İşçinin sürekli gece vardiyasında çalıştırılması mümkün mü?

Sürekli gece vardiyası olur mu?

İşin 24 saat esasına göre yürütüldüğü işyerlerinde vardiya usulüyle çalışılmaktadır. İş Kanunu gereğince bu tip işyerlerinde en az üç vardiya belirlenmesi şarttır. Böyle bir durumda da en az bir vardiyanın gece dönemine denk gelmesi beklenir. Ancak bazı işyerlerinde gece vardiyasında sabit işçilerin çalıştığı görülmektedir. Bu mümkün müdür?

Gece çalışma nedir?

Öncelikle gece çalışması kavramına bakalım. İş Kanununun 69uncu maddesine göre gece çalışması, en geç 20.00’de başlayarak en erken 06.00’ya kadar geçen ve her halde en çok on bir saat süren dönemde yapılan çalışmadır. Aynı şekilde, bir çalışmanın yarısından fazlası gece dönemine rastlarsa bu çalışma tamamen gece çalışması sayılmaktadır.

Gece vardiyasında neden aynı işçiler olur?

Bu bazen işverenin tercihinden, bazen işçilerin talebinden ve bazen de işyerinin imkanlarından kaynaklanmaktadır. Örneğin bir otelde rezervasyon bölümünde çalışan bir işçi bekar olduğu için devamlı gece çalışmayı talep edebilmektedir. Ya da işveren çok güvendiği bir güvenlik görevlisinin devamlı olarak gece vardiyasında çalışmasını isteyebilmektedir. Bazen de işyerinde çalışan işçi sayısı kısıtlı olduğundan bazı işçiler sürekli gece vardiyasında çalışmak zorunda kalabilmektedir.

Vardiyaların değiştirilmesi gerekir mi?

İş Kanunu açık bir şekilde; gece ve gündüz işletilen ve nöbetleşe işçi vardiyaları kullanılan işlerde, bir çalışma haftası gece döneminde çalıştırılan işçilerin, ondan sonra gelen ikinci çalışma haftasında gündüz çalıştırılmaları suretiyle vardiyaların sıraya koyulması gerektiğini ve gece /gündüz postalarında 2 haftalık nöbetleşme esasının da uygulanabileceğini ifade etmiştir.

devamlı gece çalışmak

Aynı şekilde Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte de; gece ve gündüz işletilen ve nöbetleşe işçi vardiyaları çalıştırılarak yürütülen işlerde vardiyaların; en fazla bir iş haftası gece döneminde çalıştırılan işçilerin, ondan sonra gelen ikinci iş haftasında gündüz döneminde çalıştırılmaları suretiyle ve vardiyalar birbirlerinin yerini alacak şekilde düzenlenmesini istemiştir.

İşçi sürekli gece vardiyasında çalışmak isterse ne olur?

Yukarıdaki hükümlere rağmen işçi illa ki gece vardiyasında sürekli çalışmak isteyebilir. İşçinin bu talebini işverenin yerine getirmemesi gerekir. İlk bakışta vicdanen böyle bir talebin karşılanabileceği düşünülse bile, örneğin işçi geve vardiyasında iş kazası geçirir ve hayatını kaybederse mahkeme işverenin kusurunu araştıracaktır. Böyle bir durumda işçisini sürekli gece vardiyasında çalıştıran işveren kusurlu hale gelecektir.

SONUÇ

İşçinin talebi de olsa, işveren gerekli de görse bir işçinin sürekli gece vardiyasında çalıştırılması mümkün değildir. Böyle bir durumun tespiti halinde yetkili makamlarca idari para cezası uygulanacaktır. İşçi vardiyaları düzenli aralıklarla değiştirilmek zorundadır.

Buna rağmen işçinin gece vardiyasında sürekli çalıştırılmasının iki olası sonucu daha vardır. Gece vardiyasında devamlı çalıştırılan işçi iş kazası geçirirse, işveren işçisinin vardiyasını düzenli olarak değiştirmediğinden kusurlu hale gelecektir.

İşçi tarafından bakılırsa da; sürekli gece vardiyasında çalıştırılan bir işçi, İş Kanununun 24/II-f maddesi uyarınca iş akdini haklı nedenle feshedebilecek ve kıdem tazminatını talep edebilecektir.

Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

13 Yorum

  1. 5 yıldir kamu kurumunda çalısıyoruz sürekli gece haftada 3 gece 17 -08 saatleri arası şirket hesabimiza para yatırılacagını söyledi ancak bu parayı elden geri isticeklermis bu nun sebebi ne yardımcı olurmusunuz ne yapmamızı tavsiye edersiniz ancak aylık 180 saati gecmiyor vardiyalarımız

        1. 5 yıldır aksam 17 00-08 00 calıstık sistem 3 vardiyaya cevrildi iş müfettişi şirkete ceza kesmis sanırım gece 15 saat calıstıgımız için buna isninaden hesabımıza para yatırılacakmıs ancak hesaplarımıza yatıılan parayı elden geri iade etmemizi istiyorlar

      1. Merhaba. Suanki isyerinde 8 yildir calisiyorum. 6.5 yildir kendi istegimin disinda beni geceye gecirdiler . Gece 12 sabah 8 calisiyorum. Kendilerine soyledigim halde hic degistirmediler . İssiz kalmamak tazminatimin yanmamasi icin istende ayrilamiyorum ve galiba ssk ya da gece calistigimi gostermiyorlarmis sikinti yasamamak icin. Benim istegim kidem tazminatimi almak ve isten ayrilmak. Bunun mumkunu varmidir ? Yardimci olursaniz cok cok memnun olurum.

        1. Barış bey, hiçbir işçi devamlı gece vardiyasında çalıştırılamaz. Bu sizin için bir haklı fesih gerekçesidir. İhtarname çekerek işten ayrılın ve ödeme yapılmazsa, dava açarak hakkınızı alabilirsiniz.

  2. Merhaba ;
    Yaptığımız işin gereği gündüz çalışma yapılamayan metro da sürekli çalışmaları gece olan bir departmandayım. 5 gece 2 gün tatil bazen 3 gece 2 gündüz 2 gün tatil bazen hiç gece gitmediğimiz oluyor bazense 5 gece 2 gün tatili haftalarca uygulyoruz bu yasal mıdır napılması gerekir iyileştirme için ?
    Gündüz montaj olanağı olmayan bir iş.

  3. ben 5 yıldır gece işinde çalışıyorum. şimdi işten ayrılmak istiyorum. fakat bizim işin gündüz vardiyası da var, farklı bir iş grubu ama gündüz de çalışılabilir yani. ben gündüz çalışmak istemesem ve gece çalışmasında da bulunmak istemesem kıdeme hak kazanır mıyım ?

    veya kıdem tazminatı değil de. artık gece çalışmak istemiyorum diyip işi bırakmak istesem ihbar süresini beklemek zorunda mıyım ?

    1. Kadir bey istifa edecekseniz ihbar süresini beklemeniz gerekir. Ancak haklı nedenle işten ayrılacaksanız gerekmez. Gece çalışmasının sürekli olması zaten yasal değildir. Ama başka gerekçeleriniz varsa, bunları da öne sürebilir ve gece çalışmasını gerekçe göstererek haklı fesih yapabilirsiniz. Bunsan sonra hem kıdem hem de ihbar tazminatı iş mahkemesinin takdirindedir.

  4. Bir iş yerinde gece bekçisi olarak işe alındım ancak resmi belgelerde temizlik görevlisi olarak adlandırılıyorum 2012 yılından bu güne her gece 21.00-08.00 işe geliyorum aylık 48 saat mesai ödeniyor ancak ayrılmak istiyorum iş veren kendi isteğimle işten ayrılacağım için bana tazminat öder mi her gece işe gece getirilmem haklı fesih hakkı doğurur mu? Bu konuda ne yapmalıyım?

    1. Evet, işçinin devamlı olarak gece vardiyasında çalıştırılması yasal değildir. Ayrılacaksanız bir ihtarname göndererek vardiyanızın kanuna uygun düzenlenmesini talep edin. Eğer bu talep yerine getirilmezse işten ayrılabilir ve dava açarak kıdem tazminatınızı alabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir