama isten çıkarırlar diye korkuyorlar. bizler ne yapabiliriz.

    1. Tuncay bey, açıkçası cevap vermem zor. Çünkü işyerinin yapısını ya da işverenlerin tutumunu bilmem mümkün değil.

  8. ıyı gunler mustafa bey ben 3.5 seneyı gecgındır bı ozel sektorde calışıyorum ve 2 senedır sendıka mucadelesı verıyoruz ve patronlar cesıtlı baskı yada para teklıfı ıle bırcok arkadasımızı gerı caydırdılar ve sandık oylamasına gıtmeye karar verdık ama grev kararı cıksada azınlıktan greve cıkmayınca sendıka duser mı ve bunun sonucunda işten cıkarılsam sendıkal tazmınat talep edılebılır mı?

  9. sendikaya üye olalı 2.5 ay kadar oluyor işyerinin %80 i üye oldu ve bazı vaatler vererek işçileri vazgeçirdiler çalışma bakanlığından onay geldi yetki belgesi verildi şuanda 70 kişilik bir yerde 45 üyelikten 30 üyeliğe kadar düştük üyelikten vazgeçmeyenleri işten çıkaracaklarını söylüyorlar nasıl bir önlem almamız gerekiyor

    1. Ahmet bey, bu konuda açıkçası size verebileceğim bir öneri olmaz. Çünkü ne işyerinizi ne de koşulları tanımıyorum.

  10. Merhaba mustafa bey 2,5 aydir özel bir sirkette engelli kadrosunda calisiyordum sendikaya üye olmak icin gittim sirketin sahibi beni orada gördü ve benden habersiz üye olamazsın dedi 2 gün sonra yetersiz gostererek daha dogrusu bir sebep göstermeden direk işime son verdi nasıl bir cözüm bulabilirim haksız yere isimden oldum ve isime geri dönmek istiyorum

    1. Cansu hanım, işe iade davası açamazsınız. Yazıda açıklanan haklarınızı aramanızı öneririm. Ayrıca ihbar tazminatı da alabilirsiniz. Bir avukatla görüşmelisiniz.

  11. Merhaba
    Kisa bir sorum olacak lutfen birisi cevaplarsa cok sevinirim. İşveren e devlet üzerinden sendikalı olduğumu anlar mi sirkete bilgi gider mi? Teşekkür ediyorum şimdiden.

  12. Merhaba Mustafa bey bir özel sektörde patates fabrikasında sendika üyesiyim lakin beni ve birkaç arkadaşımı bir bahaneyle işten çıkarıldık işten çıkarıldı 1yıl oldu bugün sendika fabrikaya girmiş üyeliğim halen aktif bizimde herhangi haklay olurmu

    1. İsa bey fiilen çalışmadığınıza göre, ne yazık ki bir hakkınız söz konusu olmaz.

  13. ben engelli olarak özel sektörde çalışıyordum malulen emeklilik için muracatta bulundu işçi servisleri herkesi dogru alırken işyerine gidişte alıyor ve iş çıkışında servis şöforu kendi nasıl kafasına geldi içşileri aldığı durağa bırakmıyor iş verene kadar çıktım ben söylerim dedi ama hiç oralı olmdılar ve bende işe gitmedim 1aya kadar bana ihtar göndermiş bende servis için gitmedim ve başka işe bakıyordum ve sendikalıyım bu durumda tazminatımı alabilirmiyim teşekürler

  14. Bu sendikalara neden nasıl güvencez ben çok firma gördüm sendikaları üyelik yapanları işten atıyorlar ve sendika üyeliğinden patrona haber vermeleri falan oluyormuş yazık emek işçi hakkına sahip çıkacak olan sendika kalmadı sanirim

  15. 16 arkadas sendikaya uye oldugumuz icin isten cikarildik mahkeme sureci bitti yargitay karari bozmadi 17 ay sendikal tazmibata karar verdi bu tazminat avukatami yatar yoksa isciyemi yatar

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.