İşçiye edilen her hakaret mobbing midir?

İşçiye hakaret edilmesi mobbing midir?

Mobbing günümüz çalışma hayatında rastlanabilen sorunlardan birisidir. İşçiye karşı uygulanan bu yıldırma süreci; hakaret, kavga, iş yükünü artırma ve baskı şeklinde kendini gösterebilmektedir. Ancak bazı kavramların işçiler tarafından karıştırıldığına şahit olmaktayım. Örneğin işçiye hakaret edilmesi mobbing sayılır mı?

Mobbingin tanımı ve unsurları

Mobbing kavramı dayanağını Borçlar Kanunundan almaktadır. Psikolojik taciz olarak da bilinen mobbing; çeşitli davranışlarla işçiyi yıldırmak ve onu psikolojik olarak taciz etmek olarak tanımlanabilir. Mobbingin unsurları ise şunlardır:

  • İşçiye karşı yapılan eylemler uzun bir süredir devam etmelidir
  • Bu eylemler sistematik biçimde tekrarlanıyor olmalıdır
  • Belirli bir amaçla işçi hedefe alınmış olunmalı ve onunla devamlı uğraşılmalıdır
  • İşçi yıldırılmaya çalışıyordur
  • Bu amaçlarla fiziksel ya da psikolojik şiddet uygulanmaktadır.

Her hakaret mobbing değildir

Okuyuculardan gelen sorulardan, işçiye hakaret edilmesinin ya da ona ağır işler verilmesinin mobbing olarak algılandığını anlıyorum. Oysa burada bir ayrımı çok iyi yapmak gerekir.

Evet, işçiye hakaret edilmesi işçi için bir haklı fesih nedenidir. Nitekim İş Kanununun 24üncü maddesinin II-b fıkrasına göre işçinin ya da aile üyelerinden birisinin şerefine ve namusuna dokunacak şekilde sözler söylenmesi ya da davranışlarda bulunulması, işçiye haklı nedenle işten ayrılma imkanı vermektedir.

İşte hakaretin mobbing olarak değerlendirilmesi için, sistematik olarak ve uzun süredir yapılıyor olması gerekir. Bunu iki örnekle açıklayalım.

hakaret psikolojik taciz

İlk örneğimizde işletme müdürü, işçiye bir siparişi yetiştiremediği için küfür etmiş olsun. Bu küfür, tek başına işçi için bir haklı fesih sebebidir. İşçi işten ayrılabilir ve kıdem tazminatını işverenden talep edebilir.

İkinci örneğimizde işletme müdürü, işçiyle uğraşmakta ve ona her fırsatta hakaret etmektedir. Bu eylemini de aylardır devam ettirmektedir. İşçinin işten ayrılmasını istemekte ve bu hareketleriyle onu adeta işi bırakmaya zorlamaktadır. Buradaki hakaretler bütünü bit mobbing vakası olarak değerlendirilmelidir.

SONUÇ

İşçiye hakaret edilmesi, İş Kanununun 24/II-b maddesi gereğince haklı nedenle fesih imkanı verir. Ancak mobbingten bahsedebilmemiz için; hakaretlerin uzun süredir devam ediyor olması, sistematik biçimde gerçekleşmesi ve işçiyi yıpratmaya yönelik olması gerekir.

İşçiye hakaret edildiğinde bunun mobbing olduğu kanısına hemen varmamak ve yukarıdaki hususlara göre durumu değerlendirmek önem arz eder.

, , ,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir