İşçinin sürekli gece vardiyasında çalıştırılması mümkün mü?

Sürekli gece vardiyası olur mu?

İşin 24 saat esasına göre yürütüldüğü işyerlerinde vardiya usulüyle çalışılmaktadır. İş Kanunu gereğince bu tip işyerlerinde en az üç vardiya belirlenmesi şarttır. Böyle bir durumda da en az bir vardiyanın gece dönemine denk gelmesi beklenir. Ancak bazı işyerlerinde gece vardiyasında sabit işçilerin çalıştığı görülmektedir. Bu mümkün müdür?

Gece çalışma nedir?

Öncelikle gece çalışması kavramına bakalım. İş Kanununun 69uncu maddesine göre gece çalışması, en geç 20.00’de başlayarak en erken 06.00’ya kadar geçen ve her halde en çok on bir saat süren dönemde yapılan çalışmadır. Aynı şekilde, bir çalışmanın yarısından fazlası gece dönemine rastlarsa bu çalışma tamamen gece çalışması sayılmaktadır.

Gece vardiyasında neden aynı işçiler olur?

Bu bazen işverenin tercihinden, bazen işçilerin talebinden ve bazen de işyerinin imkanlarından kaynaklanmaktadır. Örneğin bir otelde rezervasyon bölümünde çalışan bir işçi bekar olduğu için devamlı gece çalışmayı talep edebilmektedir. Ya da işveren çok güvendiği bir güvenlik görevlisinin devamlı olarak gece vardiyasında çalışmasını isteyebilmektedir. Bazen de işyerinde çalışan işçi sayısı kısıtlı olduğundan bazı işçiler sürekli gece vardiyasında çalışmak zorunda kalabilmektedir.

Vardiyaların değiştirilmesi gerekir mi?

İş Kanunu açık bir şekilde; gece ve gündüz işletilen ve nöbetleşe işçi vardiyaları kullanılan işlerde, bir çalışma haftası gece döneminde çalıştırılan işçilerin, ondan sonra gelen ikinci çalışma haftasında gündüz çalıştırılmaları suretiyle vardiyaların sıraya koyulması gerektiğini ve gece /gündüz postalarında 2 haftalık nöbetleşme esasının da uygulanabileceğini ifade etmiştir.

devamlı gece çalışmak

Aynı şekilde Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte de; gece ve gündüz işletilen ve nöbetleşe işçi vardiyaları çalıştırılarak yürütülen işlerde vardiyaların; en fazla bir iş haftası gece döneminde çalıştırılan işçilerin, ondan sonra gelen ikinci iş haftasında gündüz döneminde çalıştırılmaları suretiyle ve vardiyalar birbirlerinin yerini alacak şekilde düzenlenmesini istemiştir.

İşçi sürekli gece vardiyasında çalışmak isterse ne olur?

Yukarıdaki hükümlere rağmen işçi illa ki gece vardiyasında sürekli çalışmak isteyebilir. İşçinin bu talebini işverenin yerine getirmemesi gerekir. İlk bakışta vicdanen böyle bir talebin karşılanabileceği düşünülse bile, örneğin işçi geve vardiyasında iş kazası geçirir ve hayatını kaybederse mahkeme işverenin kusurunu araştıracaktır. Böyle bir durumda işçisini sürekli gece vardiyasında çalıştıran işveren kusurlu hale gelecektir.

SONUÇ

İşçinin talebi de olsa, işveren gerekli de görse bir işçinin sürekli gece vardiyasında çalıştırılması mümkün değildir. Böyle bir durumun tespiti halinde yetkili makamlarca idari para cezası uygulanacaktır. İşçi vardiyaları düzenli aralıklarla değiştirilmek zorundadır.

Buna rağmen işçinin gece vardiyasında sürekli çalıştırılmasının iki olası sonucu daha vardır. Gece vardiyasında devamlı çalıştırılan işçi iş kazası geçirirse, işveren işçisinin vardiyasını düzenli olarak değiştirmediğinden kusurlu hale gelecektir.

İşçi tarafından bakılırsa da; sürekli gece vardiyasında çalıştırılan bir işçi, İş Kanununun 24/II-f maddesi uyarınca iş akdini haklı nedenle feshedebilecek ve kıdem tazminatını talep edebilecektir.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

41 Yorum

  1. Bir iş yerinde gece bekçisi olarak işe alındım ancak resmi belgelerde temizlik görevlisi olarak adlandırılıyorum 2012 yılından bu güne her gece 21.00-08.00 işe geliyorum aylık 48 saat mesai ödeniyor ancak ayrılmak istiyorum iş veren kendi isteğimle işten ayrılacağım için bana tazminat öder mi her gece işe gece getirilmem haklı fesih hakkı doğurur mu? Bu konuda ne yapmalıyım?

    1. Evet, işçinin devamlı olarak gece vardiyasında çalıştırılması yasal değildir. Ayrılacaksanız bir ihtarname göndererek vardiyanızın kanuna uygun düzenlenmesini talep edin. Eğer bu talep yerine getirilmezse işten ayrılabilir ve dava açarak kıdem tazminatınızı alabilirsiniz.

  2. ben 5 yıldır gece işinde çalışıyorum. şimdi işten ayrılmak istiyorum. fakat bizim işin gündüz vardiyası da var, farklı bir iş grubu ama gündüz de çalışılabilir yani. ben gündüz çalışmak istemesem ve gece çalışmasında da bulunmak istemesem kıdeme hak kazanır mıyım ?

    veya kıdem tazminatı değil de. artık gece çalışmak istemiyorum diyip işi bırakmak istesem ihbar süresini beklemek zorunda mıyım ?

    1. Kadir bey istifa edecekseniz ihbar süresini beklemeniz gerekir. Ancak haklı nedenle işten ayrılacaksanız gerekmez. Gece çalışmasının sürekli olması zaten yasal değildir. Ama başka gerekçeleriniz varsa, bunları da öne sürebilir ve gece çalışmasını gerekçe göstererek haklı fesih yapabilirsiniz. Bunsan sonra hem kıdem hem de ihbar tazminatı iş mahkemesinin takdirindedir.

  3. Merhaba ;
    Yaptığımız işin gereği gündüz çalışma yapılamayan metro da sürekli çalışmaları gece olan bir departmandayım. 5 gece 2 gün tatil bazen 3 gece 2 gündüz 2 gün tatil bazen hiç gece gitmediğimiz oluyor bazense 5 gece 2 gün tatili haftalarca uygulyoruz bu yasal mıdır napılması gerekir iyileştirme için ?
    Gündüz montaj olanağı olmayan bir iş.

      1. Sayın Gurcantet cevabınız için çok teşekkür ederim.
        Şirkette gündüz gelip başka işler yapanlar var tren üzerinde veya bakım işleri aynı zamanda yönetimde böyle geliyor fakat bizim bölüm sürekli gece gelmek zorunda hatta gündüz elektrik olduğu ve tren olduğu iç.in giremiyoruz.Gündüz gelenler olduğu düşünülürse ve bişzde gece geliyorsak bu vardiya mıdır? Postalar halinde mi çalışıyor oluyoruz. Vardiya değil dediler iş doğası gereği dediler ama yasaya baktım turizm vb diğer sektörler var gece çalışmamız 7.5 saati geçemiyoruz bazen 1. haftada 3 gün çalışıyoruz 2. haftada 2 gün 3. haftada tekrar 4 gün 5. haftada 3 gün sonra 6. haftada 5 gün bu durumda nasıl oluyor. Vardiyaların haftalık mı belirlenmesi gerek ? Komple gece veya komple gündüz yoksa bu şekilde çalıştırmaları normal mi ?

        1. Mehmet bey, öyle ya da böyle ilk olarak, gece 7,5 saatten çok çalıştırılmamanız gerekir. Eğer bu işyerinde 24 saat vardiya söz konusuysa, sizin hiçbir şekilde devamlı surette gece çalıştırılmamanız gerekir. En azından bir vardiyanız 16:00-24:00(Ara dinlenmesi 20:00’dan önce verilmelidir.) ve diğeri de 24:00-08:00 belirlenerek bu sorun aşılabilir.

          1. Merhaba Sayın Özkale;
            Cevabınız için çok teşekkür ederim.
            Peki bir birini takip eden haftalar 2 gece vardiyası 3 gündüz 2 hafta tatili 3 gece vardiyası 2 gündüz vardiyası 2 gün hafta tatili 3. haftada 3 gün gece 2 gün gündüz 2 gün hafta sonu tatili 4. haftada 3 gün gece 2 gün gündüz 2 gün hafta tatili yasalara uygun mudur ?

          2. Mehmet bey, size kesin bir şey söylemem mümkün olmaz. Dediğim gibi; işçinin vardiyalarının değiştirilmesi esastır. Net bir şey söylemek istemiyorum.

  4. 5 yıldir kamu kurumunda çalısıyoruz sürekli gece haftada 3 gece 17 -08 saatleri arası şirket hesabimiza para yatırılacagını söyledi ancak bu parayı elden geri isticeklermis bu nun sebebi ne yardımcı olurmusunuz ne yapmamızı tavsiye edersiniz ancak aylık 180 saati gecmiyor vardiyalarımız

        1. 5 yıldır aksam 17 00-08 00 calıstık sistem 3 vardiyaya cevrildi iş müfettişi şirkete ceza kesmis sanırım gece 15 saat calıstıgımız için buna isninaden hesabımıza para yatırılacakmıs ancak hesaplarımıza yatıılan parayı elden geri iade etmemizi istiyorlar

      1. Merhaba. Suanki isyerinde 8 yildir calisiyorum. 6.5 yildir kendi istegimin disinda beni geceye gecirdiler . Gece 12 sabah 8 calisiyorum. Kendilerine soyledigim halde hic degistirmediler . İssiz kalmamak tazminatimin yanmamasi icin istende ayrilamiyorum ve galiba ssk ya da gece calistigimi gostermiyorlarmis sikinti yasamamak icin. Benim istegim kidem tazminatimi almak ve isten ayrilmak. Bunun mumkunu varmidir ? Yardimci olursaniz cok cok memnun olurum.

        1. Barış bey, hiçbir işçi devamlı gece vardiyasında çalıştırılamaz. Bu sizin için bir haklı fesih gerekçesidir. İhtarname çekerek işten ayrılın ve ödeme yapılmazsa, dava açarak hakkınızı alabilirsiniz.

  5. bir kamu kuruluşunda çalışıyorum 8 ay 22.00 06.00 saatlerinde çalıştırıyolar ben çalışmak istemiyorum ne yapabiliri? Teşekkür ederim.

    1. Onayınız olsa bile sabit gece vardiyasında çalışamazsınız. Mevcut şartların düzenlenmesini yazılı olarak talep edebilir, olumsuz geri bildirim gelirse haklı sebeple iş akdinizi feshedebilirsiniz. Başvurularınızı mutlaka sözlü değil yazılı yapın..

  6. selam.. ben kamu personeliyim, okulda saat 17 ile 08 gece nöbete kalıyorum, haftada 5 gün çalışıp 5 gün dinleniyorum, hafta sonları zaten çalışmıyoruz. ikinci sorum Vardiyalı çalıştığım için resmi ve dini bayramlarda çalışırsam ek ücret hak edermiyim.

    1. Mehmet bey merhaba, 4857 sayılı İş Kanununa tabi bir işçiyseniz, hiçbir şekilde günde 11 saatten fazla çalıştırılamazsınız. Ayrıca resmi ve dini bayramlarda çalışırsanız, çalıştığınız her gün için bir günlük fazladan ücret ödenmesi gerekir.

