İşçinin ücreti zamanında ödenmezse ne olur?

İşçinin tek geçim kaynağı ücrettir. İşçi; kirasını, alışverişini, çocuğunun okul masrafını ve diğer her şeyi maaşına göre hazırlamışken, maaşın ödenmemesi önemli sonuçlar doğurur. İşçinin maaşı zamanında ödenmezse ne olur?

Ücret nedir?

4857 sayılı İş Kanununun “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32nci maddesine göre genel olarak ücret; bir kişiye yaptığı bir iş karşılığında işveren ya da 3. kişiler tarafından sağlanan ve parayla ödenen tutardır.

Ücret ödeme süresi

Yine aynı maddede; ücretin en geç ayda bir ödeneceği, iş sözleşmeleriyle ya da toplu iş sözleşmeleriyle ödeme süresinin en az 1 haftaya kadar indirilebileceği söylenmektedir.

İşçi ücretinin zamanında ödenmemesi

Aynı kanunun “Ücretin gününde ödenmemesi” başlıklı 34üncü maddesinde; ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde zorunlu bir neden olmaksızın ödenmeyen işçinin, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabileceği, bu nedenle her birinin kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemelerinin işçilerin geneli açısından toplu bir nitelik kazansa bile grev olarak nitelendirilemeyeceği, gününde ödenmeyen bu ücretler için mevduata uygulanmakta olan en yüksek faiz oranının uygulanacağı ifade edilmektedir.

Maaşı ödenmeyen işçinin hakları

Yine Kanunun 24üncü maddesinde; işveren tarafından işçinin ücretinin doğru olarak hesap edilmemesi veya ödenmemesi halinde, işçinin iş sözleşmesini derhal feshetme hakkının olduğu belirtilmektedir. İşçi, bu sebeple sözleşmesini tek taraflı feshederse kıdem tazminatına hak kazanırken ihbar tazminatı alamaz.

Buna göre; sözleşmeyle belirlenen ödeme günü geçmesine rağmen ücreti ödenmeyen işçi, bu nedene dayanarak iş sözleşmesini tek taraflı olarak feshedebilir ve kıdem tazminatını da alır. Tek geçim kaynağı “ücret” olan işçinin bu ödemeyi almaksızın yaşamına devam etmesini beklemek, hayatın olağan akışına aykırıdır.

İşçinin bir saatlik ücreti nasıl hesaplanır?

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

İş görmekten kaçınma şartları

Ücreti ödenmeyen işçinin, işten ayrılmayıp “iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınması” için iki hususun birlikte varlığı aranır. Buna göre;

– İşveren ücretleri zorunlu sebep dışında ödemiyor olmalıdır.
– Ücretin ödeme gününden itibaren 20 gün geçmiş olmalıdır.

Ücretin ödeme günü nedir?

Ücretin ödeme günü sözleşmeyle kararlaştırılmamışsa ne olur? Bu durumda işçinin ücretinin en geç ayda bir ödeneceği ana kuralı gereği; bir ay boyunca çalışan işçinin ücretinin ödeme tarihi, takip eden ayın başı kabul edilir. Bu anlamda, takip eden ayın ilk günlerinde ücretin ödenmemesi halinde de işçi için ücretin zamanında ödenmemesi sonucu yeni haklar meydana gelir.

SONUÇ

İşçinin maaşının zamanında ödenmemesinin 3 muhtemel sonucu vardır. Bu 3 sonuçtan herhangi birisi tercih edilebilir.

İlk olarak; işçi hiçbir şey yapmaz. Yani ücreti zamanında ödenmese de beklemeye devam eder. İşverenin bir ara maaşını ödemesini umar ve bu doğrultuda beklemeyi tercih eder.

İkinci olarak; işçi maaşı zorunlu bir sebebe dayanmadığı halde ödenmiyorsa ve maaş gününün üzerinden en az 20 gün geçmişse, iş görme borcundan kaçınabilir. Yani işçi işten ayrılmaz; ama çalışmaz da. Yine de çalışmadığı bu günler için ücret hak etmeye devam eder.

Üçüncü olarak ise; işçi haklı nedenle fesih yapabilir. Yani maaşı zamanında ödenmediği ya da hiç ödenmediği için İş Kanununun 24/II-e maddesi gereğince haklı nedenle fesih yapar. Bu durumda işçi işten derhal ayrılabilir ve kıdem tazminatı almaya hak kazanır.

Dördüncü bir yöntem olarak, Alo 170’e şikayet etmek de belirtilebilir. Ama bundan sonuç almak zordur. Hatta işyerinde teftiş yapılırsa, ücreti ödemediği için işverene ceza da uygulanabilir. Böyle bir durumda maddi anlamda işler iyice karışacaktır.

 


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

4 Yorum

  1. MERHABALAR BEN İZMİR DEN MUSTAFA KOLUKISA ŞUNDA CALIŞMAKTA OLDUĞUM İTANBUL MERKEZLİ OLAN İZMİRDE SUBELERİ BULUNAN … ŞİRKETINDE ÇALIŞMAMTAYIM İŞE BAŞLARKEN BEN DEN HERHANGİ BİR SÖZLEŞME YAPILMADI DİREK NÜFUS CÜZDANI ,LE BAŞLADIM SSK VAR YEMEK KARTIM VAR VE AYLIK 1400 MAAŞ VAR FAKAT BUNLARIN YANI SIRA HAFTALIK TATILIM YOK VE AYRICADA MAAŞIMI ALAMIYORUM MAAŞ GUNUM 15 İLE 20 ARASINDAYDI ŞUNADA 15 GEÇTİ BUNUN LA İLGİLİ ŞİKAYETTE BULUNDUM 170 E FAKAT SONUCU NE OLUR ACABA TEŞEKÜRLER

    1. Mustafa bey merhaba. Şikayetin sonucunu bilmemiz mümkün olmaz. Ücreti zamanında ödenmeyen işçinin haklarını ise yazıda belirtmiştik. Buna göre hareket edebilirsiniz.

  2. Merhaba.
    Mağaza aylık hedefinin tutmasına bağlı olarak verilmesi gereken satış primi, ödenmesi gereken günü takiben 20 günü geçti ise tek taraflı fesih verilebilir mi?

    1. Merhaba, kanaatimce haklı fesih sebebidir. Yine de işverene bir dilekçe vererek ödeme talep etmek, eğer beklemeye tahammülünüz varsa, size avantaj sağlayabilir.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.