İşçinin yemek hakkı

İşçinin yemek hakkı

İşçinin yemek hakkını ikiye ayırarak incelemekte fayda var. Birincisi, işçinin dinlenme hakkı ve ikincisi, işçinin yemek yeme hakkı. Bu şekilde bir ayrım yapmamın nedeni, yemek hakkı derken kastedilenin çoğu zaman ara dinlenmesi olmasıdır. İşçiler yemek haklarını sorarken çoğu zaman ara dinlenmelerini sormak istemektedir. Bu nedenle öncelikle ara dinlenmesi kavramından kısaca bahsedeceğim.

İşçinin ara dinlenmesi hakkı

Günlük belirli bir süre çalışan işçinin elbette dinlenmeye de hakkı vardır. Bu konuda daha önce yazdığım şu yazıdan gerekli bilgileri alabilirsiniz. Ancak burada tekrar ifade etmek gerekirse; dört saat ve daha az süren işlerde en az 15 dakika, dört saatten çok ve yedi buçuk saatten az (yedibuçuk dahil) süren işlerde en az 30 dakika, yedi buçuk saatten çok süren işlerde en az 1 saat ara dinlenmesi verilmesi zorunludur.

İşçilere tanınan bu hak aynı zamanda mola, dinlenme zamanı, teneffüs gibi çeşitli şekillerde de adlandırılmaktadır. Burada unutulmaması gereken en önemli husus, bu sürelerin kesintisiz ve işin ortalama bir zamanında kullandırılması gerektiğidir.

İşçinin yemek hakkı

İşçinin şikayetinden vazgeçmesi

Bu yazı da ilginizi çekebilir

Yemek hakkı ise kelime anlamıyla baktığımızda, işçinin işyerinde yemek yemesi hatta ona yemek verilmesi anlamına gelmektedir. Eğer bir işçinin yemek hakkını merak ederken kastettiği, işverenin kendisine yemek vermek zorunda olup olmadığı ise bu sorunun cevabı duruma göre değişecektir.

Eğer işçinin iş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde işçiye yemek ya da yemek parası verileceğine dair bir hüküm varsa, işçiye bunların sağlanması artık zorunlu kabul edilir. Ancak buna benzer hükümler yoksa, işverenin de işçisine yemek sağlama ya da yemek ücreti verme yükümlülüğü yoktur.

Yemek hakkı yok ara dinlenmesi hakkı var

İşverenin yükümlülüğü, işçisine ara dinlenmesi sağlamaktan ibarettir. Bunun dışında, bu ara dinlenmesi esnasında onlara yemek verip vermemek ya da çay ikram etmek veya sandviç servisi yapıp yapmamak tamamen onun takdirindedir. Bir başka deyişle ara dinlenmesi bir hak iken yemek verilmesi işverenin bir tercihidir.

SONUÇ

işçi yemeğin kaldırılması

İşveren, işçisine günlük belirli bir süre ara dinlenmesi vermek zorundadır. İş Kanununca belirlenen süreler kadar verilen bu mola, işverenin takdirinde olmayıp mutlak surette kullandırılması gerekir.

Ancak iş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde özel bir hüküm olmadıkça, işverenin işçilerine ayrıca yemek vermek zorunda olduğunu söylemek mümkün değildir.

Bir başka deyişle işçiye ara dinlenmesi verilmesi zorunlu iken, yemek verilmesi ya da yemek ücreti ödenmesi tamamen işverenin takdirinde bir tercih meselesidir.

Not: İş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde olmadığı halde kendi takdiriyle işçilerine uzun süredir yemek sağlayan ya da yemek ücreti veren işveren, bu kararından geriye kolay kolay dönemez. Bu şekilde işyeri uygulaması haline gelmiş bir hakkın geri alınması, işçiler açısından haklı nedenle derhal fesih sebebi oluşturabilir. İşyerinde verilen yemeğin kaldırılmasının sonuçları ile ilgili yazımız için tıklayınız. İşçiye servis sağlamasının zorunlu olup olmadığı konusundaki yazımız için de buraya bakabilirsiniz.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

11 Yorum

  1. merhaba. iş yerimde işe başladığımdan beri kesintisiz öğle yemeği veriliyordu ama ay başından itibaren yemek yiyenlerden 50 tl kesileceği yemeyenlerin ise 100 tl alacağına karar kılındı bu iş kanununa göre nasıl değerlendirilir? teşekkürler

    1. Ayşenur hanım, bu durum çalışma koşullarında esaslı değişiklik olarak kabul edilir ve bunun için işçinin onayının alınması gerekir. Onay alınmadan değişiklik uygulanırsa, işçinin haklı fesih hakkı gündeme gelir.

  2. HASTANEDE TEMİZLİK PERSONELİ OLARAK ÇALIŞMAKTAYIM 08/00 16/00 SAATLERİ ARASINDA SABAH İŞE BAŞLAMADAN ÖNCE ARKADAŞLAR KAHVALTI YAPIYORLAR BENDE BUNUN SUÇ OLDUĞUNU SÖYLÜYORUM BANA KIZIYORLAR ACABA BÖYLE BİR HAKLARI VARMI TEŞEKKÜRLER

    1. Süleyman bey, arkadaşlarınızın kahvaltı yapmasının neden suç olduğunu düşünüyorsunuz?

      1. Mesai başlamış ama evde yapacağı kahvaltıyı iş yerinde yapıyor haliyle işverenin süresinden kullanıyor. Bencede yasak dır diye düşünüyorum

  3. işyeri hekiminin verdiği raporla eşyerinin öğle yemeklerini 2-3 yılldır bıraktım ve ücret karşılığını aldım.sendika sözleşmesinde diyetisyen, oruç,vb. nedenlerle ücret alınabileceği yazıyor ve bir sonraki sözleşme2018 yılı sonunda yapılacak. 2018 yılı başı itibari ile işveren sadece devlet hastanesi dahiliye doktoru ( diyetisyen,işleri hekimi,özel hastane kabul etmiyor) + heyet raporu isteğini tebliğ etti.ilaveten bu raporun eğer süresiz değilse her yıl yenilenmesini istiyor.işveren tek taraflı olarak bunu yapabilir mi ? teşekkürler…

    1. Berkay bey, nasıl bir referans istiyorsunuz? Mevzuatta bu konuya ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.

  4. İYİ AKŞAMLAR İŞ YERİ ÇAY MOLALARINDA ÇAY VE ŞEKERİ VERMESİ GEREKİYORMU ?VE ÇAY VERMESİ GEREKİYORMU İŞ YERİNDE İŞÇİLER ÇAY MOLASINDA ÇAYINA KENDİ ÇEBİNDEN ALABİLİRMİ TEŞEKKÜRLER

    1. Ali bey, bu tamamen işverenle işçiler arasındaki anlaşmaya bağlıdır. İşverenin çay vermesinin mecburi olduğunu ne yazık ki söyleyemeyiz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.