  7. 2009-2011 yılları arasında ekmek fırını nda hep gece çalıştım hiç izin kullanmadım ve askere gittim tazminat hakkımin olduğunu bilmiyordum istemedim ve dönüşte yine aynı ise devam ettim ve halen 2013 Mayıs ayından beri çalışıyorum ve sürekli gece calisiyorum hiç yıllık izin kullanmadım sadece işlerin az olduğu dönemlerde mesai arkadaşımın işini yaparak kış sezonunda izin yaptım hafta da 1 veya 2 gun 2 senedir ama resmi kayıtlarda yıllık izin hiç kullanmadım bayramlarda bütün resmi Tatillerde calisirildim yaz sezonlarinda çalışma saatlerim iz 14 saati buldu artık bedenim çok yoruldu ayrılmak istiyorum tazminat Haklarımin ikisinide alabilimiyim yada hangisini alabilirim.

    1. Halit bey, evet iki dönem için de tazminat alma hakkınız var. Hem izin kullanmamanız hem diğer hususlar haklı fesih sebebidir. Ama işten ayrılırken bunu mutlaka noterden ihtarname çekerek ve bu hususları belirterek yapın.

  8. Merhaba Özel bir sektörde çalışıyorum
    2007 girişliyim personel olarak başladım şu an yönetici olarak görev yapıyorum fakat 7 sene sürekli olarak gece vardiyasında görev yaptım
    gecede vardiyasında görev yapmak istemediğimi beyan ediyorum faka bizim işimiz vardiyalı dönüşüm mutlaka olacak deniliyor
    daha sonrada farklı projelere atamamız yapılıyor
    sözleşmemi tek taraflı fesih edip tazminat alabilirmiyim

    1. Ümit bey, halen gece vardiyasında çalışıyorsanız, önce bir ihtarname çekerek bunun değiştirilmesini talep edin, sonrasında değişiklik yapılmazsa fesih yapmanız daha uygun olacaktır. İhtarnameyi sizin için hazırlamamızı isterseniz, iletişim formunu doldurarak bize ulaşabilirsiniz.

  9. merhaba
    4 yıldır 2 vardiya olarak çalışmaktayım gece vardiyaları 18:00 08:00 arasıdır 2 hafta gündüz vardiyası 2 hafta gece vardiyası olarak düzenleniyor . bu saat dilimleri içinde çalışmak yasalmıdır. bize zorunlu olduğu söyleniyor . haklı fesih nedenlerinden birimidir.

  10. Selamün aleyküm ben gümrük kapısında çalışmaktayım 3 aydır gececiyim kendi isteğimle geçtim ama aksam20.00 sabah 08.00 benim 1 buçuk saat yasal istirahatim var fakat biz taşeron oldunuz için iş veren gece vardiyasinda çalışan memurlar izin vermiyor kendileri kullanıyor fakat bize yok bunun için ne yapabilirim kendi sefime söyledim sen kullan diyor bende kullandirmiyorlar diyorum susup kalıyor bana bı yardımcı olun lutfen

  11. merhaba belediyede özel guvenlik gorevlisi olarak calismaktayim gotev aldigimiz yer var birinde mesai saati 17 30 02 00 burda calisanlar surekli bi mesaide calismaktalar diger yerde mesai saatleri 16 30 -01 00 ve 01 00 – 08 30 burda calisan arkadaslarda haftalik bu mesailerde degismeli calismakta yani calisma saatlerimiz hep aksam ve gece bu sekilde calistirilmamiz yasalmidir acaba

    1. Mustafa bey, işçi sürekli gündüz çalıştırılabilir. Ama sürekli gece vardiyasında çalıştırılması yasal değildir.

  12. Mustafa bey merhaba bir gazetede surkli gece soforu olarak sekiz yildir calismaktayim calisma saatlerim aksam altida is basi yapiyorum gece en erken ucte isi birakiyorum bazen dorde kadarda surebiliyor haftada sadece birgun izin veriyorlar gunluk dokuz veya on saat calisiyorum fazla gecmise yonelik fazla calisma mesai ucretimi dava acarak talep edersem alabilirmiyim.bildigim kadariyla gece yedibucuk saatten fazla calistirilmasi kanunen yasakmis dogrumudur simdiden tesekkur eder iyi calismalar dilerim

    1. Serkan bey, gece 20:00’den sonra 7,5 saatten çok çalıştırılamazsınız. Hesabınızı buna göre yapmalısınız. Örneğin 18:00’de işe gelip 02:00’de giderseniz sorun olmaz. Bunun dışında haftalık çalışma süreniz 45 saati aşıyor mu aşmıyor mu? Cevabını bulmanız gereken soru budur.

  13. Merhaba , 3 vardiya sistemli bir otelde çalışmaktayım elinde yeterli sayıda eleman olmasına rağmen 3 hafta sözlü olarak reddetdiğim halde zorla gece çalışmak zorunda bırakıldım.
    1-en fazla kaç hafta yasal olarak gece vardiyasına yazabilir
    2-gece vardiyasını bitirdikten kaç hafta sonra tekrar gece vardiyasına yazabilirler
    3- gece vardiyasında çalıştığım dönemde tam 5 kilo verdim ve sadece günlük 3 yada 4 saat uyuyabiliyorum
    4- doktora göründüm ve ilaç yazdı yalnız ilaçları gece kullanmam gerekio gece vardiyasında çalıştığım için kullanamıyorum
    5- otelin doktoru var mazeretimi ona bildirsem sonuç değişir mi bu mazeretimden dolayı işden çıkarılmam soz konusu olurmu eğer çıkartılırsam yasal hakkım doğar mı.

  14. Selamünaleyküm ben bir fırincıyım 1 sene gece gündüz 2 senedirde sürekli gece çalışıyorum toplamda 3 yıl oldu bazen aylarca izin kullanmadığımız oldu ucret dahi alamadık resmi izinlerde izin kullanmadık ve karşılığında ücret almadık ben iş yerinden çıkarsam ve tazminat talep edersem tazminat alabilmeye hakkım var mı?

    1. Serhat bey elbette alabilirsiniz. Ama bunun için haklı fesih gerekçelerinizi sıraladığınız bir ihtarname hazırlayıp işverene göndererek haklı fesih yapmalısınız. Sonrasında ise işveren ödeme yapmazsa, yasal süreci takip ederek hakkınızı alabilirsiniz.

  15. Zeynel bey öncelikle merhaba, ben iki yıl önce bir fabrikada marangoz olarak işe başladım fakat işe başladıktan bir ay sonra beni gece çalışmasına aldılar ve 1 yıl 11 aydır sabit olarak gece çalışıyorum buna ek olarak işe giriş kagıdımda ve maaş bordromda marangoz olarak gözüküyorum, gece çalışmayı istemediğim halde çalıştırıyorlar, bu nedenle tazminatımı alabilir miyim

    1. Mehmet bey sürekli gece vardiyasında çalıştırılmanız yasal değildir. Bu gerekçeyle haklı fesih yaparak hakkınızı arayabilirsiniz.

  16. Zeynel bey merhaba ben cocuk esirgeme eski adiyla simdi sevgi evlerinde calisiyorum biz uclu vardiya sistemiyle cakisiyoruz bir ay boyunca yani ben bir ay gecedeyim bu yasalmi ayrica haftalik iznim 56 saatten sonra donuslerde bazen 8 saat arayla ise gelmek zorundayiz bunlar yasalmi deyilse ne yapabiliriz

  17. Merhaba Zeynel bey ben gıda sektöründe çalışmaktayım ramazan ayının başında 13 gün hafta tatilsiz gece vardiyasında çalıştırıldim ve yine ramazan ayı sonunda yine hafta tatilsiz 9 gün çalıştırıldim sizce bu yasal mı iş akdimi fesh edip tazminatımı talep edebilirmiyim teşekkürler

    1. Mehmet bey işçi üst üste 7 gün çalıştırılamaz. Bu bir haklı fesih sebebidir; ancak gerekirse, bu şekilde çalıştığınızı bir şekilde ispat etmeniz gerekebileceğini unutmayın.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.